سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 36 1 2026 03 21 Metamorphism, deformation, and migmatization evolution in amphibolites from the Southeastern Aligudarz Region (Sanandaj – Sirjan Zone) تحول دگرگونی، دگرشکلی و میگماتیتی شدن در آمفیبولیت‌های منطقه جنوب خاور الیگودرز (پهنه سنندج- سیرجان) 1 20 229496 10.22071/gsj.2025.540575.2220 FA سونیا طیبی گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران ناهید شبانیان بروجنی گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران علیرضا داودیان دهکردی گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران 0000-0001-8254-7699 اشرف ترکیان گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Journal Article 2025 08 11 This study investigates the metamorphic, migmatitic, and deformational processes in amphibolites of the southeastern Aligudarz region, located in the central part of the Sanandaj–Sirjan Zone. These metamorphic rocks occur as lens-shaped bodies and show a mineral assemblage of amphibole, titanite, clinozoisite, zoisite, quartz, garnet, plagioclase, biotite, and minor zircon. The presence of lepidogranoblastic, granoblastic, nematoblastic, and diablastic textures, along with anastomosing foliation and S/C to S/Cʹ fabrics, reflects dynamic deformation in these rocks. The mineral paragenesis indicates a transition from the upper amphibolite facies (up to the granulite boundary), followed by retrogression toward the greenschist facies. Based on thermodynamic calculations, these rocks experienced metamorphism and migmatization at high temperatures (approximately 650 to 860 °C) and medium pressures (6.5 to 9 kbar), indicating a high geothermal gradient. The widespread presence of boudinage and mylonitic textures, along with evidence of partial melting, suggests metatexitic migmatization under high-pressure and high-temperature conditions. Boudin-like structures in leucosome and melanosome domains, folding of leucosome bands, and microstructures such as undulose and chessboard extinction, polysynthetic twinning, and grain boundary migration represent deformation during and after crystallization. Based on these features, deformation includes dynamic shearing in shear zones, melt-present deformation, and solid-state deformation before and after crystallization. <span lang="FA">پژوهش حاضر به بررسی فرایندهای دگرگونی، میگماتیتی‌شدن و دگرشکلی در آمفیبولیت‌های منطقه جنوب‌خاور الیگودرز، واقع در بخش مرکزی پهنه سنندج</span><span lang="FA">–</span><span lang="FA">سیرجان می‌پردازد. این سنگ‌های دگرگونی به‌صورت توده‌های عدسی (لنزی) رخنمون یافته‌اند و مجموعه کانی‌شناسی شامل آمفیبول، تیتانیت، کلینوزوئیزیت، زوئیزیت، کوارتز، گارنت، پلاژیوکلاز، بیوتیت و مقادیر اندک زیرکن را نشان می‌دهند. حضور بافت‌های لیپدوگرانوبلاستیک، گرانوبلاستیک، نماتوبلاستیک و دیابلاستیک همراه با برگ‌وارگی آناستاموزینگ و فابریک‌های </span><span dir="LTR">S/C</span><span lang="FA"> تا </span><span lang="FA">ʹ</span><span dir="LTR">S/C</span><span lang="FA">، بیانگر دگرشکلی دینامیکی در این سنگ‌هاست. پاراژنز کانی‌ها گذار از رخساره آمفیبولیت بالایی (تا مرز گرانولیت) و سپس سیر قهقرایی به‌سوی رخساره شیست سبز را نشان می‌دهد. بر اساس محاسبات ترمودینامیکی، این سنگ‌ها در دماهای بالا (حدود ۶۵۰ تا ۸۶۰ درجه سانتی‌گراد) و فشارهای متوسط (6/5 تا ۹ کیلوبار) دچار دگرگونی و میگماتیتی‌ شده‌اند که بیانگر شیب زمین‌گرمایی بالا است. حضور گسترده‌ ساختارهای بودین و میلونیتی، همراه با شواهد ذوب جزئی، بیانگر میگماتیتی‌شدن متاتکسیتی تحت فشار و دمای بالا است. ساختارهای بودین‌واره در نواحی لوکوسوم و ملانوسوم، چین‌خوردگی لوکوسوم، و ریزساختارهایی مانند خاموشی موجی، خاموشی تخته‌شطرنجی، ماکل پلی‌سنتتیک و مهاجرت مرز دانه‌ای، بیانگر دگرشکلی حین و پس از تبلور هستند. در</span> <span lang="FA">کل، دگرشکلی این منطقه شامل دگرشکلی دینامیکی پهنه‌­برشی، دگرشکلی در حضور مذاب و دگرشکلی در حالت جامد پیش و پس از تبلور بوده است.</span> http://www.gsjournal.ir/article_229496_72254eeac35345a5a82dfffbe9febdc9.pdf