سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Tectonic Provenance of Kahar Formation (Late Neoproterozoic) Using Modal and Heavy Mineral Analyses in Sandstones, Type Locality, Kahar Mountain, Central Alborz خاستگاه زمین‌ساختی سازند کاهار (نئوپروتروزوییک پسین) با استفاده از داده‌های تجزیه مودال و کانی‌های سنگین ماسه‌سنگ‌ها در برش نمونه، کوه کاهار، البرز مرکزی 3 12 53633 10.22071/gsj.2013.53633 FA نجمه اعتماد سعید دانشجوی دکتری، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران ، محمدحسین آدابی استاد، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران عباس صادقی دانشیار، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران محبوبه حسینی برزی استادیار، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2011 06 26 This work is focused on tectonic provenance of the Late Neoproterozoic Kahar Formation in the northern Iran. KaharMountain (type locality) provides valuable information on tectonic events during this time. The Kahar Formation in this area is a well preserved sedimentary sequence and consists of about 1000 meters of predominantly fine grained siliciclastic rocks and minor sandstones, conglomerates and dolomitized stromatolites. Kahar lithic arkose sandstones with low compositional and textural maturity, contain abundant feldspar (plagioclase and K feldspar), quartz, and volcanic lithic fragments and have an average composition of Q38F40L22, Qt39F40L21, Qm32F40Lt28,Qp27Lvm60Lsm13 and Qm44P33K23 suggesting a proximal source and a dissected arc setting. The type of lithic fragments in the sandstones show andesitic and felsic volcanic rock sources. Heavy mineral analysis (abundant metastable and unstable minerals such as biotite, and pyroxenes) indicate that Kahar sandstones were derived from unroofing of arc-type magmatic rocks. The low diversity of heavy mineral assemblages in the Kahar sandstones indicates that the source rocks were uniform and localized. Considering the two common tectonic views regarding the Late Neoproterozoic condition of Iran (rift-passive margin and magmatic arc-subduction zone), the results of this study which confirm the magmatic arc tectonic setting of Alborz-Iran at that time seems critical. این مطالعه روی خاستگاه زمین‌ساختی سازند کاهار با سن نئوپروتروزوییک پسین در شمال ایران، کوه کاهار (مقطع نمونه) متمرکز شده است، این سازند دارای اطلاعات ارزشمندی در رابطه با رویدادهای زمین‌ساختی این دوره است. سازند کاهار در این ناحیه، توالی رسوبی خوب حفظ‌شده‌ای در حدود 1000 متر از سنگ‌های بیشتر ریزدانه سیلیسی- آواری به همراه مقادیر کمتری ماسه‌سنگ، کنگلومرا و دولومیت است. ماسه‌سنگ‌های لیتیک آرکوزی کاهار با بلوغ بافتی و ترکیبی پایین، دارای مقادیر فراوانی فلدسپار (پلاژیوکلاز و فلدسپار پتاسیم)، کوارتز و قطعات سنگی آتشفشانی هستند و میانگین ترکیبی Q38F40L22، Qt39F40L21، Qm32F40Lt28،Qp27Lvm60Lsm13 و Qm44P33K23 را نشان می‌دهند که نشان از جایگاه زمین‌ساختی کمان ماگمایی فرسوده و منشأ نزدیک به حوضه آنها دارد. نوع قطعات لیتیک در این ماسه‌سنگ‌ها نشان‌دهنده چیرگی سنگ‌های منشأ آتشفشانی آندزیتی و فلسیک است. تحلیل کانی‌های سنگین (فراوانی کانی‌های ناپایدار و نیمه‌پایدار همچون بیوتیت و پیروکسن) نشان می‌دهد که ماسه‌سنگ‌های کاهار از رخنمون یافتن سنگ‌های ماگمایی کمانی منشأ گرفته‌اند. در هر حال، گوناگونی کم مجموعه‌های کانی سنگین در ماسه‌سنگ‌های کاهار نشان‌دهنده منشأ محلی و یکنواخت برای آنها است. با توجه به وجود دو دیدگاه زمین‌ساختی در رابطه با شرایط حاکم بر ایران طی نئوپروتروزوییک پسین (حاشیه غیر فعال کافت و کمان ماگمایی پهنه فرورانش) نتایج این مطالعه با تأیید کمان ماگمایی در روشن سازی گذشته ایران‌زمین اهمیت دارد. http://www.gsjournal.ir/article_53633_3c3c9c9207af380d2ee406d6d9cb64ad.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Structural Analysis of Lahijan Fault Zone - Western Alborz تحلیل ساختاری پهنه گسلی لاهیجان- البرز باختری 13 18 53636 10.22071/gsj.2013.53636 FA حجت اله صفری استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران 0000-0002-9556-5981 محمدرضا قاسمی استادیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران مریم آق‌آتابای استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران رعنا رضوی پش کارشناس‌ارشد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران Journal Article 2011 06 09 Lahijan fault zone is one of the transverse faults in western Alborz which with, sinistral mechanism caused structural deformations in this region. In this research, with using of field investigations, Remote Sensing techniques and statistical structural analysis methods, the structural analysis of Lahijan fault zone is performed and consequently, the fault zone (Geometry) is constructed. On the basis of results of this research, the Lahijan fault with attitude N 55/70-SE has 30 Km width. This fault zone is considered as sinistral fault zones which have different related fractures. The fractures related fault zone are ordered as syntethic and Antithetic faults. Most of faults in this fault zone have Net- slip movements and the angle of these to main fault zone, specified their mechanisms so, the parallel faults zone have left- lateral movements and in opposite, the faults with angle of 75˚ related to fault zone trend, have Right- lateral movements. Due to progressive sinistral deformation, all of structures rotated counter- clockwise and placed in lesser angle relative to this shear zone. پهنه گسلی لاهیجان یکی از گسلهای عرضی البرز باختری است که با سازوکار راستالغز چپبُر دگرریختیهایی را در این پهنه پدید آورده است. در این پژوهش با انجام مطالعات صحرایی، فنهای سنجش از دور، پردازش تصاویر ماهوارهای و روشهای آماری، پهنه گسل لاهیجان مورد تحلیل هندسی و جنبششناختی قرار گرفته و تلاش شده است پهنه گسلی بازسازی شود. برپایه نتایج حاصل از این پژوهش، گسل لاهیجان دارای راستای N55E و شیب ˚70 به سوی جنوب خاور می‌باشد؛ پهنه گسلی 30 کیلومتر پهنا دارد. این پهنه گسلی را میتوان به عنوان یک سامانه برشی چپبر در نظر گرفت که انواع شکستگیهای مرتبط با این سامانه را در خود جای داده است. گسلهای موجود در این پهنه به صورت گسلهای همسازو ناهمسازبا پهنه اصلی شکل گرفتهاند. بیشترگسلهای این پهنه حرکت کجلغز دارند و سازوکار آنها با توجه به زاویهای که با دیوارههای اصلی برش ساختهاند، تغییر میکند. گسلهای تقریباً موازی با دیواره برش مؤلفه حرکتی چپ‌بر دارند. در مقابل، گسلهایی که زاویه بیشتری (حدود ˚75) با این دیواره میسازند، سازوکار حرکتی راست‌بر دارند. با ادامه دگرریختی، ساختارهای موجود به‌گونه پادساعت‌گرد چرخیدهاند و زاویه کوچک‌تری با دیوارههای اصلی برش ساختهاند.

http://www.gsjournal.ir/article_53636_b4d67fe5779a3a79bf93f077b0d32460.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Magnetostratigraphy of Bathonian-Callovian Boundary (Middle Jurassic) of Golbini Section, Eastern Alborz, Iran تعیین مرز اشکوب های باتونین-کالووین (ژوراسیک میانی) بر پایه چینه نگاری مغناطیسی در برش گل بینی، البرز خاوری، ایران 19 30 53637 10.22071/gsj.2013.53637 FA محمد پاک نیا کارشناس ارشد، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران حبیب علیمحمدیان دکتری، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران محمود رضا مجیدی فرد استادیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران جعفر صبوری کارشناس ارشد، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران سید علی آقانباتی دانشیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران Journal Article 2011 03 14 The Golbini section comprising of continuous succession of sediments ranging in age from Triassic – Jurassic formations, is situated at 35 Km north – east of Jajarm city. On the bases of studies on Dalichai Formation at this section and at about Middle Jurassic (Bathonian–Callovian boundary), 3 Member, 31 Genus and 13 species of Ammonite, has been identified. For paleomagnetic analysis, with the help of portable coring machine, the total number of 155 oriented core samples were collected from limestone and clayey– limestone of this section. Then the samples were prepared for paleomagnetic analysis at Environmental and Paleomagnetic Laboratory based at Geological Survey of Iran, Tehran, Iran. The conducted paleomagnetic analysis include measurement of NRM, Susceptibility, Thermal and AF demagnetizing, Virtual Geomagnetic Polarity (VGP), identification of normal and reversal magnetic polarities and calculation of sedimentation rate. The obtained paleomagnetic results then composed with GPTS and also with proposed Bathonian–Callovian boundaries in Russia and Germany. This comparison reveals that the magnetic polarity of Golbini section is co-relatable with GPTS and also with Bathonian–Callovian boundary in Russia and Germany. برش گلبینی در 35 کیلومتری شمال خاوری شهرستان جاجرم، دربردارنده توالی بههم پیوستهای از سنگنهشتههای سازندهای تریاس- ژوراسیک است. با بررسیهای صورتگرفته روی سازند دلیچای در این برش و در محدوده آشکوبهای ژوراسیک میانی (باتونین-کالووین)، سه عضو سنگچینهای، 31 جنس و13 گونه آمونیتی شناسایی و مرز این دو اشکوب نیز، مشخص شد. برای این مطالعه، 155 نمونه مغزه جهت‌دار رسوبی از لایههای سنگآهکی و سنگآهک مارنی به منظور مطالعات پارینهمغناطیس در این مرز، توسط دستگاه مغزهگیر قابل حمل (پرتابل)، تهیه و در آزمایشگاه محیط و پارینه مغناطیس سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور بررسی شد. مراحل کار آزمایشگاهی در این پژوهش شامل اندازهگیری پسماند مغناطیسی طبیعی، آزمایش روند تغییر پذیرفتاری مغناطیسی در برابر افزایش درجه حرارت و تعیین نوع کانیهای مغناطیسی موجود در هر نمونه، مغناطیسزدایی به روش حرارتی و میدان متغیر است. با تکیه بر روشهای آزمایشگاهی انجام‌شده، جهت‌ها و میانگین جهت‌های مغناطیسی و یا به عبارتی مقادیر مربوط به زوایای میل Inclination)) و انحراف مغناطیسی (Declination) نمونهها در زمان نهشته شدن رسوبات، قطبیت‌های مغناطیسی عادی و وارون، قطب ظاهری زمینمغناطیسی (VGP) (Virtual Geomagnetic polarity) نمونهها و متوسط میزان انباشت رسوب (نرخ رسوبگذاری) در این برش تعیین شد. افزون بر این، قطبیتهای مغناطیسی عادی و وارون (Normal & Reverse) در طول برش مورد نظر برای هر مغزه گرفته‌شده تعیین، تغییرات قطبی مغناطیسی آن رسم و با جداول قطبیت مغناطیسی بینالمللی و برشهای معرفیشده از کشورهای آلمان و روسیه مقایسه شد که نتایج بهدست آمده از برش گلبینی با این برشها همخوانی دارد.

http://www.gsjournal.ir/article_53637_1d5f36370c7ddcd55c96c2fb6bd11ead.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Three Dimensional Structure of the BAM Region from Local Earthquake Tomography تعیین ساختار سه بعدی پوسته در منطقۀ بم به روش توموگرافی زمین لرزه های محلی 31 40 53638 10.22071/gsj.2013.53638 FA زینب جدی کارشناسی ارشد ژئوفیزیک، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران محمد تاتار دانشیار، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران بهزاد سعیدی رضوی استادیار، پژوهشگاه استاندارد، اداره کل استاندارد و تحقیقات صنعتی خراسان رضوی، مشهد، ایران Journal Article 2010 09 18 The catastrophic December 26, 2003 Mw 6.6 Bam earthquake is one of the most disastrous earthquakes in Iran. This earthquake attracted much attention, and has been far more studied that which would be expected from a moderate magnitude earthquake. Nevertheless, there are doubtful results related to geometry and location of the causative fault that produced the Bam earthquake. As very little is known about the 3-D structure of the region and in order to define the 3-D velocity structure and the geometry of the active fault in the Bam area travel time data from the aftershock series of the Bam earthquake are inverted simultaneously for both hypocenter locations and 3-D Vp structure. The data used for this purpose are 6201 P-wave arrival times from 544 selected local earthquakes recorded by temporary 23 short-period seismic stations. 3-D P-wave velocity variations down to 20 km depth were obtained. The acquired tomographic images show that the 3-D velocity structure beneath the region is heterogeneous in that low velocity appears throughout the region down to ~10 km depth, and high velocities occur in western part from ~14 km depth. Velocity structure of seismogenic region is well resolved to a depth of 20 km. Difference in observed velocities in two sides of the Bam fault in depth of 10-20 km is clear in tomographic images and on cross sections. We relate this difference in velocity to the effect of the reverse Bam-Baravat fault which seems influenced the deeper layer down to 20 km depth. This implies that the pre-existing reverse Bam-Baravat fault is a major active structure in the region that could be caused the December 2003 Bam earthquake. در تاریخ 5 دی ماه 1382 (26دسامبر 2003) زمین لرزه ای با بزرگی 6/6 MW = بخش گسترده‌ای از جنوب استان کرمان را به لرزه در آورد. با توجه به تلفات زیاد این رویداد، توجه زیادی روی این زمین‌لرزه معطوف شد. به‌رغم مطالعات گسترده، ابهامات زیادی در مورد هندسه و محل گسل مسبب زمین لرزۀ بم باقی مانده است. در تحقیق حاضر، برای به نقشه در آوردن تصویر سه بعدی ساختار سرعتی منطقه، تعیین هندسه گسل بم در ژرفا، و در صورت امکان نقش آن در ایجاد زمین لرزۀ دی ماه 1382، داده‌های زمان سیر پس‌لرزه‌های زمین‌لرزۀ بم که توسط یک شبکه لرزه‌نگاری محلی و متراکم ثبت شده‌اند، به‌طور همزمان برای تعیین ساختار سرعتی و کانون زمین‌لرزه‌ها وارون‌سازی شدند. در این مطالعه 6201 زمان رسید موج P حاصل از 544 پس‌لرزه ثبت شده در 23 ایستگاه موقت نصب شده پس از زمین‌لرزۀ بم، مورد استفاده قرار گرفتند. این داده‌ها توسط برنامه SIMULPS14 مورد برگردان سه‌بعدی قرار گرفتند. تغییرات سه‌بعدی سرعت موج P به‌دست آمده برای ژرفای کمتر از 20 کیلومتر در مطالعه حاضر نشان می‌دهد که در زیر ژرفای10 کیلومتر سرعت کمی در منطقه حاکم است و در ژرفاهای بالای 14 کیلومتر، یک بی‌هنجاری با سرعت بالا در قسمت باختری منطقه دیده می‌شود. تفاوت در سرعت مشاهده‌ای که در دو طرف گسل بم قرار می‌گیرند، می‌تواند به عملکرد گسل وارون بم- بروات نسبت داده شود. به نظر می‌رسد که گسل بم- بروات ساختار فعال اصلی منطقه، در طی زمین لرزۀ مخرب 5 دی ماه 1382 بوده باشد.

http://www.gsjournal.ir/article_53638_00eb26eb333b0e741a4618810a252f1c.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Structural Analysis of the Main Recent Fault and its Relation with the Main Zagros Reverse Fault in Kurdistan تحلیل ساختاری گسل اصلی جوان زاگرس و ارتباط آن با گسل وارون اصلی زاگرس در کردستان 41 50 53639 10.22071/gsj.2013.53639 FA شهریار صادقی دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران علی یساقی دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-0984-7721 محمد فتح الهی دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Journal Article 2010 06 07 In this paper, the structural relationship between two main structural features of the Zagros suture zone, that is, the Main Zagros Reverse Fault (MZRF) and the Main Recent Fault (MRF) in Kurdistan area has been studied in more detail. This provides information as to the structural evolution and seismotectonics of the Zagros suture zone. Around latitude 36, the Sardasht segment of the MRF cut the MZRF and toward southeast part of this intersection, the MRF is the only major fault between the Zagros fold- thrust belt and the Sanandaj- Sirjan zone. Here, segments of the MZRF can be seen in the MRF zone, which represents the younger activity of the MRF. Our investigation show that there is a right- hand bending between the Piranshahr Fault in the northwest and the Marivan Fault in the southeast (between latitudes 35 ̊, 30' and 36 ̊, 30'). On the southwest and northeast edges of this releasing bend, the Sardasht and Baneh faults are located that have both strike-slip and normal components. Considering geometric and kinematic aspects of the curved segment of the MRF (Sardasht Fault), as well as the paleostress studies of this segment, it can be said that the Sardasht Fault with N30W trending fault has deviated from the main displacement vector (N60W) and hence has a normal component. Therefore, this fault accommodates dextral and transpressional movements between the Zagros fold- thrust belt and the Sanandaj-Sirjan zone and its normal movements arising from the right hand bending of the MRF. Paleostress analysis (using the Multiple Inverse Method) shows separate stress fields for different movements. Paleostress fields have a close correlation with the stress fields obtained from the focal mechanism of the earthquakes located along the Zagros suture zone. This correlation shows that the obtained stress fields are belong to younger activity. Displacement of the MZRF by the MRF caused significant heave in the MZRF and thus it does not expose at the surface between latitudes 35 ̊, 20' and 36 ̊, 00'. در این نوشتار ارتباط ساختاری دو سیمای ساختاری مهم زمین‎درز زاگرس یعنی گسل اصلی جوان زاگرس (MRF) و گسل وارون اصلی زاگرس (MZRF) در کردستان مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی این ارتباط به حل مسائل مرتبط با زمین‎درز زاگرس همچون تکامل ساختاری و لرزه‏زمین‏ساخت آن کمک می‏کند. بر پایه این بررسی، در حدود عرض جغرافیایی ̊36، قطعه سردشت گسل اصلی جوان زاگرس به گسل وارون اصلی زاگرس برخورد میکند و به سمت جنوب خاور این محل برخورد، تنها گسل اصلی جوان زاگرس مرز میان کمربند چین‎خورده- رانده زاگرس و پهنه سنندج- سیرجان را تشکیل می‎دهد. در این محل قطعات بریده‎شده از گسل وارون اصلی زاگرس در پهنه گسل اصلی جوان زاگرس دیده می‎شودکه این امر دیرین‏تر بودن گسل وارون اصلی زاگرس را نشان می‎دهد. این بررسی نشان می‏دهد که گسل اصلی جوان زاگرس در حد واسط گسل‎های پیرانشهر در شمال باختر و گسل مریوان در جنوب خاور، یعنی در میان عرض‏های جغرافیایی ´30 ̊35 و´30 ̊36 تغییر روند داده به‎گونه‏ای که در راستای گسل خمیدگی ایجاد شده است. در حاشیه‎هـای جنوب باختری و شمال خاوری این خمیدگی به ترتیب گسل‎هـای سردشت و بانه برداشت شده‏اند که سازوکار آنها دارای مؤلفه حرکتی عادی است. با در نظر گرفتن ویژگی‏هـای هندسی و جنبشی و میدان تنش دیرینه بخش خمش‏یافته گسل اصلی جوان زاگرس(گسل سردشت) می‎توان گفت که این گسل بخشی از گسل اصلی جوان زاگرس با راستای N30W است و به دلیل انحراف نسبت به بردار جابه‏جایی اصلی N60W دارای مؤلفه کشش شده است. بنابراین گسل سردشت به طور هم‏زمان جنبش‏هـای امتدادلغز و ترافشارشی مرز میان پهنه سنندج-سیرجان و زاگرس چین‎خورده- رانده و جنبش‏های کششی حاصل از خمش به سمت راست گسل اصلی جوان زاگرس را تحمل کرده است. تحلیل تنش دیرینه (با استفاده از روش برگشتی چند مرحله‏ای) برای جنبش‏های مختلف، میدان‏های تنش مجزایی را نشان می‏دهد؛ میدان‏های تنش دیرینه با میدان‏های تنش حاصل از حل کانونی زمین‏لرزه‏های مرتبط با راستای زمین‎درز زاگرس هماهنگی دارند که نشان‏دهنده جوان بودن میدان تنش به‏دست آمده از روش برگشتی است. در اثر جابه‏جایی گسل وارون اصلی زاگرس توسط گسل سردشت، افت قائم قابل توجهی در گسل وارون اصلی زاگرس ایجاد شده است که به این دلیل، در شمال باختر گسل اصلی جوان زاگرس، میان عرض‏های جغرافیایی ´20 ̊35 و ´00 ̊36 ،گسل وارون اصلی زاگرس در سطح زمین برونزد ندارد.

http://www.gsjournal.ir/article_53639_007987c9b1e4f75a521fd7ce1086d818.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 The Authentication of Paleo High by Geochemical Methods in the Center of Binak Oilfield, South Iran اثبات وجود بلندی کهن توسط روش های ژئوشیمیایی در مرکز میدان نفتی بینک، جنوب ایران 51 56 53640 10.22071/gsj.2013.53640 FA بهرام علیزاده استاد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران راضیه فولادوند کارشناس ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران Journal Article 2010 07 18 The main goal of this study is to introduce a paleo high in the central part of Binak oilfield using geochemical parameters. Despite the effect of this phenomena on sedimentation, due to its low amplitude of uplift and lack of unconformity, so far remained unknown in this oilfield. Seismic and well log data reveal that, Binak oilfield is an asymmetrical anticline with Bangestan reservoir of about 22 km long and 10 km wide. To investigate the paleo high in the oil field, geochemical analyses were performed on the cutting samples by Rock Eval 6 Pyrolysis, Vitrinite reflectance measurement and finally Pars Basin Modeler software was used for thermal modeling. The results of Rock-Eval analysis demonstrate that the quantity of total organic carbon decreases in all the Kazhdumi, Lafan, Gurpi and Pabdeh Formations towards the center of this anticline. This phenomenon reveals that the environment and condition of sedimentation have been oxidation and shallow for these formations during their deposit history in the center. This can be explained by development of an uplift along Kharg - Mish basement fault starting at or before Albian to Cenomanian time. The Kazhdumi Formation in well number four indicates a drastic change in the geochemical data in compare to other formations as well as the same formation in well number seven. This can also be correlated to remarkable increase in the activities of Kharg-Mish Fault during Albian. On the other hand significant temperature anomalies are often observed close to the faults and there is a direct relationship between basement fault, high thermal gradient and paleo highs. Therefore, thermal modeling was performed to understand thermal history of this oilfield using PBM (Pars Basin Modeler) software. The results indicate that, the amount of heat flow must be 80, 76, 66 and 60 mW/m2 for well numbers 2, 4, 6 and 7 respectively for achievement of the best fit between calculated Vitrinite reflectances as well as Tmax parameters and the same parameters actually measured by geochemical analyses. Consequently, this study reveals that there is a paleo high in the centre and along the Kharg – Mish Fault of the oil field which caused low content of TOC and naturally lower potential for hydrocarbon generation in the middle part of the oilfield. Finally considering the reservoir in the Binak oilfield, since in the central part is shallower due to the paleo high, there is more Rudist presence and higher oil production in the central part of the oilfield. هدف از این مطالعه اثبات وجود بلندی کهن در مرکز میدان نفتی بینک توسط مطالعات ژئوشیمی آلی است. با وجود اثر این بلندی کهن بر رخسارههای رسوبی به دلیل وسعت کم این بالا‌آمدگی شاهد حذف و دگرشیبی گسترده در اثر فازهای زمین ساختی نبوده و متأسفانه در این میدان ناشناخته باقی مانده است. دادههای لرزهای و دادههای حاصل از چاه، بیانگر ساختار نامتقارن میدان بینک به طول تقریبی 22 کیلومتر و عرض 10 کیلومتر در مخزن بنگستان است. به منظور اثبات بلندی کهن، تجزیه‌های ژئوشیمیایی راک ایول و انعکاس ویترینایت بر روی خردههای حفاری و در پایان مدل‌سازی حرارتی توسط نرم‌افزار ( Pars Basin Modeler (PBM انجام پذیرفت. نتایج تجزیه راک ایول کم بودن میزان محتوی کربن آلی سازندهای کژدمی، لافان، گورپی و پابده را در مرکز میدان نشان میدهد. این امر میتواند نمایانگر حکمفرما بودن شرایط اکسیدان و کم ژرفا بودن آنها در زمان تهنشست، به دلیل تشکیل یک بالاآمدگی دست‌کم از زمان آلبین ـ سنومانین در امتداد گسل پیسنگی خارک ـ میش باشد. متغیرهای ژئوشیمیایی در سازند کژدمی چاه شماره 4 به صورت قابل توجهی با سازند کژدمی در چاه شماره 7 و دیگر سازندهای موجود در میدان متفاوت است. این امر میتواند به دلیل افزایش قابل توجه فعالیت گسل خارک میش در طی زمان آلبین باشد. با توجه به ارتباط مستقیم میان محل گسلهای پی‌سنگی، بی‌هنجاری‌های حرارتی و بلندیهای کهن، تاریخچه حرارتی میدان توسط نرم‌افزار PBM مدل‌سازی شد. نتایج مدل‌سازی نشان داد که با اعمال جریانهای حرارتیmW/m2 80، 76، 66 و 60 به ترتیب برای چاههای شماره 2، 4، 6 و 7 بهترین انطباق بازتاب ویترینایت و Tmax اندازهگیری و محاسبه شده حاصل میشود. در پایان، کاهش پتانسیل هیدروکربورزایی و محتوای کربن آلی سنگهای منشأ و افزایش جریان حرارتی به سمت مرکز میدان و نسبت به میادین مجاور نمایانگر وجود بلندی کهن در امتداد گسل خارک ـ میش است. از سوی دیگر با توجه به وجود بلندی کهن در مرکز میدان و در نتیجه کم ژرفا بودن آن، وجود رودیستهای فراوانتر موجب تولید بیشتر در مرکز میدان شده است.

http://www.gsjournal.ir/article_53640_d91bc9e12d62ec65e38c949a2aea6258.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 The Effective Factors on Development and Zoning of Karst in Cheleh Basin Using Fuzzy logic and AHP Models in Kermanshah Province بررسی عوامل مؤثر در توسعه‌یافتگی و پهنه‌بندی کارست حوضه چله با استفاده از منطق فازی و AHP، استان کرمانشاه 57 68 53641 10.22071/gsj.2013.53641 FA مجتبی یمانی دانشیار، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران علی‌اکبر شمسی‌پور استادیار، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران مریم جعفری‌اقدم دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران سجاد باقری سید شکری دانشجوی دکتری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2011 01 31 The Cheleh basin is located in the south of Kermanshah province and the Zagros morphotectonic zone. According to the vast of limestone formation, and the presence of tectonic faults, developed karst land forms has evolved. The purpose of this study is to survey the development of karst and the effect of permeable factors on it. Main data of the research are formed by topographic and geologic maps and aerial photos along with hydrology stats of Department Energy. In this study are nine environmental factors as independent variables and Geomorphological karstic landforms as the dependent variable were examined. At first was identified quantitative and qualitative criteria and then doing field works, interviews and questionnaires, these criteria and factors are analyzed using Analytical Hierarchy Process and finally were gained in GIS, maps and unificating and Final correction with the help of fuzzy logic, respectively. In order to better conclusions, the region in terms of development in karst was divided into four sections. Combining data layers approve the effective role of lithology (Asmari Formation) in the process of development in karsting. Also has seen development in karst on the southern highlands of basin and flat lands at the head of the northern anticline and along the main fault of the region. karst areas Developed 107.95 square kilometers about 22.5 percent and regions with average development of karst covers 34 percent of the watershed basin. حوضه چله در جنوب استان کرمانشاه و در واحد زاگرس چین‌خورده قرار دارد. با توجه به گستردگی سازندهای آهکی و وجود گسل‌ها و درزه‌های زمین‌ساختی، لند فرم‌های کارستی تکامل‌یافته‌ای در این حوضه شکل گرفته است. هدف این پژوهش، بررسی توسعه‌یافتگی کارست و میزان تأثیر عوامل مختلف در نفوذپذیری سازند‌ها است. داده‌های اصلی پژوهش را نقشه‌های توپوگرافی و زمین‌شناسی و نیز عکس‌های هوایی به همراه داده‌های آب‌شناسی وزارت نیرو تشکیل داده‌اند. در مطالعه موجود 9 عامل محیطی به عنوان متغیرهای مستقل و زمین‌ریخت‌شناسی شکل‌های کارستی به عنوان متغیر وابسته مورد بررسی قرار گرفتند.نخست معیارها و عوامل کمی و کیفی شناسایی شد. سپس با انجام کارهای میدانی و پرسش‌نامه، این معیارها و عوامل با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی تجزیه و تحلیل شدند. در پایان در محیط GIS نقشه‌های هم‌پوشانی تهیه و یکسان‌سازی عوامل و تصحیح پایانی با کمک منطق فازی انجام شد. به منظور نتیجه‌گیری بهتر، منطقه از نظر توسعه و تحول کارست به چهار بخش تقسیم شد. تلفیق لایه‌های اطلاعاتی، نقش مؤثر سنگ‌شناسی (سازند آسماری) را در فرایند توسعه‌‌یافتگی کارست نشان میدهد. همچنین کارست در بلندی‌های جنوبی حوضه و زمین‌های مسطح در رأس تاقدیس شمالی و نیز در امتداد گسل اصلی منطقه توسعه‌یافتگی کامل‌تری دارد. مناطق توسعه‌یافته کارست 95/107 کیلومتر مربع یا به عبارتی 5/22 درصد از مساحت حوضه را به خود اختصاص داده است. همچنین پهنه با توسعه متوسط کارست 34 درصد از مساحت حوضه را پوشش می‌دهد.

http://www.gsjournal.ir/article_53641_afcc0e7a98e50e7cd89900be3334ec56.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Instantaneous Spectral Attributes Obtained from Time-Scale Map Continuous Wavelet Transform (CWT) نشانگرهای طیفی لحظه ی به دست آمده از نقشه زمان- مقیاس تبدیل موجک پیوسته (CWT) 75 88 53663 10.22071/gsj.2013.53663 FA مصطفی یاری دانشجوی دکتری، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران رضا محبیان دانشجوی دکتری، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران محمد علی ریاحی دانشیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2011 01 23 Instantaneous spectral attributes such as center frequency, root-mean-square frequency and bandwidth often are extracted from time-frequency spectrum to describe frequency- dependent rock properties in exploration seismic. These attributes are defined using probability theory. A time-frequency map (spectrogram) can be obtained from methods such as short-time Fourier transform (STFT), continuous-wavelet transform (CWT) and time-frequency continuous-wavelet transform (TFCWT) that methods CWT and TFCWT does not require preselecting a time window, which is essential in STFT and have better time-frequency resolution than STFT. In this paper is applied method using mathematical formulas which compute the instantaneous spectral attributes from the scalogram that these attributes are similar to attributes obtained from spectrogram TFCWT. Except that here not need to convert scalogram into spectrogram computing time will be longer. در لرزه‌شناسی اکتشافی نشانگرهای طیفی لحظهای مانند بسامد مرکزی، بسامد ریشه میانگین مربعات (rms) و پهنای باند که بیشتر برای توصیف خواص وابسته به بسامد سنگها بهکار گرفته میشوند از نقشه زمان- بسامد (طیفنما) قابل استخراج هستند. این نشانگرها با استفاده از نظریه احتمال تعریف میشوند. طیفنما را میتوان از روشهای تبدیل فوریه زمان کوتاه (STFT)، تبدیل موجک پیوسته (CWT) و تبدیل موجک پیوسته زمان- بسامد (TFCWT) بهدست آورد که روشهایCWT و TFCWT نیازی به انتخاب پنجره زمانی که برای روش STFT ضروری است، ندارند و در مقابل، تفکیکپذیری زمان- بسامد بهتری نسبت به STFT دارند. در این پژوهش با استفاده از روابط ریاضی، روشی ارائه شده است که نشانگرهای طیفی لحظهای را از نقشه زمان- مقیاس (مقیاسنما) محاسبه میکند که این نشانگرها شبیه نشانگرهای بهدست آمده از طیفنمای TFCWT هستند، با این تفاوت که در اینجا دیگر نیازی به تبدیل مقیاسنما به طیفنما که زمان محاسبات را طولانیتر خواهد کرد، نیست.

http://www.gsjournal.ir/article_53663_6323aa290124401d9a0a69b808e521ee.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Geology, Mineralography, Geochemistry and Genesis of Boznein Mn Mine, Ardestan (Esfahan Province) زمین‌شناسی، کانه‌نگاری، ژئوشیمی و زایش معدن منگنز بزنین، اردستان (استان اصفهان) 75 88 53668 10.22071/gsj.2017.53668 FA محمد لطفی دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران- شمال؛ پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران سیده فریبا سجادی آل هاشم کارشناس ارشد، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران محمدهاشم امامی دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر؛ پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران Journal Article 2010 02 22 Boznein manganese deposit is located in 25 km south-southwest of Ardestan, part of Urmiyeh-Dokhtar magmatic belt. The main units in the studied area are volcanic-pyroclastic sequences & intrusive bodies of middle Eocene-lower Oligocene. Porphyroid rhyolitic dome (upper Eocene-lower Oligocene) is host rock of economic Mn mineralization. The mineralization occurred as veins trending mostly NE-SW of interrupted total length of 1.5 m width at two active mines of 1 and 2. Exploitable reserve of the mine is estimated to be 60,000 tons of an average grade of 50.18% MnO. The main Mn ore minerals including braunite, bixbyite, hausmanite, spessartine rhodochrosite, manganite, pyrolusite, psillomelane, cryptomelane that by As and Cu minerals. Ores shows massive, microcrystalline, euhedral, colloform, colloidal, bubble form, acicular, tabular, veinlet, breccia, stockwork and residual textures. In base of ore samples geochemical characteristics and comparison with studied Mn types and deposits, indicate a good match with hydrothermal Mn-deposits. In base of mineralization form, host rock petrography and age, ore texture and structure, mineralogy, geochemical characteristics and genetic controlling factors, the Boznein deposit shows similarities with epithermal Mn-deposit. Non-economic syngenetic Mn-mineralization in the unit older than rhyolitic dome can be considered as the possible source of the Mn. Contemporaneous with intrusion rhyolitic dome, Mn concentration led to high grade epigenetic Mn vein in surrounding porphyroid rhyolitic dome. کانسار منگنز بزنین در 25 کیلومتری جنوب- جنوبباختر اردستان و در کمربند ماگمایی ارومیه- دختر قرار دارد. واحدهای اصلی منطقه مورد مطالعه را توالیهای آتشفشانی، آذرآواری و تودههای نفوذی به سن ائوسن میانی تا الیگوسن پایینی تشکیل میدهند. گنبد ریولیتی پورفیری از این مجموعه، به سن ائوسن بالایی- الیگوسن پایینی، میزبان کانهزایی اقتصادی منگنز است. کانه‌زایی منگنز در کانسار بزنین به‌صورت رگههایی با امتداد چیره شمال خاور- جنوب باختر، با طول منقطع 5/1 کیلومتر و عرض متوسط 5/1 متر در دو کارگاه استخراجی یک و دو رخ داده است. ذخیره قابل بهرهبرداری این کانسار 60 هزار تن با عیار میانگین 18/50 درصد MnO برآورد شده است. کانی‌های اصلی منگنز براونیت، بیکسبایت، هاسمانیت، اسپسارتین، رودوکروزیت، منگانیت، پیرولوزیت، پسیلوملان وکریپتوملان هستند که به‌همراه کانی‎های آرسنیک و مس با بافت‎های تودهای، ریزبلور (میکروکریستالین)، بلوری، کلوفرم و کلوییدال، حبابی‌شکل، سوزنی، تیغهای، رگچهای، برشی، استوکورک و بازماندی دیده می‌شوند. برپایه ویژگی‌های ژئوشیمیایی کانسنگ در این کانسار و مقایسه آنها با کانسارها و انواع شناخته ‍‌شده منگنز، این کانسار همخوانی خوبی با کانسارهای گرمابی منگنز نشان میدهد. بر پایه ویژگی‎های زایشی مانند شکل کانهزایی، سنگ میزبان، ساخت و بافت کانسنگ، بررسیهای کانی‎شناسی و کنترل‌کنندههای زایشی نیز این کانسار قابل مقایسه با کانسارهای منگنز نوع اپی‎ترمال است. در مورد منبع احتمالی منگنز، میتوان کانهزایی همزاد(سین ژنتیک) کم عیار در واحد کهن‌تر از گنبد ریولیتی را واحد تأمین‎کننده فلزات در نظر گرفت. به‌گونه‌ای‌که با نفوذ گنبد ریولیتی در این واحد، منگنز به صورت رگههای ناهمزاد (اپیژنتیک) پرعیار در گنبد بالا تغلیظ شده است.

http://www.gsjournal.ir/article_53668_f0628ee4d1ac80b6f0b0a53689651173.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 The Effect of Upper Red Formation Salt Unit on Structures of South Central Alborz "An Analogue Modelling Approach" تأثیر واحد نمکی سازند سرخ زیرین روی ساختارهای جنوب البرز مرکزی "روش مدل‌سازی فیزیکی 87 98 53676 10.22071/gsj.2017.53676 FA محسن رویتوند کارشناس ارشد، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی، تهران، ایران. عباس بحرودی استادیار، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران. منوچهر قرشی دانشیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال؛ پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌‌شناسی و اکتشافات معدنی، تهران، ایران 0000-0002-1600-0350 محمدرضا قاسمی دانشیار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال؛ پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌‌شناسی و اکتشافات معدنی، تهران، ایران سید احمد آقاحسینی استادیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی، تهران، ایران. Journal Article 2011 03 26 The Oligocene salt in the Garmsar and Eyvankey plateau, south–central Alborz, has extruded on the quaternary sediments and formed a salt glacier. This open-toe salt glacier is about 24×17 km that is unique continental salt glacier in the world, dimensionally. Also, this ductile substrate has affected on structural styles of this region. However, little systematic work has done on it. To investigate the structural styles of the region that affected by a ductile substrate and adjacent region with a frictional decollement, and also the structures of the salt glacier,series of models were done which were scaled sandbox models. These sandbox models simulated the propagation of deformation of thin-skinned simultaneous shortening above adjacent ductile and frictional of two end member of decollement. Model results illustrate that above a ductile substrate, deformation propagates further and more rapidly than above a frictional substrate as we can see in the nature that the region with a ductile substrate is so broader than the adjacent region with a frictional decollement. Like the models, toward the north in the nature where the Decollement is frictional, from North Tehran Fault as a frontal fault to Mosha and Kandovan Faults in the core of Alborz Mountain, the dip of the faults are increased and only forward-vergent imbricate faults, whereas above the ductile substrate the dip of faults has not a definite pattern of dip and also, both foreland and hinterland imbricate faults develop. توده‌های نمکی با سن الیگوسن در فلات گرمسار و ایوانکی، جنوب البرز مرکزی روی رسوبات کواترنری بیرون‌ریزی داشته و یک نمک‌شار را شکل داده است. این نمک‌شار انگشت باز ابعاد 17×24 کیلومتر دارد که از نظر ابعاد یک نمک‌شار قاره‌ای بی‌همتا در جهان است. این لایه خمیری همچنین به عنوان یک سطح جداکننده روی سبک‌های ساختمانی منطقه تأثیر گذار بوده است. با وجود این، کارهای سامان‌مند کمی روی آن صورت گرفته است. به منظور بررسی سبک‌های ساختمانی منطقه که تحت تأثیر لایه جداکننده خمیری هستند و نواحی کناری که تحت تأثیر سطح جداکننده اصطکاکی هستند، یک سری مدل ساخته شد که درون جعبه ماسه مقیاس‌بندی شده بودند. این مدل‌ها پیش‌روی تغییر شکل نازک پوسته را روی دو سطح جداکننده خمیری و اصطکاکی که دو عضو پایانی از سطح جداکننده هستند شبیه‌سازی کردند. نتایج مدل‌ها نشان می‌دهند که بالای سطح جداکننده خمیری تغییر شکل سریع‌تر و بیشتر از سطح جداکننده اصطکاکی پیش‌روی می‌کند که این قابل مقایسه با طبیعت است. به گونه‌ای که هر جا سطح جداکننده از نوع خمیری باشد، پهن‌تر از ناحیه کناری خود با سطح جداکننده اصطکاکی است. مانند مدل‌ها، به سوی شمال در منطقه با سطح جداکننده اصطکاکی، از گسل شمال تهران به عنوان گسل پیشانی به گسل مشا و کندوان در هسته رشته‌کوه البرز، شیب گسل‌ها افزایش می‌یابد و تنها گسل‌های هم آغوش با تمایل به سمت جلو شکل می‌گیرند، در صورتی که بالای سطح جداکننده خمیری شیب گسل‌ها الگوی مشخصی ندارد و هر دو گسل‌های هم‌آغوش به سمت پیش‌بوم و فرابوم گسترش می‌یابند.

http://www.gsjournal.ir/article_53676_9ce42db34e1c848e03a3ba30ca58a71c.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Mineralization, Alteration and Ore Fluid Characteristics in Cheshmeh Hafez Base and Precious Metals Deposit, Torud-Chahshirin Range, North-Central Iran کانه‌زایی، دگرسانی و ویژگی‌های سیال‌کانه‌زا در کانسار فلزات پایه و گرانبهای چشمه‌حافظ، رشته‌کوه ترود- چاه‌‌شیرین، شمال ایران مرکزی 99 110 53682 10.22071/gsj.2013.53682 FA احسان حقیقی دکتری، شرکت توسعه اکتشاف پرکام، تهران، ایران سعید علیرضایی استادیار، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران اسماعیل اشرف‌پور استادیار، دانشکده علوم‌زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2010 04 11 The Cheshmeh Hafez deposit in Torud-Chahshirin Range, north-central Iran, consists of a polymetal vein mineralization in Cenozoic volcanic host rocks of dominantly basaltic andesite and dacite compositions. The main ore vein, 1800 m long and <1 – 5 m wide, occurs discontinuously in a north-south direction, and includes chalcedony, fine- to coarse-grained quartz, and jasperoid, associated with galena and subordinate chalcopyrite, sphalerite, bornite, pyrite, tetrahedrite, specular hematite and siderite. Crustiform bands, consisting of grey chalcedony, jasperoid, milky quartz, and various ore minerals are common, and breccias and comb textures are locally developed, in the vein. Supergene processes led to the replacement of galena by cerussite, and of hypogene copper minerals (chalcopyrite and bornite) by covellite and malachite. The main ore vein is accompanied by several smaller quartz and calcite veins in NE-SW and E-W directions, respectively, where the calcite veins are barren. Alteration related to mineralization is restricted to thin halos bordering the vein, and consists of quartz, chlorite, calcite, kaolinite and sericite (illite). Fluid inclusions in quartz associated with ore minerals are studied. Most inclusions are two-phase, liquid-rich, at room temperatures; few are vapor-dominant, and few consist solely of liquid. Primary fluid inclusions display low to moderate homogenization temperatures (135-285) and salinities (1-13 wt% NaCl equivalents). The δ34S values for the ore fluids in equilibrium with the sulfide minerals fall in the range -1.6 to +4.1‰ and suggest a magmatic source for sulfur. The ore and gangue mineralogy, and the alteration assemblages, suggest that the ore fluids were reduced and near-neutral in nature. This, combined with the metal contents, Ag/Au ratio between 16 to 25, iron- poor sphalerite, the crustiform and colloform textures, and the Th and salinity values, imply that mineralization at Cheshmeh Hafez is of epithermal, intermediate- sulfidation, character. The alteration assemblage at Cheshmeh Hafez is indicative of a sub-type of intermediate- sulfidation epithermal deposits with a tendency towards low-sulfidation type کانسار چشمه‌حافظ در بخش مرکزی رشته‌کوه ترود- چاه‎‌شیرین در جنوب محور شاهرود- دامغان قرار دارد. این کانسار شامل کانی‌سازی رگه‌ای چندفلزی (Pb-Cu-Zn-Au-Ag) در سنگ‌های میزبان آتشفشانی سنوزوییک با ترکیب چیره‌آندزیت بازالتی و داسیت است. رگه کانه‌دار اصلی، به طول نزدیک به 1800 متر و ستبرای کمتر از یک متر تا 5 متر، به صورت ناپیوسته در راستای عمومی شمالی- جنوبی رخ داده و شامل کالسدونی، کوارتز دانه‌ریز تا دانه‌درشت و ژاسپرویید، همراه با کانه‌های گالن (فاز فلزی چیره)، کالکوپیریت، بورنیت، اسفالریت، پیریت، تتراهدریت، هماتیت (اسپکولاریت) و سیدریت است. فرایندهای برون‌زاد (سوپرژن) سبب تبدیل گالن به سروزیت و تغییر کانی‌های درون‌زاد (هیپوژن) مس (کالکوپیریت و بورنیت) به کوولیت و مالاکیت شده است. در بخش‌های مختلف رگه اصلی، نوارهای قشرگون با پهنای کمتر از یک میلی‌متر تا 10 میلی‌متر دیده می‌شود که از کالسدونی به رنگ‌خاکستری، ژاسپرویید، کوارتز شیری و کانی‌های فلزی تشکیل شده است. آثار برشی‌شدن و بافت شانه‌ای نیز به طور محلی در این رگه دیده می‌شود. افزون بر رگه اصلی، چند رگه فرعی کوارتز و کلسیت به ترتیب با راستای شما‌ل‌خاوری- جنوب‌باختری و خاوری- باختری وجود دارد که رگه‌های کلسیت کانه‌زایی ندارند. در رگه اصلی، دگرسانی مرتبط با کانی‌سازی محدود به هاله‌های باریکی در دو سوی رگه، و شامل کوارتز، کلریت، کلسیت، کائولینیت و سریسیت (ایلیت) است. میانبارهای سیال در نمونه‌های کوارتز همراه با کانی‌های فلزی مطالعه شده است. بیشتر میانبارهای سیال، در دمای اتاق، دوفازی غنی از مایع و تعداد کمی از آنها غنی از فاز بخار هستند و برخی نیز تنها از مایع تشکیل شده‌اند. بر پایه مطالعه میانبارهای سیال اولیه، سیال کانه‌ساز در کانسار چشمه‌حافظ، دمای همگن‌شدن پایین تا متوسط (135 تا 285 درجه سانتی‌گراد) و شوری پایین تا متوسط (1 تا 13 درصد وزنی معادل NaCl) دارد. نسبت ایزوتوپی گوگرد در سیال گرمابی در تعادل با کانی‌های سولفیدی، میان ‰1/4+ تا 6/1- است و می⁪تواند نشانگر منبع ماگمایی برای گوگرد باشد. با توجه به کانی‌شناسی کانسنگ (کانه و باطله) و دگرسانی، سیال کانه‌ساز pH نزدیک به خنثی و ماهیت احیایی داشته است. کانی‌شناسی کانسنگ، محتوای فلز، نسبت Ag/Au میان 16 تا 25، حضور اسفالریت‌فقیر از آهن، کانی‌شناسی دگرسانی، وجود بافت‌های نواربندی قشرگون متقارن و نامتقارن، بافت ‌کلوفورمی و دامنه دما و شوری میانبارهای سیال‌، نشانگر کانه‌زایی از نوع اپی‌ترمال نوع سولفیدی‌شدن متوسط است. کانی‌شناسی دگرسانی در کانسار چشمه‌حافظ، معرف گروهی از ذخایر سولفیدی‌شدن متوسط است که به سمت ذخایر سولفیدی‌شدن پایین گرایش دارند

http://www.gsjournal.ir/article_53682_bf7fd8b8ca2e57d8f6c4762984b15cdf.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Calcareous Nannoplankton of Holocene Sediment in the Persian Gulf (Shahid Rajaee Port) نانوپلانکتون‌های آهکی در رسوبات هولوسن خلیج فارس (بندر شهید رجایی) 111 120 53684 10.22071/gsj.2013.53684 FA اکرم پوراسماعیل دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران فاطمه هادوی استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران راضیه لک استادیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان‌زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران 0000-0003-3223-5528 Journal Article 2010 10 19 In this study, a core with 10.5 m lenght and in shallow water in Bandar Abbas (Shahid Rajaee Port area) was studied based on calcareous nannoplankton. In this study, 52 samples of sediment cores were taken and prepared. Most species were photographed by light microscope. For the first time 21 genera and 35 species introduced in this area. In the core mentioned Gephyrocapsa oceanica and Emiliania huxleyi are the dominant taxa, based on the abundant presence of these species can be concluded that the Persian Gulf basin is a marginal sea in the lower latitudes and shallow areas have been formed and in this area productivity of nannoplankton is high. در این مطالعه مغزه‌ای به طول 5/10 متر از آب‌های کم ژرفای ساحلی در منطقه بندرعباس (در محدوده بندر شهید رجایی) بر پایه نانوپلانکتون‌های آهکی مورد مطالعه قرار گرفت. 52 نمونه رسوبی از مغزه یادشده انتخاب شد و پس از آماده‌سازی، مورد مطالعه میکروسکوپی و عکس‌برداری قرار گرفت. 21 جنس و 35 گونه برای اولین بار از منطقه مورد مطالعه معرفی شد. در مغزه یادشده نانوفسیل‌هایی چون Emiliania huxleyi و Gephyrocapsa oceanica گونه‌های چیره بودند که بر پایه حضور فراوان این گونه‌ها می‌توان نتیجه گرفت که حوضه خلیج فارس یک دریای حاشیه‌ای است که در عرض های جغرافیایی پایین و مناطق کم ژرفا تشکیل شده است و فراوانی نانوپلانکتون‌ها در آن بالاست

http://www.gsjournal.ir/article_53684_53a65197918e28a61e45b2e5b4e100fc.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Depositional Environment and Sequence Stratigraphy of Pesteliegh Formation in Central Kopet Dagh (Dareh-Gaz) محیط رسوب‌گذاری و چینه‌نگاری سکانسی سازند پسته‌لیق در مرکز کپه‌داغ (درگز) 121 130 53686 10.22071/gsj.2013.53686 FA امیر کریمیان طرقبه دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران سید رضا موسوی حرمی استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران اسد ا... محبوبی استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2010 12 22 Siliciclastic succession of Pesteliegh Formation, Lower Paleocene, has an extensive exposure in the Kopet Dagh basin. Three stratigraphic sections, consist of Dareh Gaz, Shamsikhan and Karnaveh in central Kopet Dagh, were measured and studied for environmental interpretation and sequence stratigraphic analysis. This study led to identification of 8 lithofacies (Gcm, Gmg, Gt, Sm, Sh, Sp, St و Fm) and 5 architectural elements ( OF, CH, SB,GB,SG). Based on this data, siliciclastic sediments of Pesteliegh Formation were deposited in both fine-grain meandering and braided river systems. Sequence stratigraphy analysis show that siliciclastic sediments of the Pesteliegh Formation deposits is composed of two depositional sequences that were effected by tectonic and base level changes during the sea level fall. Both depositional sequences consist of LE and TE phases. Paleogeographic reconsruction of the Early Paleocene time show that these deposits were formed during 4 different stages in relation to changes in accommodation space. توالی سیلیسی - آواری سازند پسته‌لیق به سن پالئوسن زیرین در حوضه کپه‌داغ رخنمون گسترده‌ای دارد. سه برش چینه‌شناسی در درگز، شمسی‌خان و کارناوه در مرکز کپه‌داغ به منظور تفسیر محیط رسوبی و تحلیل چینه‌نگاری سکانسی این سازند برداشت و بررسی شده است. این مطالعه به شناسایی 8 رخساره سنگی (Gcm, Gmg , Gt, St, Sp Sh, Sm, وFm ) و 5 عنصر ساختاری ( SG, GB SB, , CHو OF) انجامید. با توجه به داده‌های به‌دست آمده، رسوبات سیلیسی- آواری سازند پسته‌لیق در دو سامانه رودخانه مآندری دانه‌ریز و بریده‌بریده بر جای گذاشته شده‌اند. تحلیل چینه‌نگاری سکانسی نشان می‌دهد که رسوبات سازند پسته‌لیق در طی دو سکانس رسوبی که تحت تأثیر زمین‌ساخت و تغییرات سطح اساس بوده است، در طی افت نسبی سطح دریا شکل گرفته‌اند. این دو سکانس رسوبی شامل مراحل LE و TE است. بازسازی جغرافیای دیرینه در زمان پالئوسن زیرین نشان می‌دهد که رسوبات سازند پسته‌لیق در طی 4 مرحله مختلف، که وابسته به تغییر فضای رسوب‌گذاری است، تشکیل شده‌اند.

http://www.gsjournal.ir/article_53686_3e141ef71dc5be22d840944713e0c64f.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Investigation of Au-Bearing Listvenite Using Mineralogy, Geochemistry, Fluid Inclusion and Stable Isotopes (Oxygen, Carbon and Sulfur) in Ophiolite-Melange Zone of East Iran (Hangaran Area, South Birjand) بررسی زایش لیستونیت‌های طلادار با استفاده از مطالعات کانی‌شناسی، ژئوشیمی، کانی سنگین، میانبارهای سیال و ایزوتوپ‌های پایدار (اکسیژن، کربن و گوگرد) در پهنه افیولیت- ملانژ خاور کشور (منطقه هنگران- جنوب بیرجند) 131 144 53687 10.22071/gsj.2013.53687 FA رضا منظمی باقرزاده دانشجوی دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد؛ سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق، مشهد، ایران. حسن میرنژاد استادیار، دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران. پونه اشبک دانشجوی دکتری، واحد بین‌الملل، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. محمدحسن کریم‌پور استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2010 06 16 Listvenites or ophiocarbonates are considered important for exploration of precious and base metlas particularly Au, Ag, Cu, As and Hg. ‏These rocks, which crop-out dominantly in ophiolite-mélange zones and in the vicinity of main faults and shear zones, have formed as the result of hydrous and carbonic alteration of ultramafic rocks. Listvenites occur extensively in eastern Iran. Based on petrography, Hangaran listvenites are grouped into three major types: 1. Carbonatic listvenite (type I), 2. Silicic listvenite (type II), and 3. Sulfie-bearing silicic listvenite with brecciated texture (type III). Gold contents of listvenites is generally low and the highest concentration (290 ppb) has been found in type III. Studies of mineral concentrates from stream sediments reveal the presence of gold, pyrite, chalcopyrite, cinnabar and native copper. Gold grains reach to a maximum sizes of 80 microns, and they are often associated with pyrite. Electron microprobe analyses on several sulfides and carbonates in Hangaran listvenites show that sulfide minerals are mainly pyrite, marcasite, bravoite and to a lesser amount chalcopyrite, and that many pyrite grains have been altered to marcasite. Important carbonated minerals are magnesite and dolomite. The presence of obiquitous bravoite zonation that results from alternations in Ni content indicates periodic changes in the physicochemical conditions of the hyrdorthemal solution. Petrographic studies and paragenetic sequence of minerals show that magnesite and dolomite formed prior to the mineralization stage, which was then followed by the formation of sulfides (mainly pyrite). Studies on the oxygen and carbone isotopes in 3 dolomite samples (δ18OSMOW = 9.353- 9.982 ‰, δ13CPDB =1.57- 1.67 ‰ ) show that oxygen and carbone can originate from oceanic waters, and that dolomite has formed due to the circulation of this water in ultramafic rocks and their subsequent alteration. Considering the variation in marcasite-pyrite paris from Hangaran silicic listvenite (δ34SCDT value 5.7-7.9 ‰ ), it seems that sulfur has originated from granitic rocks in south of the study area. Taking into accout the extentive outcrops of serpentinized ultramafic rocks and granite in the region can considered the source of Au, Ag and base elements such as Cu, Pb, Zn, Hg, As, Sb in related to granite masses, and Cr, Ni, Ti and Fe in related to serpentinized ultramafic rocks. Fluid inclusion studies on mineralized quartz in Hangaran listvenites show that the hydrothermal fluid affecting the host rocks was low salinity and had a maximum temperature of 280ºC. لیستونیت (Listvenite) یک سنگ اولترامافیک کربناتیشده (Ophiocarbonate) است که به دلیل داشتن فلزات گرانبها و پایه به‌ویژه طلا، نقره، مس، آرسنیک و جیوه از دید اکتشاف و بهرهبرداری مهم به شمار میآید. این سنگ‌ها کهدر پهنه‌های افیولیت- ملانژ و در کنار گسل‌های اصلی و پهنه‌های برشی بیشترین رخنمون را دارند، در نتیجه دگرسانی آب‎دار و کربناتی سنگهای اولترامافیک تشکیل شدهاند. در خاور اﻳران گستردگی رخنمونهای لیستونیتی قابل توجه است. از دید سنگ‎نگاری، لیستونیتهای هنگران به سه نوع اصلی تقسیم می‌شوند: 1- لیستونیتهای کربناتی (نوع I) 2- لیستونیتهای سیلیسی (نوع II) و 3- لیستونیتهای سیلیسی سولفیددار با بافت برشی (نوع III). مقدار طلا در این سنگها عموماً پایین است و بالاترین مقدار آن در لیستونیتهای نوع III، ppb 290 اندازهگیری شده است. در مطالعه نمونه‌های کانی سنگین در رسوبات آبراههای لیستونیتهای منطقه، ذرات طلا، پیریت، کالکوپیریت، سینابر و مس طبیعی تشخیص داده شد. ذرات طلا بیشتر همراه با پیرﻳت هستند و بیشترین اندازه آن به 80 میکرون میرسد. داده‌های تجزیه نقطه‌ای نشان می‎دهد که بیشتر سولفیدها از پیریت، مارکاسیت، براوویت (Brovoite) و به مقدار کمتر کالکوپیریت تشکیل و بیشتر پیریتها به مارکاسیت تبدیل شده‎اند. همچنین بیشتر کانی‎های کربناتی موجود در این لیستونیت‌ها، دولومیت و منیزیت است. وجود کانی شاخص براوویت با منطقه‌بندی آشکار و مرتبط با تغییرات مقادیر نیکل، نشانگر تغییرات متناوب فیزیکوشیمیایی در سیال گرمابی است. مطالعه کانه‎نگاری و توالی همبود کانی‎ها نشان از تشکیل دولومیت و منیزیت در مرحله پیش از کانیسازی و در ادامه آن سولفیدها (بیشتر پیریت) دارد.مطالعه اﻳزوتوپهای پایدار کربن و اکسیژن در 3 نمونه دولومیت (= 9.353- 9.982 ‰, δ13CPDB =1.57-1.67 ‰ δ18OSMOW) نشان می‎دهد که منشأ ایزوتوپ‌های اکسیژن و کربن می‌‏تواند از آب‎های اقیانوسی باشد که در اثر حرکت و چرخش این آب‎ها در سنگ‎های اولترامافیک مجموعه‌های افیولیتی و به دنبال آن، رخداد دگرسانی در آنها، دولومیت تشکیل شده است. با توجه به گسترهδ34SCDT در زوج کانی پیریت- مارکاسیت در لیستونیتهای سیلیسی هنگران (9/7- 7/5 ‰)، چنین به نظر میرسد که سولفور کانی‎های سولفیدی اشاره‎شده، از سنگ‌های گرانیتی جنوب منطقه منشأ گرفته‌ است. با در نظرگرفتن حضور گسترده سنگ‎‌های اولترامافیکی سرپانتینی‎شده و همچنین رخنمون‎های گرانیت در منطقه مورد مطالعه، می‌توان منشأ طلا، نقره و عناصر پایه از جمله مس، سرب، روی، جیوه، آرسنیک، آنتیموان را مرتبط با گرانیت‌های منطقه و منشأ کروم، نیکل، تیتان و آهن را مرتبط با اولترامافیک‌ها دانست. نتایج حاصل از مطالعه میانبارهای سیال روی رگه‌های کوارتز کانه‌زایی‌شده در لیستونیتهای هنگران نشان میدهد که سیال‌گرمابی مؤثر بر سنگ میزبان شوری پایینی دارد و بیشترین دمای سیال 280 درجه سانتی‎گراد اندازهگیری شده است.

http://www.gsjournal.ir/article_53687_aebeff5af263f9b261d97d4f72bd8cf1.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Qualitative and Quantitative Ways of Erosion and Sediment Assessment Using MPSIAC‌ and EPM Models in Vardeh Drainage Basin(North of Karaj) روش‌های کمی و کیفی برآورد فرسایش و رسوب با استفاده از مدلهای MPSIAC و EPM در حوضه آبخیز وَرده (شمال باختریکرج) 145 154 53688 10.22071/gsj.2013.53688 FA شیما قلی پوری دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران پرویز غضنفری استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران محمود الماسیان استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران نادر جلالی استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، تهران، ایران Journal Article 2011 02 05 Vardeh drainage basin is located at north of Karaj and belongs to Central Alborz structural zone and its climate is semi-humid. The area of Vardeh basin is 68,97km2. Formations in this basin mainly include shale, tuffaceous shale, tuffaceous sandstone and limestone. The age of Kahar Formation is Precambrian, the oldest formation and quaternary alluvial deposits are the youngest deposits at this basin. The aim of this study is Investigation of susceptibility of formations to erosion with qualitative methods, assessment of physiographic and geomorphology and quantitative ways, MPSIAC model and sedimentary yield. In this research, library studies, field surveys, interpreting Arial photos were carried out. The collected data taken into account from geometry factors, in V1 sub – basin minimum slope and altitude and in v7-2 maximum slope and altitude. Vardeh basin is divided into mountain (M,m), hills(h), and alluvial deposit (Qal,Qt). Mio fancies forms the most area of the basin. In MPSIAC model the effect of nine and EPM model the effect of 4 important factors on soil erosion and sediment yield were evaluated. Numerical values were assigned to them in terms of intensity and weakness of each factor. Using the sum of those values different factors, the amount of sediment yield in basin was calculated as Qs= 0.253e0.036R and finally the map for each of the 9 factors were prepared in Arc GIS environment. According to identifying sub- basins with high sediment yield, V2 and V3 sub- basins deposit and this basin shall be among first priority for soil protection planning. حوضه آبخیز وَرده در شمال‌باختر شهر کرج و در پهنه ساختاری البرز مرکزی قرار دارد و آب و هوایی نیمه مرطوب و مساحتی برابر با 97/68 کیلومتر مربع دارد. سازندهای مختلفی در این حوضه وجود دارند که بیشتر از سنگ‌های شیلی، توف شیلی، ‌توف ماسه‌ای و سنگ‌آهک ساخته شده‌اند. سازند کهر به سن پرکامبرین، کهن‌ترین و رسوبات آبرفتی کواترنر جوان‌ترین نهشته‌های حوضه مورد مطالعه هستند. هدف از این مطالعه بررسی حساسیت سازندها به فرسایش با روش‌های کیفی، تعیین ویژگی‌های ‌ فیزیوگرافی و زمین‌ریخت‌شناسی و روشهای کمی، با مدلهای تجربی و میزان رسوبدهی است. برای انجام این پژوهش ‌مطالعات کتابخانه‌ای،‌ صحرایی و تفسیر عکس‌های هوایی انجام شده است. با استفاده از اطلاعات به دست آمده از ویژگی‌های هندسی، زیرحوضه V1 کمینه شیب و ارتفاع و زیرحوضه V7-2 بیشینه شیب و ارتفاع را دارند. حوضه آبخیز وَرده از واحدهای کوهستان (m، (Mواحد تپه‌ماهور(h) و نهشتههای آبرفتی (Qal, Qt) تشکیل شده است. رخساره (Mio) بیشترین مساحت حوضه را تشکیل میدهد. در روش MPSIAC تأثیر و نقش 9 عامل و در روش EPM، 4 عامل مهم و مؤثر در فرسایش خاک و تولید رسوب در حوضه، ارزیابی و بسته به شدت و ضعف هر عامل، امتیاز یا عددی برای آن در نظر گرفته شد. از مجموع امتیازها یا عددهای به دست آمده برای عوامل مختلف، میزان رسوب‌دهی حوضه از رابطه QS=0/253e0/036R محاسبه و در پایان، نقشه هر یک از عوامل 9 گانه در محیط GIS تهیه شد. باتوجه به نتایج حاصل از مدل EPMوMPSIAC ، در میان زیرحوضه‌های با میزان رسوب‌دهی بالا، زیرحوضههای V2 و V3 در اولویت اول برای برنامه‌های حفاظت خاک قرار می‌گیرند.

http://www.gsjournal.ir/article_53688_dd5d73748b467c95482471229779aab9.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Mineralogy and Hydrothermal Alteration of the Epithermal Vein System at the Motrabad Prospect, NE Iran کانی‌شناسی و دگرسانی گرمابی سامانه رگه‌ای اپی‌ترمال در منطقه اکتشافی مطرآباد، شمال خاور ایران 155 164 53689 10.22071/gsj.2013.53689 FA محمدحسن احمدی کارشناس ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران غلامحسین شمعانیان استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران حسن عزمی کارشناس ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، منطقه شمال شرق کشور، مشهد، ایران Journal Article 2011 04 18 The Motrabad vein system is located 30 Km southwest of Bajestan in the northern part of the Lut Block. The vein host rocks consist of intermediate to silicic volcanic rocks. The mineralization occurs as irregular veins, veinlets and hydrothermal breccias. Based on field geology and textural evidences four types of quartz veins (A, B, C and D) were identified. Hydrothermal alteration is developed around the veins and tends to be more intense in the vicinity of the veins. Hydrothermal alteration consists of silicic, sericitic, propylitic and argilic assemblages. The plot of the Ishikawa alteration index (AI) Vs. chlorite-carbonate-pyrite index (CCPI), known as alteration box plot, display the main alteration trends. The hydrothermal alteration assemblage of quartz, adularia, chlorite, illite, calcite, and pyrite that envelopes the Motrabad vein system formed from the upwelling of near-neutral to weakly alkaline chloride waters. The mineralogic, alteration and geochemical characteristics of the studied area and their comparison with epithermal ore deposits represent an epithermal system of the low-sulfidation type. سامانه رگه‌ای مطرآباد در ٣٠ کیلومتری جنوب باختری بجستان و در بخش شمالی بلوک لوت قرار گرفته است. سنگ‌های میزبان رگه‌ها شامل سنگ‌های آتشفشانی میانه تا اسیدی است. کانی‌سازی به‌صورت رگه‌ها، رگچه‌های نامنظم و برش‌های گرمابی نمود دارد. بر پایه ویژگی‌های صحرایی و بافتی چهار نوع رگه کوارتز (A B, C, و D) تشخیص داده شد. دگرسانی گرمابی در پیرامون رگه‌ها گسترش یافته است و در نزدیکی رگه‌ها شدت بیشتری دارد. دگرسانی گرمابی از مجموعه‌های سیلیسی، سریسیتی، پروپیلیتی و رسی تشکیل یافته‌ است. رسم شاخص دگرسانی ایشیکاوا (AI) در برابر شاخص کلریت- کربنات- پیریت (CCPI)، موسوم به نمودار جعبه‌ای دگرسانی، روندهای اصلی دگرسانی را نشان می‌دهند. مجموعه دگرسانی گرمابی کوارتز، آدولاریا، کلریت، ایلیت، کلسیت و پیریت که سامانه رگه‌ای مطرآباد را فراگرفته از صعود آب‌های کلریدی با pH نزدیک به خنثی تا کمی قلیایی تشکیل شده است. ویژگی‌های کانی‌شناسی، دگرسانی و زمین‌شیمیایی منطقه مورد مطالعه و مقایسه آن با کانسارهای اپی‌ترمال نشانگر سامانه اپی‌ترمال از نوع سولفیدی شدن پایین است.

http://www.gsjournal.ir/article_53689_0d2bb68b98bd5246fe99a698c9a3aa3e.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Sea Level Changes Based on Planktonic Foraminifera and a Study of their Umbilical System in Relation to Depth in the Sarvak Formation in Kabirkuh, Southeast Ilam تغییرات سطح آب دریا برپایه روزن‌بران پلانکتون و ارتباط سیستم نافی آنها با ژرفای آب در سازند سروک، کبیرکوه، جنوب خاور ایلام 165 174 53690 10.22071/gsj.2013.53690 FA جهانبخش دانشیان دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0001-5503-1216 سید علی معلمی استادیار، پژوهشگاه صنعت نفت تهران، تهران، ایران عباسعلی آزاد دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2011 03 09 In this research, the Sarvak Formation and lower part of the Surgah Formation in Kabirkuh anticline, southeast Ilam with thickness of 897 m were studied. Prospect of changes in umbilical structures of planktonic foraminifera such as lip, ortico throughout of Albian to Turonian were investigated. The phylogenic trend shows that lip structure in primary morphogroups gradually replaced by ortico in more developed forms. The statistical analyses showed that the trend of the mentioned changes is comparable with increasing the water depth while a decrease in depth result in the development of lip in studied planktonic foraminifera. According to foraminifera and Oligosteginids, the age of examining succession is late Middle Albian to Late Turonian. The study of different type of morphotype groups in this section indicates that the fauna mostly belong to morphotypes number two and one, and then rarely number three. The studied morphotypes show that the main part of sedimentation carried out in relatively deep marine condition The results show that the Muricohedbergella frequency at lower and middle parts of the Sarvak Formation incompatible with the basin depth decrease that is specified with two decreasing peaks (sea regression). Also Favusella frequency in line with three increasing peaks (sea Transgression), and is a good index for showing the basin depth. In the final part of the sequence, the presence of Whiteinella to increase peaks which are compatible with the basin increasing depth and sea transgressive in studied section. در این پژوهش سازند سروک و بخش پایینی سازند سورگاه در تاقدیس کبیرکوه، جنوب خاور ایلام به ستبرای 897 متر از دید تغییرات ساختمان‌های ناحیه نافی روزن‌بران پلانکتون مانندlip portici,در طی آلبین میانی تا تورونین پسین مورد مطالعه قرار گرفتند. روند تکامل نشان می‌دهد که ساختار lip در انواع فرم‌های اولیه به تدریج به وسیله portici در فرم‌های پیشرفته جایگزین می‌شود. تجزیه و تحلیل‌های آماری نشان می‌دهد که روند این تغییرات مطابق با افزایش ژرفای آب است. به صورتی که کاهش ژرفا با گسترش lip در روزن‌بران پلانکتون همراه است. بر پایه روزن‌بران و الیگوستژینیدها سن توالی مورد مطالعه آلبین پسین تا تورونین است. بررسی انواع مختلف مورفوتایپ‌ها در این برش نشان می‌دهد که بیشترین زیای این توالی وابسته به گروه مورفوتایپ نوع 2 وسپس گروه مورفوتایپ نوع 1و به میزان بسیار کمتر در گروه مورفوتایپ نوع 3 قرار دارند. مطالعه این نوع مورفوتایپ‌ها نشان می‌دهد که بیشتر رسوب‌گذاری در شرایط دریایی نیمه ژرف صورت گرفته است. بررسی‌ها نشان داد که فراوانی جنس Muricohedbergella در بخش‌های پایینی و میانی سازند سروک متناسب با کاهش ژرفای حوضه است که در ستون چینه‌شناسی با 2 پیک کاهنده (پسروی دریا) مشخص می‌شود. همچنین فراوانی جنس Favusella انطباق کاملی با سه پیک افزاینده (پیشروی دریا) دارد و شاخص خوبی برای نشان دادن افزایش ژرفای حوضه است. در بخش پایانی توالی نیز فراوانی جنس Whiteinellaسبب ایجاد 2 پیک افزاینده شده، که منطبق با افزایش ژرفای حوضه و پیشروی دریا در برش مورد مطالعه است.

http://www.gsjournal.ir/article_53690_de869137c0d7be8a34784535e1675ad9.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Geometry and Kinematic of the Garmsar Fault Since Neogene هندسه و سازوکار گسل گرمسار از دوره نئوژن تا به امروز 175 186 53691 10.22071/gsj.2013.53691 FA آرمان هروی کارشناس ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. حمید نظری استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران. 0000-0002-0004-6303 علی‌رضا شهیدی دکتری، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران. مرتضی طالبیان استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران. Journal Article 2011 04 16 The Garmsar Fault with a length of about 75 km and E-W trend is located in Garmsar.This Fault observed in north of Garmsar and eastern part of central Alborz with slop toward north, continus east of Eyvanakey Fault. Base of the morphotectonical investigation, along the Garmsar Fault this fault is devided to 5 segments from east (Dehnamak village) to the west (Eyvanakey), with attention to this segmentation we could consider the branch of kuh-e-sorkh Fault at west of Garmsar in kuh-e-sorkh anticline such as separated fault with slop toward north and pressure mechanism with small left-lateral strike slip component. Base on observations and Paleostress measurment along the Garmsar Fault in Bon-e-kuh station and eastern segment of this fault, we could consider that Paleostress direction around Neogen Time, is N-S with pressure component. However, base of data, is gain from morphotectonical investigations, young and overcome mechanism in eastern segment (Fault segment 1) left-lateral with pressure component, on the other side, in kuh-e-sorkh anticline at western part of research area, considered stress direction at quaternary period E-W under the effect of Thrust fault with left-lateral component. Base of this study from geometry point of view, the Garmsar Fault is a fault with slop toward north which is able to devide in to 5 segments that is strike and geometry of each fault segment mechanism is from left-lateral with pressure component until Tension and the Garmsar Fault is considered as an active fault in quaternary period. Maximum and minimum on the left horizontal displacement measured on the fault equal to 220 meters and 4 meters of a fault on the part of the fault system and third segment on the drainages of Garmsar displaced is visible. گسـل گرمسـار با درازایی نزدیک به 75 کیـلومتـر بـا راسـتـای تقریبی خـاوری - بـاختری در شمال گرمسار و در دامنه جنوبی بخش خاوری البرز مرکزی با شیب رو به شـمال، در ادامه خـاوری گسـل ایـوانکـی دیده می‌شود. برپایه مطالعات ریخت‌زمینساختی انجام شده در این پژوهش سـامانه گسـلی گرمـسار به 5 قطعه ساختاری قابل تقسیم است که از خاور (روستای دهنمک) به باختر (ایوانکی) گسترش می‌یابد و با توجه به این قطـعه‌بندی می‌توان پاره گسل کوه سرخ در بخش باختری گرمسار در تاقدیس کوه‌سرخ را به عنوان گسلی مستقل با شیب به سوی شمال و سازوکار فشاری همراه با مؤلفه کوچک برشی چپ‌گرد در نظر گرفت. بر پایه مشاهدات و اندازه‌گیری تنش دیرین در گستره گسل گرمسار، در ایستگاه بن‌کوه و در بخش خاوری گسل گرمسار می‌توان چنین انگاشت که سوی تنش دیرین در محدوده زمانی نئوژن شمالی - جنوبی با مؤلفه فشاری بوده است. در حالی‌که بر پایه داده‌های به‌دست آمده از مطالعات ریخت‌زمین‌ساخت سازوکار جوان و چیره گسل گرمسار در پاره خاوری (پاره‌گسلی 1) چپ بر همراه با مؤلفه فشاری است. از سوی دیگر در تاقدیس کوه‌سرخ در بخش باختری گستره مورد پژوهش، سوی تنش را می‌توان در دوره کواترنری خاوری- باختری و تحت‌تأثیر گسل راندگی با مؤلفه چپ‌گرد در نظر گرفت. بر پایه این پژوهش از دیدگاه هندسی گسل گرمسار گسلی با شیب به سوی شمال و قابل قطعه‌بندی به 5 پاره‌گسلی است که با توجه به راستا و هندسه هر پاره‌گسلی، سازوکار آن از چپ‌بر با مؤلفه فشاری تا کششی قابل تقسیم‌بندی است و گسل گرمسار در ردیف گسل‌های فعال در بازه زمانی کواترنری به‌شمار می‌رود. بیشینه و کمینه جابه‌جایی افقی چپ‌بر اندازه‌گیری شده بر روی این گسل برابر 220 متر و 4 متر بر روی پاره‌گسل‌های 1 و 3 از سامانه گسلی گرمسار بر روی آبراهه‌های جابه‌جا شده قابل مشاهده است.

http://www.gsjournal.ir/article_53691_878646f069e671e4acc080af3fb1367a.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Geological and Geochemical Characteristics of the Syah Kamar Porphyry Molybdenum Deposit, West of Mianeh, NW Iran ویژگی‎های زمین‎‌شناسی و ژئوشیمی کانسار مولیبدن پورفیری سیه‌کمر (باختر میانه، شمال باختر ایران) 187 196 53692 10.22071/gsj.2013.53692 FA فاضل خالقی دکتری، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران قادر حسین زاده استادیار، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. ایرج رسا استاد، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. محسن مؤید دانشیار، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2011 05 03 The Syah kamar molybdenum deposit is a porphyry molybdenum system which has been explored during the recent research of author in the northwest of Iran and is being reported for the first time and its ore mineralization is explained and discussed in this paper on the basis of geological data, mineralization evidences, geochemistry and fluid inclusions thermometry data. A porphyry quartz-monzonitic stock, which belongs to the K-rich (alkali-rich) calc-alkaline rock series and on the basis of geochemical data and tectonic setting viewpoint, formed as the post-collision granites is considered as the mineralization parent rock of this system. According to the emplacement pattern of productive intrusive bodies of the region, the mineralization of molybdenum have occurred after Eocene time, about the Oligocene time, and the mineralization process has taken place most probably at the last stage of magma emplacement, and on the basis of microthermometery and salinity data, its metaliferous hydrothermal solution have had low salinity and medium homogenization temperature. In addition, according to the host rock type, accompanying alterations and some other evidences, the mineralization characteristics of Syah kamar molybdenum prospect are comparable with the molybdenum deposits of the quartz-monzonitic type. During the tectonic processes, the ore-bearing hydrothermal solution ascended along weak zones and suitable fault structures, and intruded into the joints and fissures of surrounding rocks, and as a result of physiochemical changes of environment and some other effects, finally the Syah kamar molybdenum deposit has been formed. کانسار مولیبدن سیه‎کمر یک سامانه مولیبدن پورفیری است که در تازه‎ترین پژوهش نگارنده در شمال باختر ایران کشف شده، برای اولین بار در این نوشتار گزارش گردیدهو سامانه کانسارسازی آن، بر پایه داده‎های زمین‌شناسی و ژئوشیمیایی، شواهد کانی‌سازی و میانبارهای سیال، توصیف و بحث شده است. استوک کوارتزمونزونیت پورفیری که به سری ماگمایی کالک‎آلکالن با پتاسیم بالا تعلق دارد و بر پایه داده‌های ژئوشیمی و از دید محیط زمین‎ساختی، از نوع گرانیت‌های پس از برخوردی است، سنگ مادر کانی‎سازی این سامانه به‎شمار می‎آید. با توجه به جایگیری توده‎های نفوذی مولد در منطقه، کانی‌سازی مولیبدن پس از ائوسن، در حدود دوره الیگوسن رخ داده و احتمالاً فرایند کانی‎سازی در مرحله آخر جایگزینی ماگما صورت گرفته است. محلول گرمابی فلززای آن، بر پایه داده‎های دماسنجی و شوری میانبارهای سیال، شوری کم و دمای همگن‎شدگی متوسط داشته است. همچنین، با توجه به نوع سنگ میزبان، دگرسانی‎های همراه و دیگر شواهد، ویژگی های کانی‌سازی کانسار مولیبدن سیه‌کمر قابل مقایسه با کانسارهای مولیبدن نوع کوارتزمونزونیتی است. در مدت فرایندهای زمین‎ساختی، سیال گرمابی کانه‎دار در امتداد پهنه‌های ضعف و ساختارهای گسلی مناسب بالا آمده، به درون درز و شکاف سنگ‎های پیرامون نفوذ کرده و با تغییر یافتن شرایط فیزیکی- شیمیایی محیط و تأثیر عوامل دیگر، در پایان کانسار مولیبدن سیه‎کمر تشکیل شده است.

http://www.gsjournal.ir/article_53692_c58af5aba6500da8c199e1500477e062.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Precambrien Crustal Basement Rocks in Iran New Evidence from the Takht-e-Soleyman Metamorphic Complex from NE Takab بررسی پی‌سنگ قاره‌ای پرکامبرین در ایران با شواهدی تازه از دگرگونی‌های کمپلکس تخت‌سلیمان در شمال خاور تکاب 197 204 53693 10.22071/gsj.2013.53693 FA رباب حاجی علی اوغلی دانشیار، گروه زمین‎شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محسن مؤذن استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2010 06 12 The Prototethys ocean is formed between tow giant continents of Gondwana in the north and Eurasia in the south. Iranian terrain as neigburhood countries in the Oman, Pakestan, SE Turkey has been belonged to the giant Gondwana during Precambrian and Paleozoic. Precambrian terrains in Iran show limited out crops including of middle part of the Central Iran in Saghand and Poshtbadam regions, Uromiyeh, Zanjan, Golpayegan, Anabolaghi (in Miyaneh) and Takab. The Takht-e-Soleyman metamorphic complex is located in the north eastern Takab. It is composed of variety of metamorphic rocks including metapelites, metabasites, calc-silicates and meta-ultramafic rocks. On the basis of fieldgeology, petrology and zircon U/Pb isotopic data, the Takht-e-Soleyman complex is comparable with the Central Iranian micro-continent. On the basis of 207Pb/206Pb isotopic data, age of the oldest hetrogen fragments rocks in the Takht-e-Soleyman continental crust gives ca. 2800 Ma, which is comparable with the ages from the Central Iran Micro-continent (ca. 2400 Ma). The regional metamorphism of the basement rocks in the Takht-e-Soleyman complex occurred during compressional regimes related to the Katangan Orogeny corresponding to the Precambrian. Partial melting of the metamorphic rocks has been occurred during Oligocene to Miocene corresponding to the final continental collision of the Neotethys ocean. Migmatites of the Takht-e-Soleyman complex are formed in this regard. اقیانوس پروتوتتیس دو ابرقاره اوراسیا در شمال و گندوانا در جنوب را از هم جدا می‌کرده است. سرزمین ایران همانند سرزمین‌های همسایه در عمان، پاکستان، جنوب خاور ترکیه طی پرکامبرین و پالئوزوییک به ابرقاره گندوانا وابسته بوده است. مناطق پرکامبرین در ایران بیرون زدگی چندانی ندارند و به طور محدود شامل بخش‌های میانی ایران مرکزی پیرامون ساغند و پشت بادام، ارومیه، زنجان، آنابلاغی میانه و تکاب هستند. کمپلکس دگرگونی تخت‌سلیمان در شمال خاور تکاب با طیف‌سنگ‌شناسی گسترده از انواع سنگ‌های دگرگونی متاپلیت، متابازیت، کالک- سیلیکات و سنگ‌های متااولترامافیک تشکیل شده است. بر پایه مطالعات صحرایی، سنگ‌شناسی و داده‌های سن‌سنجی ایزوتوپی U/Pb زیرکن، کمپلکس تخت‌سلیمان قابل مقایسه با دگرگونی‌های خرده‌قاره مرکزی- خاوری ایران است. بر پایه داده‌های سن‌سنجی207Pb/206Pb سن کهن‌ترین قطعات سنگی ناهمگن (Heterogeneous) در پوسته قاره‌ای تخت‌سلیمان در حدود 2800 میلیون سال به دست آمده که قابل مقایسه با سن‌های به دست آمده در خرده‌قاره مرکزی- خاوری ایران در حدود 2400 میلیون سال پیش است. دگرگونی‌های پی‌سنگ کمپلکس تخت‌سلیمان احتمالاً مرتبط با رژیم زمین‌ساختی فشارشی فاز کوهزایی کاتانگایی در پرکامبرین است. ذوب بخشی سنگ‌های دگرگونی سپس در طی الیگوسن تا میوسن مرتبط با برخورد پایانی قاره‌ای نئوتتیس رخ داده و سنگ‌های میگماتیتی کمپلکس تخت‌سلیمان تشکیل شده است.

http://www.gsjournal.ir/article_53693_5c20a74cf61b9b1d52cacfe039b93914.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 New Investigation on Petrogenesis and Age Dating of Quaternary Basic Lavas in Northwest Iran, to Compare with Source Centers in Turkish- Iranian Plateau پژوهشی نوین بر پتروژنز و سن‌یابی گدازه‌های بازیک کواترنری شمال باختری ایران، در مقایسه با مراکز منشأ در فلات ایرانی – ترکی 205 218 53694 10.22071/gsj.2013.53694 FA منیره خیرخواه استادیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران Journal Article 2012 05 14 Many centres within Iran are Plio-Quaternary in age and so formed 10s of millions of years after initial Arabia-Eurasian collision. Both composite volcanoes and lava fields present from Anatolia to eastern Iran. Basaltic rocks from Maku in the northwest Azerbaijanprovince of Iran are part of a widespread series of Pliocene-Quaternary mantle-derived magmas erupted within the Turkish-Iranian orogenic plateau. A wide range of compositions has already been identified. Rock types span the range from primitive basalts to rhyolites with rare potassic and ultrapotassic lavas. Therefore, detail petrological studies and age dating on the Quaternary volcanism in NW of Iran, on the eastern of this plateau are very important. This paper presents new 40Ar/39Ar ages for lavas in the northwest Iran and compare them with the other young volcanoes, within the eastern Turkey (Anatolia); for example, Ararat (Agri Dagi), Tendürek and YigitDagi. These young volcanoes were erupted some of lava flows and were covered a big amounts of basaltic materials in eastern Turkey and also from N-Maku to Salmas and western of Urumieh lake (~200 km) during a short time in the Quaternary. This young basic to intermediate rocks are generated from the Ararat, Tendürek and YigitDagi. The variations in the lava chemistry of the Quaternary volcanic rocks indicate a geochemical progression from calcalkaline to more alkaline compositions in time and a spatial shift from north (Maku samples) to south ( Salmas samples) towards the Arabian plate. These lavas were erupted from a thick crust and thin mantle lithosphere within the Turkish-Iranian plateau, beginning at ~10 Ma.. The ranges dating of these basaltic lavas are, between ca. 1.87 and 0.40 Ma. These aging data indicate more exactly aging which were published in Turkey and the Yigit Dagi is determined ageing, which were not aging before. It will allow a complete picture of magmatism across an entire this part of Turkish-Iranian plateau by determination ages of the lava flows in northwest of Iran with comparing of the same flows in eastern Turkey بسیاری از مراکز آتشفشانی در ایران سن پلیوکواترنری دارند که ده‌ها میلیون سال پس از برخورد اولیه عربی- اورازیا شکل گرفته‌اند. سنگ‌های بازالتی شمال باختری ایران در استان آذربایجان غربی، بخشی از سری‌های گسترده ماگماهای پلیوکواترنری گوشته‌ای هستند که در فلات ایرانی- ترکی فوران یافته‌اند. طیف گسترده‌تر ترکیبات نمونه‌های سنگی این فلات از بازالت‌های اولیه تا ریولیت همراه با گدازه‌های پتاسیمی تا اولتراپتاسیک است. بازالت‌های آلکالن با ویژگی درون صفحه‌ای و بازالت‌های مشابه بازالت‌های جزایر اقیانوسی در این فلات حضور دارند.از این‌رو، مطالعات دقیق سنگ‌شناختی و تعیین سن تکاپوی آتشفشانی بازیک کواترنری شمال باختر ایران که در بخش خاوری این فلات قرار گرفته است، اهمیت بسیاری دارد. این مقاله ماهیت و سن‌های جدید به روش 40Ar/39Ar سنگ‌های آتشفشانی بازیک شمال باختر ایران را در مقایسه با آتشفشان‌های جوان خاور ترکیه (آناتولی)، آرارات و تندورک و ایگیت‌داغی مورد بررسی قرار می‌دهد. این آتشفشان‌های جوان در چند مرحله مواد آذرآواری و روانه‌‌های گدازه‌ را با ترکیب بازیک تا میانه فوران کرده‌اند. چنان‌که از شمال ماکو تا جنوب باختری دریاچه ارومیه (حدود 200 کیلومتر)، طی مدت زمان کوتاهی در طی کواترنری از مواد بازیک پوشیده شده است. این سنگ‌های بازیک تا میانه از آتشفشان‌های آرارات (آگری‌داغی)، تندورک و ایگیت‌داغی منشأ گرفته‌اند. بررسی تغییرات شیمی سنگ‌های آتشفشانی کواترنری نشان از پیشرفت ژئوشیمیایی ترکیبات از کالک‌آلکالن به آلکالن، از سوی شمال (ماکو) به سمت جنوب (سلماس) منطقه، با نزدیک‌شدن به صفحه عربی دارد. گدازه‌ها حدود 10 میلیون سال پیش از یک پوسته ستبر و یک گوشته سنگ‌کره‌ای نازک در فلات ایرانی- ترکی فوران یافته‌اند. دامنه‌های سنی این گدازه‌های بازالتی، از 87/1 تا 4/0 میلیون سال برآورد شده است. این داده‌های سنی، از مطالعات سن‌یابی که پیش‌تر در ترکیه انجام شده است، سن‌های بسیار دقیق‌تری را نشان می‌دهد و ایگیت‌داغی که پیش از این تعیین سن نشده بود، در این مطالعه سن‌یابی شده است. با مطالعات سنگ‌شناختی و برآورد سنی دقیق از گدازه‌های شمال باختر ایران و مقایسه با سنگ‌های مشابه در ترکیه می‌توان به تصویر کاملی از تکاپوی ماگمایی سرتاسری این بخش از فلات ایرانی- ترکی دست یافت.

http://www.gsjournal.ir/article_53694_152c82f16b0a4fe70634ef1d30b1fff1.pdf

سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور فصلنامه علمی علوم زمین 1023-7429 22 88 2013 08 23 Geology, Geochemistry and Petrogenesis of Oshnavieh Plutonic Complex (Northwest of Iran) زمین شناسی، ژئوشیمی و پتروژنز مجموعه نفوذی اشنویه(شمال باختر ایران) 219 232 53696 10.22071/gsj.2013.53696 FA جلیل قلمقاش استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران 0000-0002-3117-5036 سارا هوشمند معنوی کارشناسی ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران. منصور وثوقی عابدینی دانشیار، گروه زمین‏شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. Journal Article 2010 08 03 Oshnavieh Plutonic Complex (OPC), hosted within the northernmost part of the Sanandaj- Sirjan zone, allows distinguishing three suites including diorite, granite and alkalisyenite-alkaligranite (AS-AG). Dioritic rocks formed from partial melting of enriched lithospheric mantle sources on base of minerlogical and geochemistry. The granite suite is S type that formed from partial melting of metapelitic-greywacke source. The peraluminous A-type granite of AS-AG suite are generated by partial melting of quartzo-feldspatic source at high temperatures. According to the negative Nb, Ta and Ti anomaly in spider diagrams, and tectonic discrimination diagram of Rb-(Y+Nb), the diorite suite formed in active continental margin (VAG) environment. According to the diorite’s formed environment and simultaneously formed granite in 100 M.a., OPC seems to have formed by northeastward subduction of Neo-tethyan oceanic crust under the Iranian continental crust. Following intrusion and setting of mafic magma into the crust, partial melting of pelitic-greywacke, resulted from heating by intrusion of the mafic magma, produced the granitic magma. After 20 Ma the AS-AG suite formed from melting of quartzo-feldspatic rocks of lower crust, probably by heating of mafic magma and/or in relaxation period of subduction and emplaced in the continental volcanic arc. مجموعه نفوذی اشنویه از 3 خانواده نفوذی دیوریت، گرانیت و آلکالی‌سینیت- آلکالی‎گرانیت (آس- آگ) در بخش شمال باختری پهنه سنندج- سیرجان پدید آمده است. بر پایه ویژگی‎های کانیایی و ژئوشیمیایی، سنگ‎های دیوریتی حاصل ذوب بخشی گوشته تحول یافته سنگ‎کره‎ای هستند. خانواده گرانیتی با ویژگی‎های آشکار گرانیتهای نوع S حاصل ذوب بخشی سنگ‎های پلیتی- گری‌واکی هستند. خانواده آس- آگ از دو توده با ترکیب آلکالی‌سینیتی- آلکالی‎گرانیتی و آلکالی‎گرانیت فلورین‌دار که از گرانیتهای نوع A پرآلومین هستند تشکیل شده است. سنگ‎های این خانواده حاصل ذوب بخشی سنگ‎های کوارتز- فلدسپاری تفریق‎نیافته در دمای بالا بوده‌اند. با توجه به بی‌هنجاری منفی Nb و Ti در نمودارهای چند عنصری و برپایه نمودار Rb-(Y+Nb) سنگ‎های دیوریتی در حاشیه فعال قاره‎ایی (VAG) پدید آمده‌اند. با توجه به محیط تشکیل دیوریتهای منطقه و همزمانی تشکیل آنها با سنگ‎های گرانیتی در 100 میلیون سال پیش، به نظر می‌رسد مجموعه نفوذی اشنویه حاصل فرورانش پوسته اقیانوسی نوتتیس به زیر ایران مرکزی است. با بالاآمدن ماگمای مافیک به درون پوسته قاره‌ای و در اثر حرارت آن، پوسته بالایی دچار ذوب بخشی شده و ماگمای خانواده گرانیتی تشکیل شده است. 20 میلیون سال پس از ایجاد سنگ‎های نفوذی دیوریتی و گرانیتی، ماگمای اولیه خانواده سنگ‎های آلکالی سینیتی-‌ آلکالی‌گرانیتی در اثر حرارت ماگمای مافیک و یا در اثر وقفه در فرورانش و کاهش فشار از ذوب سنگ‎های کوارتز- فلدسپاری پوسته پایینی تکوین یافته است.

http://www.gsjournal.ir/article_53696_8a467964e1f06afdd7f4bfe539fdcd1b.pdf