فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

ویژگیهای زیست چینه‌ای سازند خانگیران بر مبنای نانوپلانکتون‌های آهکی در خاور ناودیس چهل کمان (کوه‌های کپه‌داغ)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
سازند خانگیران جوان‌ترین واحد سنگی حوضه کپه داغ است که در محیط دریایی رسوب کرده و در حال حاضر در نواحی شمال خاوری منطقه در دشت سرخس ناحیه شمال در هگز و چند ناودیس در مرکز و باختر کپه داغ رخنمون دارد. ناحیه مورد مطالعه در حدود ۲۵ کیلومتری روستای شورلوق و در شمال خاوری ناودیس چهل کمان واقع است. مختصات جغرافیایی قاعده برش مذکور عبارت است از
 ′ 45  ◦60 طول خاوری و  ′ 30   ◦ 36  عرض شمالی.
مطالعات چینه شناسی و فسیل شناسی سازند خانگیران از دیرباز مورد توجه زمین شناسان قرار گرفته است و سن آنها بر مبنای بررسی‌هایی که بر روی فرامینیفرها انجام شده در ناحیه سرخس از پالئوسن فوقانی تا اواخر ائوسن و احتمالاً الیگوسن زیرین ذکر شده است. در مطالعات کنونی باتوجه به ارزش چینه‌شناسی نانوپلانکتونهای آهکی، سازند مذکور برای نخستین بار مورد بررسی قرار می‌گیرد و با در نظر گرفتن مورفولوژی و لیتولوژی آن، ۲۹ نمونه از محل مذکور برداشت و پس از آماده سازی مورد مطالعه میکروسکوپی قرار گرفته است. در این بررسی تعداد ۱۱ خانواده و ۲۱ جنس و ۵۱ گونه از نانو فسیلهای آهکی معرفی و توسط میکروسکوپ نوری و برخی نیز توسط میکروسکوپ الکترونی عکسبرداری شده‌اند. برمبنای نتایج رده‌بندی و اولین حضور فسیل شاخص و همراهی تجمعات فسیلی ۹ زون زیستی در این سازند تعیین شد که با زون‌های (NP24 Martini (1971) (NP13, مطابقت دارد. براساس نانوپلانکتونهای موجود محدوده زمانی سازند خانگیران در ناحیه مورد مطالعه ائوسن آغازین تا الیگوسن پسین پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

افشار حرب، ع.، ۱۳۷۳- زمین شناسی کپه داغ - انتشارات سازمان زمین شناسی کشور.
هادوی، ف.، مافی، آ.، ۱۳۷۷ - بایواستراتیگرافی سازند چهل کمان برمبنای نانوپلانکتونهای آهکی - دومین همایش انجمن زمین شناسی ایران، مشهد.
Afshar-Harb, A., 1983- Sarakhs. North East Iran. coloured map . scale 1:250000 Nat.Iran.O.C., Tehran.Iran.
Aubry M.P., 1992- Late Paleogene calcareous nannoplankton evolution:a tale of climatic deterioration.In: D.R.prothero and W.A. Berggren (Editors), Eocene-Oligocene climatic and biotic evolution. Princeton Univ. Press, PP.272-309.
Bolli, J. B. Saunders & K. Perch-Nielsen (Eds). Plankton Stratigraphy: 427-554.Cambridge University Press.
Hay, W.W., 1964- The use of the electron microscope in the study of fossils. Annu. Rcp. Smithsonian Inst., 1963, 409-15
Kavary. E., 1992- Biostratigraphy of Sarakhs (N.E. IRAN) and Nafte- Shahr (N.W. IRAN) sections., Vol.3. No. 3,4:115-132
Martini, E., (1971)- Standard Tertiary and Quaternary calcareous nannoplankton zonation. Proc II Plaankt. Conf., Roma 1970, PP.739-785.
Okada, H. and Bukry, D., 1980- Zonation. Mar. Micropal., 5, PP.321-325 Supplement modification and introduction of code numbers to the Low latitude coccolith biostratigraphic.
Perch-Nielsen, K.,1985a- Cenozoic calcareous nannofossils. In:H.M. Bolli, J.B.Saunders & K.Perch-Nielsen (Eds). Plankton Stratigraphy: 427-554. Cambridge University Press.
WEI, W., 1996- Clarification of an index nannofossil species for the Paleocene/Eocene boundary. Journal of Paleontology, V.70, No.3. PP.526-529.
WEI, W., Zhong, S., 1996- Taxonomy and magnetobiochronology of Tribrachiatus and Rhomboaster, Two Genera of calcareous nannofossils. Journal of Paleontology, V.70, No. 1, PP.7-22.
Willcoxon, J.A., 1973- Paleogene calcareous nannoplankton from the Campo and Tremp sections of the llerdian stage in NE- Spain.Revis. E Span. micropal.,5(1), PP. 107-112.
Young, J.R.1991- Stratigraphical columns.INA newsletter 13/2-1991.
Young, J. 1997- (Eds), Nannoplankton research:1, General topics, Mesozoic biostratigraphy,73-85.
دوره 9، شماره 33-34
پاییز و زمستان 1378، سال نهم، شماره 33-34
زمستان 1378
صفحه 78-97