ژئوشیمی و ژئودینامیک شیل‏‌های کرتاسه بالایی، شمال پهنه سنندج-سیرجان، باختر ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 علوم زمین، دانشکده علوم، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 گروه معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه کردستان

3 گروه علوم زمین، دانشکده علوم، دانشگاه کردستان، ایران

10.22071/gsj.2021.250456.1850

چکیده

توالی کرتاسه بالایی (UCS) در شمال پهنه سنندج-سیرجان، دربردارنده 5 واحد، به ستبرای2000 متر، شامل آهک، شیل، ماسه‏ سنگ، کنگلومرای درون سازندی، و گدازه‏ های بازالتی و آندزیتی است. این سنگ‏‏‌ها ‏با ناپیوستگی بر روی نهشته‏‌های کرتاسه پایینی و در زیر کنگلومرای پالئوسن جای دارند. الگوی عناصر نادر خاکی (REEs)، نسبت‏‌های (22-18) Al2O3/TiO2،
(24/4-5/43) La/LuCN (2/53-0/51) ، LREEs/HREEs (Nd/ErCN > 5) ،La/Sc
(Th/Sc (0/42-0/68 و آنومالی‌‏های منفی (0/89-0/26) * Eu/Eu و (0/82-0/14) * Nb/Nb نمونه‏‌های شیل UCS نشان می‌‏دهند که این نمونه‌‏‏ها ‏بطور عمده نابالغ، رسوبات چرخه اول ناشی از فرسایش سنگ‌‏های متوسط تا اسیدی کمان ماگمایی ‏هستند. سنگ‌های آتشفشانی در هنگام ذوب بخشی درون پوسته‌ایی قطعه اقیانوسی دگرسان شده فرورونده در رخساره گارنت- آمفیبولیت فشار بالا پدید آمده‌اند.
ترکیب شیمیایی و تغییرات عمودی رخساره‏‌های سنگی UCS، گویای تغییر محیط رسوبی در طی رسوبگذاری از دراز گودال به سراشیبی دراز گودال و حوضه جلوی کمان ماگمایی، ناشی از مهاجرت کمان ماگمایی به سوی قاره است. فعالیت آتشفشان‏‌های کرتاسه پسین ‏منجر به Upwelling آب‌‏های احیایی، مرگ گروهی پلانکتون‏‌ها، و تشکیل پیریت در رسوبات شده است. در نمودار Th/Yb-Ta/Yb جاگیری نمونه‌‏ها در بازه‌های ACM و WPVZ ‏ناشی از تحولات تکتونیکی از فرورانش با شیب کم به شرایط آتشفشانی کششی می‌‏باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات