برآورد ضریب کیفیت موج برشی در ناحیه زوج زمینلرزه های 1391 اهر-ورزقان با استفاده از داده های پسلرزه ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، مرکز تحقیقات زمین‌لرزه‎شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم؛ مرکز تحقیقات زمین لرزه‎شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار، مرکز تحقیقات زمین لرزه شناسی دانشگاه فردوسی مشهد ، مشهد، ایران

چکیده

ضریب کیفیت موج برشی Q_s از جمله پارامترهای کلیدی یک ناحیه لرزه خیز جهت مطالعات زلزله شناسی و زلزله شناسی مهندسی می باشد. در مطالعه حاضر این ضریب در ناحیه زوج زمینلرزه های 1391 اهر- ورزقان با استفاده از روش معکوس تعمیم یافته بر مبنای پنجره امواج برشی حاصل از پسلرزه های این دو زمینلرزه بررسی شده است. 2860 رکورد سه مؤلفه ای باند پهن و 540 رکورد تک مؤلفه ای باند کوتاه از 1650 پسلرزه با بزرگی M_c بین 0.2 تا 3.0 استفاده شد. رکوردها حاصل از ثبت پسلرزه ها در مدت 29 روز توسط شبکه لرزه نگاری موقت مرکز تحقیقات زمینلرزه شناسی دانشگاه فردوسی مشهد در 5 ایستگاه باندپهن و 5 ایستگاه دورکوتاه میباشد. از آنجاییکه روش معکوس تعمیم یافته برای حذف اثر چشمه به ساختگاه مرجع نیازمند است، انتخاب ساختگاه مرجع با استفاده از نتایج روش نسبت طیفی (H/V) در ایستگاههای باندپهن و همچنین موقعیت توپوگرافی ایستگاه ها انجام شد. وابستگی بسامدی ضریب کیفیت موج برشی در محدوده 1.0 تا 10 هرتز مطالعه و به رابطه Q_s=43 f^1.52 برازش داده شد. این مقدار پایین ضریب کیفیت موج برشی و وابستگی شدید بسامدی را میتوان به ناهمگنی بسیار زیاد پوسته و لرزه خیزی فعال منطقه نسبت داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Estimation of shear wave quality factor in the region of the 2012 Ahar-Varzaghan twin earthquakes using aftershock data

نویسندگان [English]

  • Jafar Jaghouri 1
  • Hossein sadeghi 2
  • Sayyed Keivan Hosseini 3
1 M. Sc., Earthquake Research Center, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Science; Earthquake Research Center, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Assistant Professor, Earthquake, Research Center, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

The shear wave quality factor is one of the key parameters for earthquake and engineering seismology studies. In the present study, this factor was investigated in the region of the 2012 Ahar-Varzaghan twin earthquakes. We used a generalized inverse method based on the shear wave windows of the aftershocks of these two earthquakes. 2860 records of broadband three-components and 540 records of short-period single-component from 1,650 aftershocks with a magnitude of 0.2 to 3.0 were used. The records of the aftershocks obtained within 29 days by a temporal seismic network by the Earthquake Research Center - Ferdowsi University of Mashhad at five broad-band and five short-period stations. Since the generalized inverse method needs a reference site to remove the source effect, the choice of the reference site was done using the results of the H/V spectral ratio method at the broad-band stations, as well as the topographic location of the stations. The frequency dependence of the was regressed in the range of 0.1 to 10 Hz and as Q_s=43 f^1.52 . This low value and high frequency-dependency can be attributed to the high heterogeneity of the crust and the active seismicity of the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quality factor
  • shear wave
  • Ahar-Varzaghan
  • Aftershocks
  • Generalized inverse
کتابنگاری

سلطانی، ت.، حسینی، س. ک. و صادقی، ح.، 1393- بررسی پس­لرزه‎های زلزله ‎21 مرداد ‎1391 اهر- ورزقان و معرفی گسل مسبب آن، پایان‏نامه کارشناسی ارشد ژئوفیزیک، مرکز تحقیقات زمین­لرزه‎شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.

قاسمی، ه.، کمالیان، ن.، حمزه‎لو، ح. و بیت‎الهی، ع.، 1384- تعیین فاکتور کیفیت امواج برشی مستقیم، ، در منطقه البرز به کمک داده‎های میدان نزدیک حرکت نیرومند زمین‎لرزه کجور در محدوده بسامدی 1 تا 32 هرتز، مجله فیزیک زمین و فضا، 103، صص. 112 تا 131.

نقوی، م.، رحیمی، ح. و مرادی، ع.، 1395- تعیین ضریب کیفیت امواج کدا در پهنه شمال باختری فلات ایران، مجله علوم زمین، 100، صص. 271 تا 280.

 

References

Aki, K. and Chouet, B., 1975- Origin of coda waves: Source, attenuation, and scattering effects, Journal of   Geophysical Research, 80: 3322- 3342.

Aki, K., 1980a- Attenuation of shear waves in the lithosphere for frequencies from 0.05 to 25 Hz. Physics of the Earth and Planetary Interiors, 21: 50- 60.

Aki, K., 1980b- Scattering and attenuation of shear waves in the lithosphere, Journal of Geophysical Research, 85: 6496- 6504.

Ambeh, B. and Fairhead, J. D., 1989- Coda-Q Estimates in the Mount Cameroon Volcanic Region, West Africa, Bulletin of the Seismological Society of America, 79: 1589- 1600.

Andrews, D. J., 1986- Objective determination of source parameters and similarity of earthquakes of different size, in Earthquake Source Mechanics. Shamita, D., Boatwright, D. and Scholtz, C. H. (Editors), American Geophysical Union, Washington,D.C., 6, pp. 259- 267.

Benz, H., Frankel, A. and Boore, D., 1997- Regional Lg attenuation in the continental United States, Bulletin of the Seismological Society of America., 87: 600- 619.

Dutta, U., Biswas, N., Martirosyan, A., Papageorgiou, A. and Kinoshita, S., 2003- Estimation of earthquake source parameters and site response in Anchorage, Alaska from strong motion networkdata using generalized inversion method. Physics of the Earth and Planetary Interiors.137:13- 29.

Field, E. H. and Jacob, K. H., 1995- A comparison and test of various site response estimate techniques, including three are non reference-site dependent, Bulletin of the Seismological Society of America, 85: 1127-1143.

Gupta, S. C., Singh, V. N. and Kumar, A., 1995-Attenuation of coda waves in the Garhwal Himalaya, India, Physics of the Earth and Planetary Interiors, 87: 247- 253.

Hanks, T. C. and McGuire, R. K., 1981- The character of high frequency strong ground motion Bulletin of the Seismological Society of America, 71: 2071- 2095.

Havskov, J. and Ottemöller, L., 2010- Routine Data Processing in Earthquake Seismology, With Sample Data, Exercises and Software. Springer.

Herrmann, R. B. and Kijko, A., 1983- Modeling some empirical verti-cal component Lg relations. Bulletin of the Seismological Society of America, 75: 157- 171.

Iwata, T. and Irikura, K., 1988- Source Parameters of the 1983Earthquake Sequence”, Journal of Physics of the Earth, 36: 155- 184.

Kvamme, L. B. and Havskov, J., 1989- Q in southern Norway. Bulletin of the Seismological Society of America, 79: 1575- 1588.

Lermo, J. and Chavez- Garcia, F. J., 1993- Site effect evaluation using spectral ratios with only one station. Bulletin Seismological Society of America, 83:1574- 1594.

Mandal, P. and Rastogi, B. K., 1998- A frequency-dependent relation of coda Qc for Koyna-Warna region, India, Pure and Applied Geophysics, 153: 163- 177.

Menke, W., 1984- Geophysical Data Analysis: Discrete Inverse Theory, Academic Press, New York.

Motazedian, D., 2006- Region-Specific Key Seismic Parameters for Earthquakes in Northern Iran, Bulletin of the Seismological Society of America, 96: 1383- 1395.

Nakamura, Y., 1989- A method for dynamic characteristics estimation of subsurface using microtremor on the ground surface. Quarterly Report Railway Tech. Res. Inst. 30 (1): 25- 30.

Rahimi, H., Motaghi, K., Mukhopadhyay, S. and Hamzehloo, H., 2010- Variation of coda wave attenuation in the Alborz region and central Iran. Geophysical Journal International, 181: 1643- 1654.

Rautian, T. G. and Khalturin, V. I., 1978- The use of the coda for determination of the earthquake source spectrum. Bulletin of the Seismological Society of America, 68: 923- 948.

Ren, Y. F., Wen, R. Z., Yamanaka, H. and Kashima, T., 2013- Site effects by generalized inversion technique using strong motion recordings of the 2008 Wenchuan earthquake, Earthquake Engineering and Engineering Vibration., 12: 165- 184.

Sato, H. and Matsumura, S., 1980- Q-1 value for S-waves under the Kanto district in Japan, Zisin, 33: 541- 543.

Sato, H., Fehler, M. and Wu, R., 2002- Scattering and attenuation of seismic waves in the lithosphere. International handbook of earthquake and engineering seismology. Academic Press, San Diego, 81A, pp. 195- 208.

Singh, S. and Herrman, R. B., 1983- Regionalization of Crustal Coda Q in the Continental United States, Journal of Geophysical Research, 88: 527- 538.

Takemura, S., Furumura, T. and Saito T., 2009- Distortion of the apparent S-wave radiation pattern in the high-frequency wavefield: Tottori-Ken Seibu, Japan, earthquake of 2000, Geophysical Journal International, 178: 950- 961.

Wang, H., Yefei R. and Ruizhi W., 2018- Source parameters, path attenuation and site effects from strong-motion recordings of the Wenchuan aftershocks (2008–2013) using a non-parametric generalized inversion technique, Geophysical Journal International, 212: 872- 890.

Yefei, R., Ruizhi, W., Yamanaka, H. and Kashima, T., 2013- Site effects by generalized inversion technique using strong motion recordings of the 2008 Wenchuan earthquake, Earthquake  Engineering and Engineering Vibration, 12: 166- 184.

Yoshimoto, K., Sato, H. and Ohtake, M., 1993- Frequency dependent attenuation of P and S waves in the Kanto area, Japan, based on the coda normalization method, Geophysical Journal International, 114: 165- 174.

Zafarani, H. , Hassani, B. and Ansari, A., 2012- Estimation of earthquake parameters in the Alborz seismic zone, Iran using generalized inversion method, Soil Dynamics and Earthquake Engineering, 42: 197- 218.

Zarean, A., Sadeghi, H. and Haghshenas, E., 2008- Estimation of Site Response and Qs Factor in the KhorasanSeismic Network Using Inversion Method, Journal of Seismology and Earthquake Engineering, 10(2): 101- 107.