سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 15 59 2006 05 22 Asmari Reservoir Biomarker Study of Parsi, Pazanan and Rag-e Safid Oilfields in South Part of Dezful Embayment مقایسه ژئوشیمیایی نفت مخزن آسماری میادین نفتی پارسی، پازنان و رگ‌سفید در فروافتادگی‌دزفول جنوبی با استفاده از زیست نشانگرها 2 9 212453 FA پوران نظریان سامانی پژوهشگاه صنعت نفت، پژوهشکده اکتشاف و تولید، واحد زمین‌شناسی مخزن، تهران، ایران علی صنوبر لیماکشی شرکت نفت مناطق نفت‌خیز جنوب، ادارة زمین‌شناسی بنیانی، اهواز، ایران Journal Article 2024 12 31       The oil of Asmari reservoirs in three oilfields in the southern Dezful Embayment comprising Parsi, Pazanan and Rag-e safid oilfields were investigated. Preliminary analyses consisting removal of asphaltene and fraction separation (saturate, aromatic, resin and asphaltene) were conducted on selected samples by column chromatography. Results indicate the dominance of saturate components in the studied oils of Parsi and Pazanan oilfields, while aromatic components dominate in the studied oil of Rag-e safid oilfield. Subsequently, normal alkanes and isoprenoids were evaluated by Gas Chromatography (GC), revealing a reducing environment of deposition for the source sediment. Ratio of Pri/nC₁₇ and Phy/nC₁₈ indicate a high thermal maturity unaffected by biodegradation processes. The ratios also indicate that the Asmari oils of the studied oilfields were generated from type II organic matter deposited in a marine environment. Evaluating C₂₇, C₂₈ and C₂₉ stranes and hopanes carried out by Gas Chromatography-Mass Spectrometry (GC-MS). The most important result is that the studied oils have shown Oleanane biomarker in their hopanograms, hence proposing their source rock to be deposited in the Late Cretaceous or younger than it (Pabdeh formation). The Carbon Preference Index (CPI) of around one, high percentage of T_s and T_m hopanes and absence of moretane biomarker, all indicate the high thermal maturity of the studied oils. It can be concluded that the oilfields in south part of Dezful Embayment have similar origin, depositional environment and hence have an identical oil family.        نفت مخازن آسماری در 3 میدان فرو‌بار دزفول جنوبی شامل میدانهای نفتی: پارسی، پازنان و رگ‌سفید مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه‌های مقدماتی شامل مراحل آسفالتن‌گیری و کــروماتوگرافی ستــــــونی بر روی نمونه‌های نفتی انجام و درصد اجــــــزای مختلف هیدروکربنی (سیرشده، آروماتیک، رزین و آسفالتین) در آنها مشخص شد. نتایج حاصل در این مرحله نشان داد که ترکیب  هیدروکربن سیرشده در نمونه‌های نفتی پارسی و پازنان، درصد وزنی بیشتری نسبت به دیگر اجزا دارد. در حالی که ترکیب غالب در نمونة نفتی رگ‌سفید جزء آروماتیک می‌باشد. در ادامه با استفاده از روش کروماتوگرافی گازی (GC)، توزیع و فراوانی آلکانهای نرمال و ایزوپرنوییدهای پریستان و فیتان مورد ارزیابی قرار گرفته و نتایج نشانگر آن بود که نفتهای مورد مطالعه، در محیط کاهنده و از گیاهان دریایی مشتق شده‌اند. بر اساس نسبتهای ایزوپرنوییدهای پریستان و فیتان به آلکانهای نرمال همجوارشان یعنیC₁₇  و C₁₈ ، مشخص شد که این نفتها دارای رسش گرمایی بالایی بوده و تحت تأثیر فرایندهای تخریب زیست شناختی قرار نگرفته‌اند. همچنین با استفاده از نسبتهای مذکور مشخص‌شد که نمونه‌های مورد مطالعه از رسوبات دریایی مشتق گردیده و طبعاً کروژن نوع ІІ  کروژن شناخته شده در آنهاست.  بررسی استرا‌نهای C₂₇، C₂₈ و C₂₉ و هوپانها به وسیلة کروماتوگرافی‌گازی- طیف‌سنجی‌جرمی (GC-MS) صورت پذیرفت. حضور زیست نشانگر الئینان در هوپانوگرام هرسه نمونة نفتی مورد آزمایش، یکی از مهم‌ترین نتایج به دست آمده‌است که سن سنگ منشأ کرتاسة پسین و یا جوان‌تر(سازند پابده) را برای این نمونه‌ها پیشنهاد می‌نماید. مقادیر ارجحیت فرد‌کربنی( CPI ) نزدیک به یک، غلظت‌ بالای هوپانهای T_s و T_m و همچنین  نبود زیست نشانگر مورتان، نشانگر رسش گرمایی بالا برای نفتهای مورد بررسی است. در نهایت می‌توان چنین نتیجه‌گرفت که میدانهای نفتی مورد مطالعه دارای منشأ و محیط ته‌نشست مواد آلی تولید‌کننده نفت یکسان بوده و در یک خانوادة نفتی قرار می‌گیرند. http://www.gsjournal.ir/article_212453_2242278fa7a3b58245f5b51fa0dc0cd5.pdf