سنگ شناسی وژئوشیمی سنگ های نفوذی غرب وجنوب غرب سلفچگان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 رییس اداره ارتباطات واطلاع رسانی /اداره کل زمین شناسی واکتشافات معدنی کرمان

2 استادیار دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران شمال

3 پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشلفلت معدنی کشور

4 استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه علوم وتحقیقات تهران

10.22071/gsj.2018.87169.1114

چکیده

سنگ های آذرین نفوذی غرب و جنوب غرب سلفچگان در کمربند ماگمایی ارومیه ـ دختر در 40کیلومتری جنوب غرب شهرقم ودر نزدیکی روستای زواریان رخنمون دارند. بر اساس مطالعات سنگ شناسی، این سنگ ها در دوگروه اصلی دیوریت(به مقدار کمتر پیروکسن دیوریت) ومونزونیت(به مقدارکمترکوارتز مونزونیت)جای می گیرند. بافت غالب در سنگ های دیوریتی اینترگرانولار و در مونزونیت ها پورفیریک می باشد. بر اساس نمودار تکتونو ماگمایی Y-Zr این نمونه ها موقعیت تکتونیکی قوس ماگمایی رانشان می دهند. همچنین در نمودارتمایزیZr/TiO2- Ce/P2O5 که برای تفکیک قوس های ماگمایی حاشیه فعال قاره ای از قوس های ماگمایی پس از برخورد به کاربرده می شود، این سنگ ها در محدوده قوس های پس از برخورد (PAP) قرارمی گیرند. بر اساس نمودار به هنجارشده باکندریت و گوشته اولیه، غنی شدگی بیشتری در عناصر LREE نسبت به عناصر HREE دیده می شودکه باعث شده شیب کلی نمودارهای عنکبوتی نورمالیزه شده نسبت به کندریت وگوشته اولیه از چپ به راست کاهشی بوده واین منطبق بر الگوی کلی مناطق فرورانش است. شواهد سنگ شناسی، ژئوشیمی وتکتونیکی منطقه مورد مطالعه نشان می دهد که ماگماتیسم نئوژن این منطقه در ارتباط با یک محیط پس برخوردی همراه با فرورانش اقیانوس تتیس به زیر کمربند ماگمایی ارومیه دختر وبرخورد میان صفحه عربی وبلوک ایران مرکزی در زمان نئوژن می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Petrology and geochemistry of plutonic rocks in west and south west of Salafchegan.

نویسندگان [English]

  • mozhgan Taheri 1
  • afshin ashjaardalan 2
  • Mohammad hashem Emami 3
  • Seyed Jamal Shaikh Zakariay 4
1 Head of Communication and Information of Geologycal survey of Iran (Kerman)
2 Assistant professor, department of geology, north Tehran branch, Islamic Azad University,Tehran,Iran
3 Associate professor, department of geology, Islamshahr branch, Islamic Azad University,Tehran,Iran
4 Assistant professor, department of geology,science and research branch, Islamic Azad University,Tehran,Iran
چکیده [English]

Abstract
In the west and south-west part of Salafchegan near Zavarian village in Iran (In central Iranian volcano plotonic belt) there are some Plutonic rocks. Based on petrography and geochemistry findings these Plutonic rocks are Diorite, Monzonite and less Quartz monzonite. The main texture in Dioritic rocks is intergranular and in Monzonite is Porphyritic. Based on TAS diagram Samples located in Diorite, granodiorite and gabbrodiorite. Tectono-magmatic diagram Y Versus Zr shows the magmatic arc setting and Zr/TiO2 Versus Ce/P2O5 diagram contrasts postcolligenal magmatic arcs. Based on Chondrite and primitive mantle Spider diagrams, LREE have enriched to HREE in this area that makes the overal slope of these diagrams declined from left to right and this consident with the overal pattern of subduction zone. The results of petrography, geochemistry and tectonic setting studies in this area, indicate that neogene magmatism occurred in post colligenal tectonic setting - subduction of Neo-thetise ocean under central Iranian plate in neogen era.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Plutonic rocks
  • " Diorite
  • "Central Iranian volcano plotonic belt
  • "salafchegan
  • "Subduction Zone."

کتابنگاری

امامی، م. ه. و حاجیان، ج، 1370- نقشه1:250000 زمین‎شناسی قم، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. 

آقانباتی، ع.، 1383- زمین‎شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران.

آقانباتی، ع.، 1385- زمین‎شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 586 ص.

حاجیان، ج، 1377- نقشه1:100000 زمین شناسی تفرش،  سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. 

درویش‎زاده، ع.، 1380- زمین‌شناسی ایران، انتشارات امیرکبیر، 865 ص.

شهاب‎پور، ج.، 1362- پیدایش کانسار سرچشمه، اولین سمپوزیوم معدن کاری ایران، صص. 318 تا 345.

علائی مهابادی، س.، 1379- نقشه1:100000 زمین شناسی سلفچگان- خورهه، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. 

لطفی، م.، 1364- خلاصه‏ای بر فاز متالوژنی پیرنه‎ای در رابطه با سنگ‎های ولکانیک- ساب‎ولکانیک بخش شمالی لوت مرکزی (خاور ایران)، خلاصه مقالات چهارمین گردهمایی علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. 

مرادیان، ع.، 1369- بررسی پترولوژی و ارزیابی اقتصادی سنگ‌های آذرین فلدسپاتوییددار شمال شهربابک (جوزم)، رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

معین‎وزیری، ح. و احمدی، ع.، 1383- پتروگرافی و پترولوژی سنگ‌های آذرین، انتشارات دانشگاه تربیت معلم، 544 ص.

معین‌وزیری، ح.، 1377- دیباچه‌ای بر ماگماتیسم در ایران، انتشارات دانشگاه تربیت معلم، تهران.

منصف، ر.،1390- ژئوشیمی و پتروژنز سنگ‌های آتشفشانی و نیمه‌آتشفشانی نئوژن غرب سلفچگان تا شمال دلیجان، پایان‌نامه دانشگاه تربیت معلم تهران.

نبوی، م. ح.، 1355- دیباچه‌ای بر زمین‎شناسی ایران، 109 ص.

 

References

Alavi,  M., 2004- Crustal scale geometry of the Zagros fold – thrust belt, Iran, Journal of Structural  Geology, 519- 535.

Amidi, S. M., 1977- Etude geologique de la region de Natanz- Nain- Surk, stratigraphie et petrologie, Geological Survey of  Iran Report 42:36.

Barberi, F., Ferrera, G., Santacroce, R., Treuil, M. and Varet, J., 1975- A transitional basalt - pantellerite sequence of fractional crystallization, the Boina Center, after rift, Ethiopia. J petrol .16, pp. 22- 56.

Berberian, F., 1981- Tectonic – Plutonic Episodes In Iran, Geodynamics Series 3:5- 32.

Berberian, F., Muir, I. D., Pankhurst, R. J. and Berberian, M., 1982- Late Cretaceous and Early Miocene Andean-type plutonic activity in northen Makran and central Iran : j.Geol Soc London,139 p.605- 614.

Biju-Duval, B., Dercourt, J. and Le Pichon, Y., 1977- From the Tethys ocean to the Mediterranean seas: Editions Technique Paris,  pp. 143- 164.

Boccaletti, M., Innocenti, F., Manetti, P., Mazzuoli, R., Motamed, A., Pasquare, G., Radicati di Brozolo, F. and Sobhani, E. A., 1977- Neogene and quaternary volcanism of the Bigar area (western Iran): Bull. Volc. vol. 40, no.2, p.1- 12.              

Emami, M. H., 1981- Géologie de la région de Qom-Aran (Iran): Contribu-tion a l'étude dynamique et géochimique  du volcanisme Te rtiaire de l'I-ran Central: Ph. D.,Thèse, Univ., Grenoble, France, 489p.

Etminan, E., 1977- Le porphyre cuprifere de Sarcheshmeh (Iran): Role des phases fluides dans les mechanismes d'alteration et de mineralization GSI, Rept. No.48. 249pp.

Farhoudi, G., 1978- A comparison of Zagros geologyto island arcs.

Forster, H., Fesefeldt, K., Kursten, M. and Germany, F. R., 1972- Magmatic and orogenic evolution of central Iranian volcanic belt, 24th IGC , Section 2 , p.198- 210.

Harker, A., 1909- The Natural History of Igneous Rock, Methuen Co. London.

Hirschman, M., 1998- Origin of the transgressive granophyres in the layered series of the Skaergaard intrusion, East Greenland. In: DJ Geist and CM White (Editors.). Journal of Volcanology and Geothermal Research, 52(1- 3): 185- 207 .

Jung, A., Kursten, M. and Tarkian, M., 1975- Post Mesozoic volcanism in Iran and its relation to the subduction of the Afro- Arabi an under Eurasian plate: Afar Monograph, p.41-54.

Kent, R., 1995- Continetal and oceanic flood basalt provinces: current and future perspective.In: Srivastava, R.K., A. A. Balkema, Rotterdam, PP. 17-42.

Maniar, P. D. and Piccoli, P. M., 1989-Tectonic discrimination of granitoids, Geo.  Soc. of  Am. Bull., Vol. 101 , P. 635- 643 .

Mirnejad, H., Mathur, R., Hassanzadeh, J. and Shafiei, B., 2013- Linking Cu Mineralization to Host Porphyry Emplacement: Re-Os Ages of Molybdenites versus U-Pb Ages of Zircons and Sulfur Isotope Compositions of Pyrite and Chalcopyrite from the Iju and Sarkuh Porphyry Deposits in Southeast Iran, Economic Geology 108(4): 861- 870.

Moeine-Vaziri, H., Khalili-Marandi, Sh. and Brousse, R., 1991- L'importance d'un volcanisme potassique, au Miocene supérieur en Az aerbaijan (Iran): C. R. Acad. Sci. Paris, T. 313, Serie II, p. 1603- 1610.

Moghazi, A. M., 2003- Geochemistry of a tertiary continental basalt suite, Red sea costal plain, Egypt: Petrogenesis and characteristics of the mantle source region. Geological Magezine. 140(1), 11- 21.

Muller, D. and Groves, D. I., 1997- Potassic igneous rocks and associated gold-copper mineralization: Lecture Notes in Earth Sciences, No.56,238pp.

Nakamura N., 1974- Determination of REE, Ba, Fe, Mg, Na and K in carbonaceous and ordinary chondrites. Geochim. Cosmochim. Acta, 38, 757- 775.

Pearce, J. A. Harrise, N. B. U. and Tindle, A. G, 1984- trace element discrimination diagrams for the tectonic interpretation of  granite rocks, Journal of Petrology 25:256- 283.

Rollinson, H., 1993- Using Geochemical Data: Evaluation, Presentation, and interpretation, Singapore, Longman, 352pp.

Saunders, A., Storey, M., Kent, R. W. and Norry, M., 1992- Consequences of plume-lithosphere in teraction. In: Stotey, B.C., Alabaster, T., Pankhurst, R.J.(Eds.), Magmatism and the causes of continental Break-up, Geological Society of Londan special publication 68, PP. 41- 60.

Srivastava, R. K. and Singh, R. K., 2004- Trace element geochemistry and genesis of the Precambrian subalkaline mafic dykes from central India craton: evidence for mantle metasomatism. J Asian Earth Sci 23: 373- 389.

Tchameni, R., Pouclet, A., Penay, J., Ganwa, A. A. and Toteu, S. F., 2006- Petrography andgeochemistry of the Ngaondere Pan – African granitoids in Central North Cameroon: Implication for their sources and geological setting. Journal of African Earth Sciences, 44, 511- 529.

Thompson, A. B., 1982- Magmatism of the British Tertiary volcanic Province, Scott. Journal of Geology 18:50- 107.

Wang, Y., Bryan, C., Xu, H. and Gao, H., 2003- Nanogeochemistry: Geochemical reactions and mass transfers in nanopores, Geology 31:387- 90.

Watson, E. B., 1982- Basalt contamination by continental crust. Some experiments and models. Contrib. Mineral. Petrol. 80,   pp. 73-87.

Wilson, M., 1989- Igneous petrogenesis: A global tectonic approach. Department of earth science, University of leeds. 466pp.

Wu, F. Y., Jahn, B. M., Wilde, S. A., Lo, Ch. H., Yui, T. F., Lin, Q., Ge, W.Ch. and Sun, D. Y., 2003- Highly fractionated I-type granites in NE China (II): isotopic geochemistry and implications for crustal growth in the Phanerozoic, Lithos, Volume 67, Issues 3–4, April 2003, Pages 91-204, ISSN 0024- 4937.

Zhao, J. H. and Zhou, M. F., 2007- Geochemistry of Neoproterozoic mafic intrusions in the Panzhihua district (Sichuan Province, SW China): Implications for subduction-related metasomatism in the upper mantle. Precambrian Research 152, pp. 27- 47.