فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

اختلاف بین بردار سرعت GPS و میزان کوتاه‌شدگی به سمت خاور در شمال خاور ایران – ارتفاعات‌ بینالود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محسن خادمی 1
فرزین قائمی 2
سید کیوان حسینی 3
فرخ قائمی 4
1 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد؛ سرپرست کارگاه ابزار دقیق، گارگاه سد هیروی، پاوه- کرمانشاه، ایران
2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار، مرکز تحقیقات زمین‌لرزه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 مربی، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، مشهد، ایران
10.22071/gsj.2015.43261
چکیده
از جمله ساختارهایی که می‌توان به سازوکار زمین‌ساختی منطقه پی برد شکستگی‌ها هستند. برداشت شکستگی‌ها در فرادیواره و فرودیواره راندگی شمال نیشابور که به عنوان یک گسل فعال شناخته شده است صورت گرفته است. شکستگی‌های اطراف راندگی شمال نیشابور را به دو دسته شکستگی‌های عمود و موازی با گسل تقسیم کرده و هر دو دسته، تغییر در نوع حرکت راندگی شمال نیشابور را نشان داده و این نشانه تغییر سازوکار زمین‌ساختی در منطقه است. جدیدترین سازوکاری که برای این منطقه تعریف شده است نظریه چرخش ساعتگرد حول یک  محور قائم است. نظریه چرخش بیان می‌دارد که این منطقه به سمت جنوب در حال حرکت است و هر چه به سمت خاور می‌رویم بزرگی آن بیشتر می‌شود. از آنجایی که جهت حرکت جهانی خرد قاره ایران مرکزی به سمت شمال است، حرکت به سمت جنوب این منطقه خلاف جهت حرکت جهانی است. افزایش بلندی ارتفاعات به سمت خاور که دلیلی برای بیشتر بودن میزان کوتاه‌شدگی در این منطقه است و کاهش بزرگی بردار سرعت GPS به سمت خاور خود دلیلی بر این مدعاست که کمتر شدن بردار سرعت به سمت خاور دلیل بر کم شدن میزان کوتاه‌شدگی نیست.
کلیدواژه‌ها
راندگی شمال نیشابور
چین
چرخش
بردار سرعت جهانی
بردار سرعت محلی
بردار سرعت GPS
فصلنامه علمی علوم زمین
دوره 24، 94- زمین شناسی مهندسی و محیط زیست - شماره پیاپی 94
سال بیست و چهارم، شماره 94
زمستان 1393
صفحه 99-107