سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 16 61 2006 11 22 Gurpi Formation; A Transgressive or Regressive Unit? سازند گورپی؛ سری پیشرونده یا پسرونده؟ 188 199 207750 FA الهه زارعی دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران ابراهیم قاسمی‌نژاد دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2024 10 14        Palynological and foraminiferal contents of 30 samples taken systematically from Gurpi Formation at its type section were studied in order to determine water-level fluctuations and the general trend of water-level during the depositional course of the formation.  Statistical studies on foraminiferal contents of the samples show that the planktonic to benthonic ratio (P/B) and diversity decrease while benthonic foraminifera with larger size and epicontinental sea fauna (ESF) and shallow water fauna (SWF) increase in general towards the upper parts of the formation.  On the other hand, dinoflagellate cyst abundance and diversity show an increasing trend which looks like a contradiction at the first glance.  To describe this apparent controversy and determine the water level trend, changes in composition of palynomorphs and the organic matter preservation state (lability factor) was studied.  Statistical studies show that in the lower parts of the section the lability is low and the ratio of structure-less organic matter (SOM) to marine palynomorph is high.  This indicates a low state of preservation of organic matter for the lower portion.  In the upper parts lability is high while the ratio of SOM to marine palynomorph is low which indicate a better state of preservation for the upper parts.  Statistical studies on the Gonyaulacoid dinocysts which are eurytopic forms and indices for open marine, inner neritic and outer neritic environments confirm the results gained from the foraminiferal studies.  Combining all these data and comparing them with the well-known Tyson palynofacies analysis diagrams confirm a relatively deep basinal condition for the lower part and a relatively shallower and proximal shelf environmental condition for the upper part of the Gurpi Formation. به منظور بررسی چگونگی تغییرات سطح آب طی انبایش سازند گورپی در برش الگو، روزن‌داران، پالینومرفهای دریایی ومحتوای مواد آلی موجود در ٣٠ نمونة برداشت شده از این سازند به‌تفصیل مطالعه شدند.  مطالعة روزن‌داران نشان می‌دهد که به‌تدریج به سمت بالای ستون چینه‌شنـاسی، نسبت روزن‌داران پلاژیـک به کف‌زی (P/B) کاهش، فرمهای کف‌زی با اندازه‌های بزرگ وهمچنین فرمهای پلاژیک مناطق کم ژرفای دریایی (ESF:epicontinental sea fauna) و فرمهای شاخص دریای کم ژرفا  (shallow water fauna: SWF) افزایش وتنوع روزن‌داران نیز کاهش پیدا می‌کند. این تغییرات برخلاف انتظار با افزایش فراوانی وتنوع پالینومرفهای دریایی که به‌طور عمده داینوفلاژله هستند انطباق دارد. برای توضیح این تناقض و تعیین چگونگی تغییرات سطح آب، عوامل «حفاظت از مواد آلی» و تغییرات در ترکیب گروههای مختلف داینوفلاژله بررسی شد. محاسبات آماری این عوامل نشان‌دهندة میزان کم  عاملlability  و میزان نسبتا" زیاد «نسبت مواد آلی فاقد ساختار (structureless organic matter: SOM) به پالینومرفهای دریایی»  در ابتدای برش است که نشان‌دهندة حفظ شدگی پایین مواد آلی در این قسمت است.  در حالی‌که در قسمت بالای برش، عامل  lability بالا و «نسبت  SOMبه پالینومرف دریایی» پایین است که نشان‌دهندة حفظ شدگی خوب مواد آلی در این قسمت است.  به علت حفظ شدگی انتخابی پالینومرفهای دریایی از داینوفلاژله‌های Gonyaulacoid که در مقابل شرایط محیطی دارای مقاومت بالایی هستند (اکثرا"درگروه مقاوم وخیلی مقاوم قرار می‌گیرند) و فرمهای مختلف آنها به‌عنوان شاخص محیطهای دریایی باز، نریتیک خارجی تا نریتیک داخلی و ساحلی شناخته شده‌اند، استفاده شد. نتایج حاصل، منطبق ومؤید نتایج حاصل از مطالعة روزن‌داران است. افزون بر این موارد، نسبت درصد سه گروه اصلی عناصر پالینولوژیکی برای تمامی نمونه‌ها محاسبه و بر روی نمودار معروف Tyson پیاده شد  و سپس چگونگی تغییرات برای تمامی ستون رسم گردید. بررسی محتوای روزن‌داران نمونه‌ها، چگونگی عوامل  «حفظ شدگی مواد آلی» و نمودار تایسون  و مطالعة گروههای مختلف داینوفلاژله  نشان‌دهندة شرایط کم‌وبیش ژرف (basinal)برای قسمت پایین ستون وشرایط کم‌ژرفا (proximal shelf) برای قسمتهای بالایی آن بوده و به‌طور کلی تداوم شرایط پسرونده طی انبایش سازند گورپی در این برش را نشان می‌دهد. http://www.gsjournal.ir/article_207750_4e806aa1f8a64953e12f9a423d9cc669.pdf