فرایندهای دیاژنزی و تشخیص کانی شناسی اولیه کربنات های سازند آسماری در میدان نفتی کرنج (فروافتادگی دزفول، جنوب باختر ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترا، گروه حوضه‎های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استاد، گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه حوضه های رسوبی و نفت، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

توالی کربناته- تبخیری، همراه با رسوبات سیلیسی آواری و نهشته های مخلوط سیلیسی آواری- کربناته مخزن آسماری/پابده با سن الیگو-میوسن در میدان نفتی کرنج به منظور بررسی دیاژنز، ریزرخساره‌ها و تعیین کانی‌شناسی اولیه هدف این مطالعه بوده است. میکرایتی‌شدن، انحلال، تراکم، نئومورفیسم، سیمانی‌شدن و دولومیتی‌شدن از جمله فرایندهای دیاژنزی موثر بر توالی آسماری/پابده بوده‌اند. بر اساس مطالعات پتروگرافی 3 نوع دولومیت شامل دولومیکرایت، دولومیکرواسپارایت و دولواسپارایت شناسایی شد که در مجموع موجب ارتقاء کیفیت مخزنی شده‌اند. در این توالی یازده ریزرخساره‌ی کربناته- تبخیری که در چهار محیط اصلی شامل پهنه جذرومدی، لاگون، شول کربناته و دریای باز نهشته شده‌اند مشخص گردید. محیط رسوبی سازند آسماری یک پلاتفرم کربناته از نوع رمپ هم‌شیب معرفی شده است. مطالعات دیاژنتیکی نشان‌دهنده تاثیر هر سه محیط دیاژنزی دریایی، متئوریکی و تدفینی بر روی این نهشته‌ها می‌باشد. ژئوشیمی عناصر اصلی و فرعی بیانگر کانی‌شناسی اولیه آراگونیتی برای کربنات‌های سازند آسماری می‌باشد. نسبت بالای Sr/Mn و نیز بالا بودن نسبت Sr/Ca و پایین بودن میزان منگنز حاکی از سیستم دیاژنتیکی بسته با نسبت تبادل آب به سنگ (W/R) کم برای کربنات‌های سازند آسماری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Diagenesis processes and recognition original carbonate mineralogy of Asmari formations in Karanj Oil Field (Dezful Embayment, SW Iran)

نویسندگان [English]

  • Yazdan Golestan 1
  • Umid Kakemem 2
  • Mohammad Adabi 3
  • E. Dehyadegari 4
1 Ph.D. Student, Faculty of Sciences, Islamic Azad University, Tehran North Branch, Tehran, Iran 2Ph.D. Student, Department of Sedimentary Basins and Petroleum, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Ph.D. Student, Department of Sedimentary Basins and Petroleum, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Professor, Department of Sedimentary Basins and Petroleum, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Sedimentary Basins and Petroleum, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Carbonate-evaporate succession with siliciclastic sediments and mixed siliciclastic carbonate deposits of Asmari-Pabdeh reservoir in Karanj Oil Field with Oligo-Miocene in age was studied to determine diagenesis, microfacies and original carbonate mineralogy. Micritization, dissolution, compaction, neomorphism, cementation and dolomitization are the main diagenesis processes that effect Asmari-Pabdeh successions. Petrographic studies led to identification of three types of dolomite such as dolomicrite, dolomicrosparite and dolosparite, in which dolomicrosparite and particulary dolospatite caused increase in reservoir quality. Eleven carbonate-evaporate microfacies were identified. These deposited in four major environments comprises of tidal flat, lagoon, carbonate shoal and open marine. Sedimentary environment of the Asmari Formation recognized as a homoclinal ramp. Diagenetic studies reveal impact of marine, meteoric and burial diagenesis on the deposits. Geochemistry of minor and major elements reveal original aragonite mineralogy for carbonates of the Asmari Formation. The high Sr/Mn and Sr/Ca and minor amounts of manganese implying close diagenetic system with low Water/Rock interaction for the Asmari Formation succession.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Diagenesis
  • Sedimentary Environment
  • Geochemistry
  • Asmari Formation
  • Karanj Oil Field
کتابنگاری
بابازاده، س. ا.، قویدل سیوکی، م. و قصابی، ه.، 1394- تحلیل ریزرخساره‌های سازند آسماری در برش گرگ‌دره- کوه‌میش (گچساران)، در کمربند چین‌خورده- رانده زاگرس, فصلنامه علمی-پژوهشی علوم زمین، (95) 24، صص 31تا 38.
بینازاده، ط.، بینازاده، ع. و وفائی، ط.، 1396- ریزرخساره‌ها، محیط‌های رسوبی و چینه‌نگاری زیستی سازند آسماری در برش دشتروم (جنوب یاسوج)، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم زمین، (106) 27، صص 169تا 178.
حمیدزاده، س. م.، بابازاده، س. ا.، عسگری پیر بلوطی، ب. و سلگی، ع.، 1396- تحلیل ریزرخساره‌ای و محیط رسوبی سازند آسماری در برش غار آقاسید، ناحیه فارسان (استان چهارمحال بختیاری)، زاگرس مرتفع. فصلنامه علمی- پژوهشی علوم زمین، (105) 27، ص 25تا32.
 
References
Adabi, M. H. and Asadi Mehmandosti, E., 2008- Microfacies and geochemistry of the Ilam Formation in the Tang-E Rashid area, Izeh, S.W. Iran. Journal of Asian Earth Sciences, 33, 267-277.
Adabi, M. H. and Rao C. P., 1991- Petrographic and geochemical evidence for original aragonitic mineralogy of the Upper Jurassic carbonates (Mozduran Formation), Sarakhs area, Iran. Sedimentary Geology, 72, 253- 267.
Adabi, M. H., 2009- Multistage dolomitization of the Upper Jurassic Mozduran Formation, Kopeh dagh Basin, NE Iran. Carbonates and Evaporites, 24, 16- 32.
Adabi, M. H., Salehi, M. A. and Ghabeishavi, A., 2010- Depositional environment, sequence stratigraphy and geochemistry of Lower Cretaceous carbonates (Fahliyan Formation), south-west Iran. Journal of Asian Earth Sciences, 39, 148- 160.
Allen, M. B., Saville, C., Blanc, E. J.-P., Talebian, M. and Nissen, N., 2013- Orogenic plateau growth: expansion of the Turkish-Iranian Plateau across the Zagros fold-andthrust belt. Tectonic, 32, 1- 20.
Andrieu, S., Brigaud, B., Barbarand, J. and Lasseur, E, 2017- Linking early diagenesis and sedimentary facies to sequence stratigraphy on a prograding oolitic wedge: The Bathonian of western France (Aquitaine Basin). Mar Pet Geol, 81, 169- 195.
Bassi, D., Hottinger, L. and Nebelsick, J. H, 2007- Larger Foraminifera from the Upper Oligocene of the Venetian area, northeast Italy. Palaeontology, 50, 845- 868.
Brand, U. and Veizer, J., 1980- Chemical diagenesis of a multicomponent carbonate system –1: trace elements. Journal of Sedimentary Petrology, 50, 1219- 1236.
Brand, U., Azmy, K. and Veizer, J., 2006- Evaluation of the salinic I tectonic, Cancaniri glacial and Ireviken biotic events: Biochemostratigraphy of the Lower Silurian succession in the Niagara Gorge area, Canada and U.S.A.: Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 241 (2), 192- 213.
Brandano, M., Frezza, V., Tomassetti, L. and Pedley, M., 2010- Facies analysis and paleoenvironmental interpretation of the Late Oligocene Attard Member (Lower Coralline Limstone Formation), Malta. Sedimentology, 56, 1138- 1158.
Burchette, T. P. and Wright, V. P., 1992- Carbonate ramp depositional systems. Sedimentary Geology, 79(1-4), 3- 57.
Dickson, J., 1965- Carbonate identification and genesis as revealed by staining. Journal of Sedimentary, 205, 491- 505.
Dill, M. A., Vaziri-Moghaddam, H., Seyrafian, A. and Behdad, A., 2018- Oligo-Miocene carbonate platform evolution in the northern margin of the Asmari intra-shelf basin, SW Iran. Marine and Petroleum Geology, 92, 437- 461.
Flügel, E., 2010- Microfacies of carbonate rocks: analysis, interpretation and application. Springer Science & Business Media.
Higgins, J. A., Blättler, C. L., Lundstrom, E. A., Santiago-Ramos, D.P., Akhtar, A. A., Ahm, A. C., Bialik, O., Holmden, C., Bradbury, H., Murray, S. T. and Swart, P. K., 2018- Mineralogy, early marine diagenesis, and the chemistry of shallow-water carbonate sediments. Geochimica et Cosmochimica Acta, 220, 512- 534.
Honarmand, J. and Amini, A., 2017- Association of the Flow Units with Facies Distribution, Depositional Sequences, and Diagenetic Features: Asmari Formation of the Cheshmeh-Khush Oil Field, SW Iran. Journal of Petroleum Science and Technology, 7(3),47- 66.
Humphry, J. D., 1988- Late Pleistocene mixing zone dolomitization, Southeastern Barbados, West Indies. Journal of Sedimentology, 35, 327- 348.
Khatibi Mehr, M. and Adabi, M. H., 2013- Microfacies and geochemical evidence for original aragonite mineralogy of a foraminifera-dominated carbonate ramp system in the late Paleocene to Middle Eocene, Alborz basin, Iran. Carbonates and Evaporites, 13, 127- 148.
Liu, C. and Xie, Q., 2017- Depositional, sedimentary, and diagenetic controls on reservoir quality in carbonate successions: A case study from the carbonate gas reservoirs of the Lower Triassic Feixianguan Formation, eastern Sichuan Basin, China. Journal of Petroleum Science and Engineering.
Lucia, F. J., 2007- Carbonate Reservoir Characterization: An Integrated Approach Springer, Second Edition, 366 p.
Milliman, J. D., 1974- Marine Carbonates Recent Sedimentary Carbonates, Part 1, Springer-Verlag, Berlin, 375 p.
Moore, C. H., 2001- Carbonate Reservoirs: Porosity Evolution and Diagenesis in a Sequence Stratigraphic Framework. Development in Sedimentology, Amsterdam (Elsevier), 55, 460 p.
Pomar, L. and Kendall, C., 2008- Architecture of carbonate platforms: a response to hydrodynamics and evolving ecology. In Controls on carbonate platform and reef development. SEPM Special Publication, 89, 187- 216.
Pomar, L., 2001- Types of carbonate platforms: a genetic approach. Basin Research, 13, 313-334.
Rao, C. P. and Adabi, M. H., 1992- Carbonate minerals, major and minor elements and oxygen and carbon isotopes and thier variation with water depth in cool. temperate catbonates, western Tasmania. Australia. Marine Geology, 103, 249- 272.
Rao, C. P., 1991- Geochemical differences between subtropical (Ordovician), temprate (Recent and Pleistocene) and subpolar (Permian) carbonates, Tasmania, Australia: Carbonates and Evaporites, v. 10, p. 114- 123.
Read, J. F., 1982- Carbonate platforms of passive (extensional) continental margins: types, characteristics and evolution. Tectonophysics, 81(3-4), 195- 212.
Richardson, P., 1924- The geology and oil measures of southwest Persia. Journal of Petroleum Technology, 10, 256-283.
San Miguel, G., Aurell, M. and Bádenas, B., 2017- Diagenetic evolution of a shallow marine Kimmeridgian carbonate ramp (Jabaloyas, NE Spain): implications for hydrocarbon reservoir quality. Arabian Journal of Geosciences, 10 (16), 376 p.
Sibley, D. F. and Gregg, J. M., 1987- Classification of dolomite rock texture, Journal of Sedimentary Petrology, 57, 967- 975.
Soleimani, B. and Zamani, F., 2015- Preliminary petroleum source rock evaluation of the Asmari–Pabdeh reservoirs, Karanj and Parsi oil fields, Zagros, Iran. Journal of Petroleum Science and Engineering, 134, 97- 104.
Thomas, A. N., 1948- Facies variation in the Asmari limestone. Unpublished report of the AIOC, No. 706.
Tucker, M., 2001- Sedimentary Petrology: an introduction to the origin of sedimentary rocks. s.l.: Blackwells.
Veizer, J., 1983- Trace elements and isolopes in sedimentary carbonates. Reviews in Mineralogy, 11, 265- 300.
Warren, J. K., 2000- Dolomite: occurrence, evolution and economically important associations. Earth Science Review, 52, 81p.