ریزرخساره‌ها و محیط رسوبی سازند جهرم در برش سالدوران و دشت زری، شهرکرد، زاگرس مرتفع

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 استادیار، گروه مهندسی نفت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مسجد سلیمان، مسجدسلیمان، ایران

چکیده

سازند جهرم متشکل از سنگ‌های آهکی ضخیم‌لایه خاکستری رنگ و توده‌ای است که عمدتاً دارای فسیل روزن‎بران هستند. در این تحقیق دو برش چینه‎شناسی سالدوران و دشت زری انتخاب شد که ضخامت آنها به ترتیب 200 و 5/176 متر است. این برش‌های چینه‎شناسی در باختر شهرکرد (زاگرس مرتفع) واقع هستند. مرز زیرین سازند جهرم در برش سالدوران با سازند پابده گسلی و مرز بالایی آن نیز توسط گسل قطع شده است و در کنار سازند گورپی قرار دارد. مرز زیرین سازند جهرم در برش دشت زری به‌طور ناپیوسته روی سازند گورپی قرار دارد و رأس آن با ناپیوستگی همشیب در زیر سازند پابده واقع است. بر اساس مشاهدات میکروسکوپی و محتویات فسیلی، 8 رخساره در چهار کمربند رخساره‌ای شناسایی شده است. این رخساره‌ها که از ناحیه جزرومدی تا ناحیه عمیق حوضه در محیط رمپ کربناته گسترش دارند؛ شامل: 1) مادستون، 2) وکستون/ پکستون رافیدیونیتا پلی مورفینا، 3) وکستون روزن‌‎بران بدون منفذ- منفذدار، 4) پکستون جلبک قرمز، 5) وکستون روزن‎‎بران منفذدار بزرگ، 6) وکستون روزن‎بران پلانکتون- جبک قرمز، 7) وکستون روزن‎‎بران بدون منفذ کوچک- پلانکتون و 8) مادستون روزن‎‎بران پلانکتون هستند. از میان 8 رخساره شناسایی شده، فقط 2 رخساره در هر دو برش مشترک نیستند که شامل: 1) وکستون روزن ‎بران منفذدار کوچک- پلانکتون و2) وکستون روزن‎‎بران پلانکتون– جلبک قرمز هستند. سن سازند جهرم بر اساس مجموعه روزن‎ بران به ائوسن پیشین و میانی نسبت داده شده است.

کلیدواژه‌ها


کتابنگاری
حاجی‌محمدحسینی‌نژاد، م.، 1383- چینه‌نگاری زیستی، رخساره‌های میکروسکپی سازندهای جهرم و آسماری در منطقه فارسان (شهرکرد)، پایان‎نامه کارشناسی ارشد، 120 ص
رحیم‎پور، ر.، 1390- مطالعه میکروبیواستراتیگرافی، میکروفاسیس و چینه‌نگاری سکانسی سازند جهرم در شمال غرب شیراز (استان فارس)، پایان‎نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد شیراز، 243 ص.
یوسفی‎زاده باغستانی، ن.، 1393- بیواستراتیگرافی و پالئوژئوگرافی سازند جهرم را در برش دشت زری شهرکرد واقع درغرب شهرکرد (استان چهارمحال و بختیاری)، پایان‎نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور قشم،150ص.
 
References
Babazadeh, S. A. and Alavi, M., 2013- Paleonvironmental model for Early Eocene larger benthic foraminiferal  deposits from south Birjand region,east Iran .Revnue de Paleobiologie ,Geneve, V. 32, no. 1, p. 223-233.
Babazadeh, S. A. and Pazooki, Sh., 2015- Microfacies analysis and depositional environment of Jahrom Formation from Do Kuhak region in Fars area,South Iran. Disaster Advances, V. 8, no. 3,p. 21-28.
Babazadeh, S. A., 2010- Benthic foraminifera, microfacies analysis and paleoenvironmental interpretations of Early Eocene shallow water carbonates from Sahlabad province,eastern Iran. Revue de Paleobiologie, Geneve, V. 29, no. 2, p. 305- 317.
Bevington-Penney, S. J. and Racey, A., 2004- Ecology of extanr nummulitids and other larger benthic foraminifera: applications in paleo environmental analysis Earth Science Reviews, V. 67, p. 219-265.
Buxton, M. W. N. and Pedley, H. M., 1989- A standardized model for Tethyan Tertiary carbonate  ramps. Journal of the Geological Society, London, V. 146, p. 746-748.
Cosovic, V., Drobne, K. and Moro, A., 2004- Paleoenvironmental model for Eocene foraminifera limestones of the Adriatic carbonate platform(Istrian Peninsula).Facies, V. 50, p. 61-75.
Dunham, R. J., 1962- Classification of carbonate rocks according to their depositional texture, in :W. E. Ham, (Editor), Classification of carbonate rocks, AAPG, Memoir I, p. 108-121.
Embry, A. F. and Klovan, E. J., 1971- Absolute water depth limits of the late devonian paleoecological zones Geologische Rundschau, V. 61, p. 672–686.
Flugel, E., 2004 – Microfacies of carbonate Rocks:Analysis ,Interpretation  and Application,Springer,Berlin.
Garirrison, R. E. and Fischer, A. G., 1969- Deep-water limestones and radiolarites of the Alpine Jurassic: In G M. Frideman(Editor), Depositional Environments in Carbonate Rocks. Soc. Econ. Paleont.Mineral.,Spec ,V. 14, p. 25-56.
Geel, T., 2000- Recognition of stratigraphic sequence in carbonate platform and slope deposits: empirical models base on microfacies analyses of palaeogene deposits in southeastern Spain. Palaeogeography, Palaeoclimatology, V. 155, p. 211-238.
Hallock, P., 1983- Larger foraminifera as depth indicators in carbonat depositional environments. American Association of petroleum Geologists Bulletion, V. 167, p. 477-478.
Hottinger, L., 1983- Processes determining the distribution of larger foraminifera in space and time.Utrecht. Micropale. ontology Bulletin,V. 30, p. 239-253.
Hottinger, L., 1997- Shalow benthic foraminiferal assemblages as signals for depth of their deposition and their limitations. Bulleint de la Societ Geologique de france, V. 168, p. 491-505.
James, G. A. and Wynd, J. G., 1965- Stratigraphic nomenclature of Iranian oil consortium, agreement area:AAPG Bulletin, V. 49, p. 2182-2245.
Murray, J. W., 1991- Ecology and palaeoecology of benthic foraminifera: Longman Scientific and Technical, Harlo Buxton, M. W. N., Pedley, H. M , 1989. short paper: astandardised mdel for Tethyan Tertiary carbonate  ramps. Jornal of the Geological society (London) V. 146, p. 746-748.
Racey, A., 2001- A review of Eocene numnmulites accumulation:structure, foramation and reservoir potential. Journal of petroleum geology, V. 24, p. 79-100.
Reiss, D., 2001- Untersuchungen zur Morphologie des Nirgal Vallis, Mars, Master’s thesis, 94 pp., Georg-August-Univ. Go ttingen, Go ttingen, Germany.
Romero, J. E., Caus, J. E. and Rosell, J., 2004- Ecology of extant nummulitids and other larger bentic foraminifera: applications in Palaeoenvironmental analysis.Earth- Science Reviews, V. 67, p. 219-265 .
Taheri, A. V., Vaziri-Moghaddam, H. and Seyrafian, A., 2008- Relationships between Foraminiferal 549 Assemblages and Depositional Sequences in Jahrum Fo rmation, Ardal Area (Zagros Basin, 550 Sw Iran): Historical. Biology ,V. 20, p. 191-201.
Vanderzwaan, G. J., 1999- foraminiferal distribution, pt.1, Ecology of foraminifera, northwest Gulf of Mexico Geol. Soc. Am. Mem, V.46, p1-88.
Wilson, J. L., 1975- Carbonate facies in geologic in history. Springer, Berlin,Heidelberg, New York, p 471.