تعیین عدم ارتباط نفت باقیمانده (بیتومن) موجود در سازند کنگان با گاز و میعانات گازی این مخزن (میدان پارس جنوبی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران.

چکیده

شیل‌های سیلورین (سازند سرچاهان) با حجم بالای مواد آلی، اصلی‌ترین سنگ منشأ مخازن گروه دهرم (سازندهای کنگان و دالان) در میدان گازی پارس جنوبی (واقع در آب‌های خلیج‌فارس) هستند. در بررسی روی مغزه‌های حفاری تهیه شده از دو چاه، در بخش‌هایی از سازند کنگان در میدان یاد شده، آثار هیدروکربوری (بقایای نفت مرده و بیتومن) دیده شد. در پاره‌ای از گزارش‌های قدیمی، به سنگ منشأ بودن رسوبات تریاس زیرین (سازند کنگان) اشاره شده است؛ به عبارتی، گفته می‌شد که سازند کنگان در تولید محتویات مخزنی (گازها و کاندنسیت‌ها) نقش داشته است. مطالعه اخیر در قالب شناخت و بررسی ویژگی‌های ژئوشیمیایی آثار هیدروکربوری (قیر و مواد آسفالتنی) موجود در سازند کنگان (نه محتویات مخزنی) نشان می‌دهد، هیدروکربورهای یاد شده از میان‌لایه‌هایی با ترکیب شیلی و شیلی- آهکی در بخش‌‌هایی از سازند کنگان تولید شده‌اند، اما چون فاقد مقدار مواد آلی لازم برای تولید در حجم عظیم هیدروکربور بوده و در ضمن از نظر بلوغ، نمونه‌های بررسی شده در اواخر دیاژنز- اوایل کاتاژنز (شروع پنجره تولید نفت) هستند، به نظر می‌رسد که ارتباطی با هیدروکربورهای تولیدی از شیل‌های سیلورین ندارند.

کلیدواژه‌ها


کتابنگاری
آلی، ج.، 1385- ژئوشیمی مخازن گازی گروه دهرم در میدان پارس جنوبی با نگرش خاص بر منشأ H2S، رساله دکتری رشته زمین‌شناسی گرایش رسوب‌شناسی و سنگ‌ رسوبی، دانشگاه تهران.
 
 
References
Aali, J., Rahimpour-Bonab, H. & Kamali, M. R., 2006- Geochemistry and origin of the world,s largest gas field from Persian Gulf, Iran, Journal of Petroleum Science and Engineering, Vol. 50, pp. 161-175.
Bernard, B., Brooks, J. M., Sackett, W. M., 1978- Light hydrocarbons in recent Texas continental shelf and slope sediments. J. Geophys. Res.83, 4053- 4061.
Berner, U., Faber, E., (Emperical)., 1996- Carbon isotope/ maturity relationships for gases from algal kerogens and terrigenous organic matter, based on dry, open- system pyrolysis. Org. Gheochem. 24, 947-955.
Bordenave, M. L. & Burwood, R., 1990- Source rock disturbution and Maturation in the Zagros orogenic belt, provinance of the Asmari and Bangestane accumulations. Organic Geochemistry, Vol. 16, pp.369-387.
Bordenave, M. L., 2002- Gas prospective areas in the Zagros domain of Iran and in the Gulf Iranian Waters. AAPG Annual Meeting, March 10-13, Houston, Texas, 10pp.
Chung, H. M., Gormly, J. R., Squires, R. M., 1988-  Origin of gaseous hydrocarbons in subsurface environments: theoritical considerations of carbon isotope distribution. In: Schoell M. (Ed), Origin of Methane in the earth. Chemical Geology, vol. 71, pp. 97-103.
Chung, H. M., Rooney, M. A., Toon, M. B., Claypool, G. E., 1992- Carbon isotope composition of marine crude oil. AAPG, V.V, pp. 904-924.
Hung, W. Y. & Meinchein, W. G., 1979- Sterols as ecological indicators, eochemical et cosmochemicaActa. 43, P. 739-745.
Hunt, J. M., 1996- Petroleum geochemistry and geology: San Fransisco, W. H. Freeman, 473 p
Kamali, M. R. & Rezaee, M. R., 2003- Burial history reconstruction and thermal modeling at Kuh-e Mond, SW Iran, J. Pet. Geol., Vol. 26, No. 4, pp. 451-464.
Konert, G., Afif, A. M., AL-Hajari, S. A. & Droste, H., 2001- Paleazoic stratigraphy and hydrocarbon habitat of the Arabian Plate. GeoArabia, Vol. 6, No. 3, pp.407-442.
Mahmoud, M. D., Vaslet, D. & Husseini, M. I., 1992- The Lower Silurian Qalibah Formation of Soudi Arabia: an impartant hydrocarbon source rock. AAPG Bulletin, Vol. 76, pp. 1491-1506.
Milner, P., 1998- Sorce rock distribution and thermal maturity in the Southern Arabian Peninsula. GeoArabia, Vol. 3, No. 3, pp. 339-356.
Peters, K. E. & Moldowen, J. M., (eds) 1993- The biomarker guide: Interpreting molecular fossils in petroleum and ancient sediments. Prentice-Hall, Englewood Cliffs, 363p.
Sofer, Z., 1984- Stable carbon isotope composition of crude oils: Application to source depositional environments and petroleum alteration. AAPG Bulletion, 68, 31-49.
Tissot, B. P. & Welte, D. H., 1984- Petroleum Formation and Occurrence: (2 nd ed.) Heidelberg, Springer Verlog, 538 p.
Virgone, A. & Murat, B., 1999- Geological Model Syntesis Permo-Teriassic from South Pars Field, Iran (SP-1, SP-4 and SP-6 Wells), Total finaelf, Total South Pars, 52 p.
www.petropars.com