منشاء توده‌های نفوذی بازیک منطقه راویز – شان‌آباد در غرب رفسنجان (استان کرمان): شواهدی از ماگماتیسم پس از ائوسن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استاد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

توده های نفوذی بازیک راویز- شان آباد در غرب رفسنجان، بخشی از نوار ولکانو- پلوتونیکی دهج-ساردوئیه هستند که به صورت دایک و آپوفیز،  به درون توالی آتشفشانی-رسوبی ائوسن تزریق شده اند. ضخامت دایک ها تا 4 متر و قطر آپوفیزها تا 10 متر می رسد. جنس آن ها گابرو و دیوریت بوده وکانی های اصلی شامل پلاژیوکلاز و پیروکسن میباشند که در یک زمینه دانه ریز پراکندهاند و بافتهای اینترگرانولار و پورفیروئیدی نشان میدهند. این سنگها، ماهیت کالکآلکالن پتاسیم پایین داشته و ویژگی های ژئوشیمیایی محیط های فرورانشی را نشان میدهند. نسبت 87Sr/86Sr اولیه 70403/0 تا 70409/0 و نسبت ایزوتوپ های 143Nd/144Nd آنها از 5128/0 تا 5129/0 در تغییر بوده و مقادیر (εNd(i، بین 52/3 تا 6/6 در نوسان است. این شواهد، به همراه وجود بافت های خاص، نشان می دهد که ماگمای مادر آنها ، دستخوش پدیـده هـای تبلور بخـشی، آلایـش پوستهای و آمیختگی ماگمایی شده  است. با توجه به این که توده های مورد نظر، پس از سنگ های آذرین خروجی ائوسن، به درون آن ها تزریق شده اند، می توان آنها را بخشی تأخیری از این ماگماتیسم در کمربند ماگمایی سنوزوئیک کرمان در نظر گرفت که به دنبال فرورانش نئوتتیس به زیر ایران مرکزی و در یک موقعیت تکتونیکی حاشیه قاره، به درون پوسته قاره ای نفوذ کرده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrogenesis of Shan Abad-Raviz basic intrusions from west of Rafsanjan (Kerman province): Evidences for post Eocene magmatism

نویسندگان [English]

  • Hamid Ahmadipour 1
  • Hamideh Salehinejad 2
  • Seyed Hesam-Aldin Moeinzadeh 2
  • Abbas Moradian 3
1 Ph.D. student, Department of Geology, Faculty of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
2 Associate professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
3 Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
چکیده [English]

Shan Abad–Raviz basic intrusions from the West of Rafsanjan (Kerman province), represent a part of Dehaj-Sarduyieh belt and intruded into the Eocene volcano-sedimentary rocks as dykes and apophyses. Thicknesses of the dikes and the diameters of the patches reach up to 4 and 10 meters respectively. In the field, they appear as dark intrusions contain sporadic euhedral pyroxene crystals with up to 5 mm in size. They are gabbro and diorite and their main minerals are plagioclase and pyroxenes set in a fine-grained matrix and show intergranular and porphyroid textures. These rocks have low-K calc-alkaline affinities and their geochemical characteristics tend to the subduction zone settings. In these rocks, 87Sr/86Sr and 143Nd/144Nd ratios vary between 0.70403 to 0.70409 and 0.5128 to 0.5129 respectively and εNd(i) values change between 3.52 to 6.6. These evidences along with the special textures show that their parent magmas affected by fractionation, assimilation and magma mixing processes. Considering that these rocks have intruded into the Eocene volcanics, we suggest that they represent the last stages of Eocene magmatism in the Cenozoic Kerman magmatic belt and intruded into the crust after the intiation of Neo-Tethys subduction beneath to Central Iranian block, probably in a continental margin tectonic setting.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gabbro
  • Shan abad-Raviz
  • Rafsanjan
  • Dehaj-Sarduyieh belt
  • Post Eocene magmatism
کتابنگاری

شفیعی، ب.، 1387 - الگوی فلززایی کمربند مس پورفیری کرمان و رهیافت اکتشافی آن. رساله­ دکتری، دانشگاه شهید باهنر کرمان،  257 ص.

صدیقیان، س.، 1387 - پترولوژی، ژئوشیمی، ساخت و منشأ جریانهای گدازهای طاقدیس شان آباد، جنوب غرب رفسنجان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید با هنر کرمان.

عطاپور، ح.، آفتابی، ع.، 1388 - ژئوشیمی و متالوژنی سنگهای کلسیمی- قلیایی، شوشونیتی و آداکیتی در ارتباط با کانسارسازی مس- مولیبدن پورفیری و رگه ای در کمربند  آتشفشانی نفوذی دهج- ساردوئیه کرمان، فصلنامه علمی-پژوهشی علوم زمین، سازمان زمینشناسی کشور، جلد 18، شماره 72، ص 161-172.

 

 

 

References

Berberian, M. and King, G. C. P., 1981- Toward a paleogeography and tectonic evaluation of Iran. Canadian journal of
Earth Science 5:101-117.

Berberian, F., Muir, I. D., Pankhurst, R. J. and Berberian, M., 1982- late cretaceous and early Miocene Andean-type plutonic activity in northern Makran and Central Iran: Journal of Geological Society of London, 130:605-614.

Cabanis, B. and Lecolle, M., 1989- Le diagramme La/10–Y/15–Nb/8: un outil pour la discrimination des series volcaniques et lamise en evidence des processus demelange et/ou de contamination crustale. Compte Rendus de l'Academie des Sciences, Seris II 309: 2023–2029.

Condie, K.C., 1989- Geochemical changes in basalts and andesites across the Archean-Proterozoic boundry: identification and significances, Lithos 23: 1-18.

De Albuquerque, C. A. R., 1979- Origin of plutonic rocks of southern Nova Scotia. Geological Society of America Bulletin Part I 90, 719–731.

Defant, M. J. and Drummond, M. S,. 1990- Derivation of some modern arc magmas by melting of young subducted lithosphere.
Nature 347: 662-665.

Dimitrijevic, M. D., 1973- Geology of Kerman region, Geological survey of Iran, 52: 334.

Dimitrijevic, M. D., Dimitrijevic, N. M. and Djordjevic, M., 1971- Geological map of Iran, 1:100000 series, sheet 7150-Rafsanjan I.
geological society of Iran.

Gill, J. B., 1981- Orogenic Andesites and Plate Tectonics: New York, Springer-Verlag.

Hastie, A. R., Keer, A. C., Pearce, J. A. and Mitchell, S.F., 2007- Classification of altered volcanic island arc rocks using immobile trace elements: development of the Th–Co discrimination. Journal of Petrology 48:2341–2357.

Hosseini, M. R., Hassanzadeh, J., Alirezaei, S., Sun, W. and Li, C., 2017- Age revision of the Neotethyan arc migration into the southeast Urumieh-Dokhtar belt of Iran: Geochemistry and U Pb zircon geochronology, Lithos 284-285: 296-309.

Karsli, O., Chen, B., Aydin, F. and Sen, C., 2007- Geochemical and Sr–Nd–Pb isotopic compositions of the Eocene Dölek and SariçiçekPlutons, Eastern Turkey: Implications for magma interaction in the genesis of High-K calc-alkaline granitoids in a post-collisionextensionalsetting, Lithos, 98: 67-96.

Nakamura, N., 1974- Determination of REE, Ba, Fe, Mg, Na and K in carbonaceous and ordinary chondrites. Geochimica et Cosmochimica Acta 38: 757-775.          

Nedimovic, R., 1973- Exploration for Ore Deposits in Kerman Region, Beograd-Yugoslavia, Report No. Yu/53 (220 pp).

Nagudi, B., Koeberl, C. and Kurat, G., 2003- Petrography and geochemistry of the Singo granite, Uganda, and implications for its origin, Journal of African Earth Sciences. 36, 73–87.

Pearce, J. A., Gale, G. H., 1977- Identification of ore-deposition environment from trace element geochemistry of associated igneous host rocks, Geol. Soc. Spec. Publ. 7, 14-24.

Pearce. J. A., 1996- A user's guide to basalt discrimination diagrams. in Wyman. D.A.. ed.. Trace element geochemistry of volcanic rocks: applications for massive sultide exploration: Geological Association of Canada. Short Course Notes. v. 12. p. 79- 1 13.

Pearce, J. A., Bender, J. F., De Long, S. E., Kidd, W. S. F., Low, P. J., Guner, Y., ùarolu, F., Yılmaz, Y., Moorbath, S. and Mitchell, J. G., 1999- Genesis of collision volcanism in eastern Anatolia, Turkey: Journal of Volcanology and Geothermal Research 44: 189-229.

Ross, P. S. S. and Bedard, J. H. B. H., 2009- Magmatic affinity of modern and ancient subalkaline volcanic rocks determined from trace element discriminant diagrams. Can. J. Earth Sci. 46, 823–839.

Shahraki Ghadimi, A., 2004 - Geological map of Esfandaqeh, 1:100000,  No 7447, Geological Society of Iran.

Shervais, J. W., 1982- Ti-V plots and the petrogenesis of modern ophiolitic lavas. Earth and Planetary Science Letters 59: 101-118.

Soesoo, A., 2000- Fractional crystallization of mantle-derived melts as a mechanism for some I-type granite petrogenesis: an example from Lachlan Fold Belt, Australia. Journal of Geology Society of London157: 135–149.

Sun, S. S. and McDonough, W. F., 1989- Chemical and isotopic systematic of ocenic basalte: implications for mantle composition and processes. In: Magmatism in ocean basins (Eds. A. D. Saunders, A.D. and Norry, M. J, Special publication 42: 313-345.). Geological Society, London

Wang, J., and Li, Z.X., 2003, History of Neoproterozoic rift basins in South China: Implications for Rodinia break-up: Precambrian Research, v. 122, p. 141–158.

Winchester, J. A. and Floyd, P. A., 1977- Geochemical discrimination of different magma series and their differentiation product using immobile elements. Chemical Geology 20: 325-343.

Wood, D. A., 1980- The application of a Th-Hf-Ta diagram to problems of tectonomagmatic classification and to establishing the nature of crustal contamination of basaltic lavas of the british Tertiary volcanic province. Earth and planetary scinece letters 50: 11-30.