نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 هیات علمی پژوهشکده علوم زمین

10.22071/gsj.2022.293355.1919

چکیده

کانسار مس میاندشت، در 24 کیلومتری شمال غرب عباس آباد شاهرود و در کمربند آتشفشانی شمال ایران مرکزی قرار گرفته است. توالی میزبان دارای سن ائوسن و شامل گدازه‌های زیردریایی (بازالت و آندزیت)، آذرآواری (توف، برش، آگلومرا) و مجموعه های رسوبی (آهک نومولیت‌دار، ماسه سنگ و کنگلومرا) می‌باشد. کانه‌زایی مس ب‌صورت اپی‌ژنتیک و چینه‌کران در امتداد لایه‌بندی سنگ‌های درونگیر (توف‌برش و آگلومرا با ترکیب آندزیت بازالتی و تراکی آندزیت بازالتی) و نیز در امتداد گسل‌ها رخ داده است. بافت‌های عمده ماده معدنی شامل رگه- رگچه‌‌ای، پرکننده فضای خالی، دانه پراکنده و جانشینی می‌باشد. ماده معدنی حاوی کانی‌های اولیه کالکوسیت، بورنیت، کالکوپیریت و پیریت و کانی‌های ثانویه عمدتاَ کوولیت، کالکوسیت ثانویه، مالاکیت، و هماتیت است. از مهمترین دگرسانی‌ها می‌توان به دگرسانی کربناتی- سیلیسی، سریسیتی و آرژیلیک و کلریتی اشاره نمود که با نزدیک‌شدن به بخش کانه‌دار، بر شدت دگرسانی افزوده می‌شود. محیط تکتونیکی تشکیل توالی میزبان این کانسار کمان آتشفشانی حاشیه قاره‌ای بوده است. با توجه به ویژگی‌هایی نظیر محیط تکتونیکی، سنگ‌های میزبان، کانی‌شناسی، کنترل کننده های کانه زایی و انواع دگرسانیها، کانسار مس میاندشت با کانسار‌های تیپ مانتو شباهت زیادی نشان می‌دهد و در حین کوهزایی و چین خوردگی و گسل خوردگی توالی میزبان تشکیل شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات