سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 36 2 2026 06 22 Magma evolution and physicochemical conditions of the Ghohroud granitoid complex on mineral chemistry and thermobarometric data تکامل ماگما و شرایط فیزیکوشیمیایی مجموعه گرانیتوییدی قهرود بر پایه شیمی کانی و داده‌های دما-فشارسنجی 67 84 243726 10.22071/gsj.2026.533389.2209 FA طیبه خاکسار گروه پترولوژی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران فریبا جمشیدی گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران Journal Article 2025 07 14 The Ghohroud granitoid complex, located southwest of Kashan in the central part of the Urumieh–Dokhtar Magmatic Arc (UDMA), mainly consists of granodiorite–tonalite rocks hosting mafic microgranular enclaves (MMEs) with compositions ranging from gabbrodiorite to tonalite. The main mineral assemblage includes amphibole, biotite, plagioclase, and alkali feldspar. Mineral chemistry indicates that plagioclase is andesine, amphiboles are Mg-rich hornblende, and biotites are also magnesium-rich. Amphiboles show relatively high Fe³⁺/(Fe³⁺ + Fe²⁺) ratios, while magmatic ones are characterized by low total Al and Fe/(Fe + Mg) ratios, suggesting crystallization under moderately oxidizing conditions. Oxygen fugacity (ƒO₂), calculated relative to the nickel–nickel oxide (NNO) buffer, ranges from 10⁻12 to 10⁻14 bar (ΔNNO +1.23) in tonalitic samples, and from 10⁻¹⁴ to 10⁻¹⁶ bar (ΔNNO +0.34) in granodioritic rocks and their associated enclaves. Thermobarometric calculations based on calcic amphiboles yield maximum pressures of about 4.39 kbar at 800 °C for tonalites, and around 3.89 kbar at 750 °C for granodiorites and their enclaves, corresponding to amphibole crystallization depths around ~12-16 km. Primary biotites in the Ghohroud granitoids crystallized slightly later, at 690–784 °C (average ~712 °C). <span lang="FA">مجموعه­ گرانیتوییدی قهرود در جنوب‌باخترکاشان و در بخش مرکزی کمربند ماگمایی ارومیه</span><span lang="FA">–</span><span lang="FA">دختر</span><span dir="LTR"> (UDMA) </span><span lang="FA">قرار دارد. این مجموعه­ نفوذی با ترکیب عمده گرانودیوریت- تونالیت میزبان آنکلاوهای میکروگرانولار مافیک با ترکیب گابرودیوریت تا تونالیت می‌­باشد. کانی‌شناسی اولیه در این سنگ‌­ها شامل آمفیبول، بیوتیت،پلاژیوکلاز و پتاسیم فلدسپار است. نتایج حاصل از آنالیز شیمی کانی‌ها نشان می‌دهند که ترکیب پلاژیوکلازها از نوع آندزین، پتاسیم فلدسپار از نوع ارتوکلاز، آمفیبول‌ها شامل هورنبلند منیزیم­دار، و بیوتیت‌ها از نوع منیزیم‌­دار می‌­باشند. آمفیبول‌ها نسبت بالایی از <span dir="LTR">⁺)</span></span><span dir="LTR">Fe³</span><span dir="LTR">⁺<span dir="LTR">+</span></span><span dir="LTR">/(Fe³</span><span dir="LTR">⁺</span><span dir="LTR"> Fe³</span> <span lang="FA">دارند، در حالی که بیوتیت‌ها دارای مقادیر کم</span><span dir="LTR"> Al_tot </span><span lang="FA">و نسبت پایینی از</span><span dir="LTR"> Fe/(Fe + Mg) </span><span lang="FA">هستند که نشان‌دهنده‌ شرایط نسبتا اکسیدان در هنگام تبلور آن‌هاست. فوگاسیته اکسیژن</span><span dir="LTR"> (ƒO</span><span dir="LTR">₂</span><span dir="LTR">) </span><span lang="FA">بین^12-10 تا ^14-10 بار (1/23+ </span><span dir="LTR">ΔNNO</span><span lang="FA">)، بر اساس بافر (نیکل</span><span lang="FA">–</span><span lang="FA">اکسید نیکل) در نمونه‌های تونالیتی و ^14-10 تا ^16-10 بار (0/34+</span><span dir="LTR">ΔNNO</span><span lang="FA">) در نمونه‌های گرانودیوریتی و آنکلاو وابسته به آن متغیر است. نتایج دما-فشارسنجی بر پایه آمفیبول‌های کلسیم‌دار، فشار بیشینه حدود 39/4 کیلوبار و دمای حدود ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد را در سنگ‌های تونالیتی و نمونه‌ آنکلاو، و فشار حدود 34/3 کیلوبار و دمای حدود ۷۵۰ درجه سانتی‌گراد را در گرانودیوریت‌ها نشان می‌دهد، که بیانگر شروع تبلور آمفیبول در این سنگ‌ها است. بیوتیت‌های اولیه در سنگ‌های گرانیتوییدی قهرود، در دماهای ۶۹۰ تا ۷۸۴ درجه سانتی‌گراد (میانگین ۷۱۲ درجه سانتی‌گراد) تبلور یافته‌اند</span><span dir="LTR">.</span> http://www.gsjournal.ir/article_243726_449505b903518cccd18d726bebd91719.pdf