سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 21 83 2012 05 21 Trophic Habitats and Paleoecology of Marine Gastropods from the Bakhtiari Succession (Shalamzar Area, Central-Western Iran) رژیم‌های تغذیه‌ای و بوم‌شناسی دیرینه شکم‌پایان دریایی توالی کنگلومرایی بختیاری در منطقه شلمزار 197 210 54545 10.22071/gsj.2012.54545 FA امیر حسین رحیمی نژاد دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم، گروه زمین‌شناسی، مشهد، ایران مهدی یزدی دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم، گروه زمین‌شناسی، اصفهان، ایران علیرضا عاشوری دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم، گروه زمین‌شناسی، مشهد، ایران Journal Article 2010 12 20 <span style="font-family: Times New Roman;">Shallow marine gastropod assemblages of the recently discovered marine sequence of the Bakhtiari clastic succession in the Zagros Basin are studied in the Shalamzar area. The systematic studies of the fauna yielded 21 genera and 9 species of gastropods from 20 families distributed in 7 facies. The molluscs are from the following families: Turritellidae, Cerithiidae,Volutidae, Ranellidae, Strombidae, Muricidae, Conidae , Naticidae, Mitridae(?), Olividae, Cancellariidae, Triforidae, Melongenidae, Aclididae, Plesiotrochidae,Cypredae Sorbeoconcha,Trochidae , Turbinidae and Buccinidae (?)indet. The abundant species and genera belong to the families of Cerithiidae, Strombidae, Turritellidae and Turbinidae. Detailed paleoecology interpretation was made based on the trophic habitats of the gastropods. The habitats are distinguished as four types of trophic categories including Carnivores, Herbivores, Omnivores and facultative mobile suspension feeders. The herbivorous gastropods dominate the faunal assemblages due to the high accumulation of detritus and plant organic matters within the sediments. The distribution of the gastropods is controlled by their trophic habitats that directly depend on the environmental changes such as water turbulence, sedimentation and suspension  rates, detritus input, and water energy. The gastropod assemblages describe an environment ranging from the higher energy intertidal zone to the deeper and lower stage of an oligophotic zone within a middle ramp. The test size of the molluscs was also controlled by the ecological factors. Abundant nutrients as well as deeper basin conditions decreased the shell size of some groups of gastropods. The larger shells appeared in the shallower depth zones with a lack of nutrients. The occurrence of the mentioned gastropod taxa and Miocene faunistic relationship with adjacent bioprovinces represent a faunal exchange between the Zagros basin and Mediterranean and Parathethys seaway by a shallow pathway trough. A weak marine connectivity with Caribbean Sea and Indian Ocean is also reflected by the faunal groups.</span> رسوباتدریایی کم ژرفایی که به تازگی در توالی بختیاری در ناحیه شلمزار شناسایی شده‌اند، از نظر مجموعه فسیلی شکم‌پایان(گاستروپودها) مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در طی مطالعات انجام شده، رژیم‌های تغذیه‌ای شکم‌پایان و بوم‌شناسی آنها تعیین و تفسیر شدند. بر اساس بررسی‌های سامان‌مند (سیستماتیک)، 21 جنس و 9 گونه از شکم‌پایان متعلق به 20خانواده، در برش مورد مطالعه شناسایی و معرفی شدند که در بین مجموع رخساره‌های واحد دریایی توالی بختیاری، در 7 تجمع و رخساره تجمع یافته‌اند. خانواده‌های تعیین‌شده از شکم‌پایان عبارتند از: <span style="font-family: Times New Roman;">Turritellidae</span>، <span style="font-family: Times New Roman;">Conidae</span><span style="font-family: Times New Roman;">، Muricidae، Cerithiidae، Volutidae،  Ranellidae، Strombidae، Olividae، Naticidae، (?) Mitridae،  Triforidae،Aclididae ،  Plesiotrochidae،</span> <span style="font-family: Times New Roman;">Trochidae</span>، <span style="font-family: Times New Roman;">Melongenidae</span>، <span style="font-family: Times New Roman;">Sorbeoconcha</span>، <span style="font-family: Times New Roman;">Turbinidae</span>، <span style="font-family: Times New Roman;">Cypredae</span>،<span style="font-family: Times New Roman;"> Cancellariidae</span>و <span style="font-family: Times New Roman;">.Buccinidae? Indet  </span> فراوان‌ترین شکم‌پایان به خانواده‌های<span style="font-family: Times New Roman;">Cerithiidae</span>،<span style="font-family: Times New Roman;"> Strombidae</span>، <span style="font-family: Times New Roman;">Turritellidae</span>و<span style="font-family: Times New Roman;"> Turbinidae</span> تعلق دارند. از نظر رژیم‌های تغذیه‌ای، شکم‌پایان شناسایی‌شده در چهار گروه: 1) معلق‌خواران با قابلیت جابه‌جایی، 2) جوندگان همه‌چیز‌خوار ، 3) گوشت‌خواران و 4) علف‌خواران جای گرفته‌اند که در این بین با توجه به تجمع بقایای گیاهی و عدسی‌های زغال‌سنگ در بیشتر رخساره‌های رسوبات دریایی، انواع علف‌خوار گسترش و پراکندگی بیشتری دارد. بر اساس نوع عادت‌های غذایی شکم‌پایان، پراکندگی آنها تحت کنترل تغییرات انرژی و آشفتگی آب، میزان مواد معلق آب، میزان رسوب‌گذاری و مقدار نفوذ خرده‌های گیاهی به درون حوضه بوده و نشان‌دهندة بخش‌های پرانرژی‌تر میان‌‌کشندی (اینترتایدال) تا نواحی میانی، کم‌انرژی‌تر و ژرف‌تر منطقه کم‌نور (الیگوفوتیک) در یک رمپ میانی با ژرفایی حدود 40 متر هستند. همچنین، لازم به بیان است که با فراوانی مواد غذایی در محیط و همچنین افزایش ژرفا، اندازه صدف شکم‌پایان تحلیل یافته است که بر این اساس، شکم‌پایان شناسایی‌شده، به دو دسته ریزشکم‌پایان و درشت‌شکم‌پایان تقسیم‌بندی می‌شوند. نزدیکی تاکسون‌های کشف شده در رسوبات دریایی توالی بختیاری با نمونه‌های گزارش شده از تتیس مدیترانه‌ای و به ندرت اقیانوس هند و دریای کاراییب، گویای این واقعیت است که ناوة (تراف) زاگرس در زمان زندگی ‌گروه‌های جانوری شناسایی شده،  بیشترین ارتباط را با حوضه‌های مدیترانه‌ای و پاراتتیس داشته است. <span style="font-family: Times New Roman;"> </span> http://www.gsjournal.ir/article_54545_6de381ba5775fba44c7cc303a8c65279.pdf