نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی پژوهشکده علوم زمین

2 گروه زمین شناسی اقتصادی، پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین شناسی

3 هیات علمی گروه کانی‌شناسی و اکتشافات معدنی کاربردی، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور

4 کارشناس لرزه‌زمین ساخت مدیریت زمین‌شناسی، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران

5 کارشناس ژئوفیزیک مدیریت اکتشاف، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران

10.22071/gsj.2021.276571.1894

چکیده

ناحیه ساوه-رزن با روند نزدیک به EW، میزبان کانهزائی‌های مس(±طلا)، در شمال‌باختر کمربند ماگمائی ارومیه-دختر (با روند NW) می‌باشد. این ناحیه با تغییر روند ساختاری-چینه‌ای، از شمال‌باختر به خاوری-باختری بیشترین واکنش را به میدان‌های تنش حاصل از پهنه‌ برشی ناحیه‌ای نسبت به دیگر نواحی کمان ماگمائی ارومیه-دختر، از خود نشان می‌دهد. پهنه‌ برشی راستگرد در این ناحیه، همچنین باعث ایجاد فضای لازم برای جایگیری توده‌های نیمه‌عمیق، اغلب با ترکیب دیوریتی و بافت پورفیری تا میکروگرانولار در زمان الیگومیوسن در اعماق کم و درون سنگ‌های آتشفشانی ائوسن شده‌است. این سامانه‌های نفوذی، با ایجاد انواع دگرسانی گرمابی مرتبط با توده (پروپیلیتیک، آرژیلیک حدواسط-پیشرفته و فیلیک‌)، منجر به تمرکز شماری از کانه‏زائی‌های مس-طلا با ویژگی‌های مشابه، به‌صورت رگه‌های ‌کوارتزی-سولفیدی-برشی گرمابی در حواشی خود و در امتداد شکستگی‌های فرعی با روند خاوری-باختری تا شمال‌خاور-جنوب باختر شده‌‌ است. از دیگر ویژگی‌های کانه‌زائی‌ها، می‌توان به دمای همگن‌شدگی بینC°200-350، دامنه شوری 6-28% وزنی معادل نمک طعام، سیالات حاوی گاز CO2 و فاز مایع آبگون با حضور سولفیدهائی چون پیریت، کالکوپیریت، بورنیت، کالکوسیت و سولفوسالتها و نسبت طلا به نقره بیشتر (>1) می‌توان اشاره نمود. این ویژگی‌‌ها بیشترین شباهت را با ذخائر اپی‌ترمال نوع حدواسط مرتبط با توده‌‌های نفوذی پورفیری که در کمانهای ماگمائی کالکوآلکالن تشکیل می‌شوند، دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات