سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 10 شماره 37-38 2001 02 19 Variations of shear zone width and displacement along the Nehbandan fault system تغییرات میزان جابجایی و عرض پهنه برشی بر روی سیستم گسله راستالغز نهبندان 24 33 225463 FA محمد مهدی خطیب گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، ایران Journal Article 2025 07 20 Strike-slip faults are affected by many variants, which do not remain constant along the strike. The most common factors are differences in the rate of displacement and the width of shear zone. A study of these variants on the Nehbandan dextral strike-slip fault in east Iran has been done and the experimental models shows that the maximum displacement and width of shear zone occurs in the central part of strike - slip faults. But the displacement decreases exponentially toward the termination of faults. The relationship between these two factors can be formulated as Y = C.e γ ^d. The γ^dcoefficient in the terminal splays is smaller than in the main fault. These can be seen on experimental models, which have been done by flexy-glass materials. Comparison between displacement - distance and width of shear zone-distance curves from the field traverse (Nehbandan data) and experimental materials (flexy-glass) shows the experimental curves are symmetry but the "natural" curves are asymmetrical. This difference is due to homogeneous nature of manufactured materials while the earth's crust is heterogeneous. گسله‌های راستالغز دارای متغیرهای فراوانی بوده که در طول گسل تغییرات آنها یکسان نمی‌باشد. از جمله مهمترین متغیرها، تغییرات میزان جابجایی و عرض پهنه برشی می‌باشند. مطالعه این متغیرها برروی سیستم گسله راستالغز نهبندان در خاور ایران و اندازه‌گیری آنها بر روی مدلهای تجربی در آزمایشگاه نشان می‌دهد که بیشترین میزان جابجایی و بیشترین عرض پهنه برشی در بخش میانی گسله‌های راستالغز روی می‌دهد. از بخش میانی به طرف پایانه‌های گسله از میزان جابجایی به صورت نمایی کاسته می‌شود. آهنگ کاهش میزان جابجایی و عرض پهنه برشی را می‌توان در رابطه Y=C.eγ^d بررسی کرد. ضریب کاهش پذیری γ از سرشاخه‌های فرعی بخش انتهایی گسله‌های راستالغز کوچکتر از بخش اصلی گسله می‌باشد. به طرف پایانه گسله‌های راستالغز هم مقدار جابجایی و هم عرض پهنه برشی به سمت صفر میل می‌کند. در مدل تجربی بر روی ماده فلکسی گلاس نیز مشاهده گردید که بیشترین میزان جابجایی و عرض پهنه برشی در بخش میانی گسله بوده و به طرف پایانه‌ها از مقدار آن به صورت نمایی کاسته شده و به صفر می‌رسد. مقایسه منحنی‌های جابجایی برحسب مسافت و با عرض پهنه برشی برحسب مسافت به دست آمده در طبیعت و آزمایشگاه نشان می‌دهد که منحنی‌های داده‌های آزمایشگاهی به نسبت متقارن، در حالیکه که منحنی‌های داده‌های طبیعی نامتقارن می‌باشند. این اختلاف بدلیل همگنی نمونه آزمایشگاهی و ناهمگنی پوسته قاره‌ای که در آن گسله راستالغز رخ داده می‌باشد. شکل منحنی‌های جابجایی برحسب مسافت با عرض پهنه برشی برحسب مسافت تقریباً سهمی است. http://www.gsjournal.ir/article_225463_f3a980a9366a3b6ab693f38d8c24ebf8.pdf