سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Tectonic Provenance of Kahar Formation (Late Neoproterozoic) Using Modal and Heavy Mineral Analyses in Sandstones, Type Locality, Kahar Mountain, Central Alborz خاستگاه زمین‌ساختی سازند کاهار (نئوپروتروزوییک پسین) با استفاده از داده‌های تجزیه مودال و کانی‌های سنگین ماسه‌سنگ‌ها در برش نمونه، کوه کاهار، البرز مرکزی 3 12 53633 10.22071/gsj.2013.53633 FA نجمه اعتماد سعید دانشجوی دکتری، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران ، محمدحسین آدابی استاد، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران عباس صادقی دانشیار، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران محبوبه حسینی برزی استادیار، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2011 06 26 This work is focused on tectonic provenance of the Late Neoproterozoic Kahar Formation in the northern Iran. KaharMountain (type locality) provides valuable information on tectonic events during this time. The Kahar Formation in this area is a well preserved sedimentary sequence and consists of about 1000 meters of predominantly fine grained siliciclastic rocks and minor sandstones, conglomerates and dolomitized stromatolites. Kahar lithic arkose sandstones with low compositional and textural maturity, contain abundant feldspar (plagioclase and K feldspar), quartz, and volcanic lithic fragments and have an average composition of Q₃₈F₄₀L₂₂, Qt₃₉F₄₀L₂₁, Qm₃₂F₄₀Lt₂₈,Qp₂₇Lvm₆₀Lsm₁₃ and Qm₄₄P₃₃K₂₃suggesting a proximal source and a dissected arc setting. The type of lithic fragments in the sandstones show andesitic and felsic volcanic rock sources. Heavy mineral analysis (abundant metastable and unstable minerals such as biotite, and pyroxenes) indicate that Kahar sandstones were derived from unroofing of arc-type magmatic rocks. The low diversity of heavy mineral assemblages in the Kahar sandstones indicates that the source rocks were uniform and localized. Considering the two common tectonic views regarding the Late Neoproterozoic condition of Iran (rift-passive margin and magmatic arc-subduction zone), the results of this study which confirm the magmatic arc tectonic setting of Alborz-Iran at that time seems critical.  این مطالعه روی خاستگاه زمین‌ساختی سازند کاهار با سن نئوپروتروزوییک پسین در شمال ایران، کوه کاهار (مقطع نمونه) متمرکز شده است، این سازند دارای اطلاعات ارزشمندی در رابطه با رویدادهای زمین‌ساختی این دوره است. سازند کاهار در این ناحیه، توالی رسوبی خوب حفظ‌شده‌ای در  حدود 1000 متر از سنگ‌های بیشتر ریزدانه سیلیسی- آواری به همراه مقادیر کمتری ماسه‌سنگ، کنگلومرا و دولومیت است. ماسه‌سنگ‌های لیتیک آرکوزی کاهار با بلوغ بافتی و ترکیبی پایین، دارای مقادیر فراوانی فلدسپار (پلاژیوکلاز و فلدسپار پتاسیم)، کوارتز و قطعات سنگی آتشفشانی هستند و میانگین ترکیبی Q₃₈F₄₀L₂₂، Qt₃₉F₄₀L₂₁، Qm₃₂F₄₀Lt₂₈،Qp₂₇Lvm₆₀Lsm₁₃ و Qm₄₄P₃₃K₂₃ را نشان می‌دهند که نشان از جایگاه زمین‌ساختی کمان ماگمایی فرسوده و منشأ نزدیک به حوضه آنها دارد. نوع قطعات لیتیک در این ماسه‌سنگ‌ها نشان‌دهنده چیرگی سنگ‌های منشأ آتشفشانی آندزیتی و فلسیک است. تحلیل کانی‌های سنگین (فراوانی کانی‌های ناپایدار و نیمه‌پایدار همچون بیوتیت و پیروکسن) نشان می‌دهد که ماسه‌سنگ‌های کاهار از رخنمون یافتن سنگ‌های ماگمایی کمانی منشأ گرفته‌اند. در هر حال، گوناگونی کم مجموعه‌های کانی سنگین در ماسه‌سنگ‌های کاهار نشان‌دهنده منشأ محلی و یکنواخت برای آنها است. با توجه به وجود دو دیدگاه زمین‌ساختی در رابطه با شرایط حاکم بر ایران طی نئوپروتروزوییک پسین (حاشیه غیر فعال کافت و کمان ماگمایی پهنه فرورانش) نتایج این مطالعه با تأیید کمان ماگمایی در روشن سازی گذشته ایران‌زمین اهمیت دارد. http://www.gsjournal.ir/article_53633_3c3c9c9207af380d2ee406d6d9cb64ad.pdf