نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان بندرعباس

2 هیات علمی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندر عباس

3 گروه زمین شناسی - دانشکده علوم پایه - دانشگاه هرمزگان - بندرعباس

4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشکاه شهید باهنر کرمان

5 رئیس آزمایشگاه مرکز تحقیقات فراوری مواد معدنی ایران، کرج

10.22071/gsj.2022.311942.1958

چکیده

آندزیت‌‌‌های اطراف آتشفشان مساحیم در شمال شهربابک در پهنه ایران مرکزی و در کمربند ارومیه–دختر واقع شده است. اغلب دارای بافت پورفیری‌اند و کانی‌های اصلی آنها پلاژیوکلاز(آندزین تا لابرادوریت)، پیروکسن(اوژیت) و آمفیبول(چرماکیت ومگنزیوهورنبلند) است. این سنگ ها مربوط به سری ماگمایی کالک آلکالن و در محیط کمان آتش‌فشانی تشکیل شده اند. براساس بررسی های ژئوشیمیایی، از لحاظ LREE در مقایسه با HREE غنی شدگی دارند. فقدان بی‌هنجاری مشخص Eu در الگوی عناصر نادر خاکی، نشان دهنده شرایط اکسایش ماگما طی تبلور است. بررسی شیمیایی کانی‌های کلینوپیروکسن نشان می‌دهد که دارای ترکیب اوژیت بوده وماگمایی که این کلینوپیروکسن‌ها از آن تشکیل شده اند در حدود 10 درصد آب داشته است. میزان آهن سه ظرفیتی کلینوپیروکسن‌ها نشان دهنده میزان بالای اکسیژن در ماگماست. مطالعات زمین دما- فشارسنجی کلینوپیروکسن‌ها حاکی از آن است که میزان فشار تبلور کلینوپیروکسن‌ها حدود 10-6 کیلوبار و در گستره دمایی 900-1100 درجه سانتی‌گراد متبلور شده اند. کلینوپیروکسن‌های بررسی شده متعلق به سری کالک آلکالن کوهزایی می‌باشند. دمای به دست آمده از تبلور بلورهای پلاژیوکلاز در حدود 650 تا 750 درجه سانتی‌گراد می باشد. بر اساس مطالعه حاضر، سنگ‌های منطقه احتمالا حاصل فرورانش سنگ‌کره اقیانوسی نئوتتیس به زیر پهنه سنندج-سیرجان، در زمان ائوسن و در محیط کمان آتشفشانی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات