سخن سردبیر
گرامیداشت زنده‏ یاد مهندس بهرام سامانی
دوره 31، شماره 4 ، دی 1400

چکیده
  جامعه علمی کشور یکی از صاحبنظران خود در دانش چینه‏ شناسی، متالوژنی و اکتشافات معدنی را بر اثر دچارشدگی به بیماری کورونا به ناگهان از دست داد. بهرام آقا ابراهیمی سامانی یازدهم مرداد ماه سال 1327 خورشیدی در خانواده ‏ای کشاورز در سامان (چهارمحال و بختیاری) به دنیا آمد. تحصیل ابتدایی را در دبستان عمان سامانی زادگاه خویش به پایان رساند. ...  بیشتر

مقاله پژوهشی چینه شناسی و فسیل شناسی
اثر فسیل سیرکول‌ایکنوس و سایر اثر فسیل های پاره سازند پنجم سازند میلا در برش تویه-دروار، البرز خاوری

نصرالله عباسی؛ رضا اهری پور

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 1-12

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.285607.1903

چکیده
  سازند میلا در برش منطقه تویه-دروار در باختر دامغان از پنج پاره سازند تشکیل شده است. پاره سازند پنجم شامل توالی شیل های آهکی، سنگ آهک و شیل های سبز زیتونی است. اثر فسیل های یافت شده در این پاره سازند شامل Cruziana problematica، Gordia isp، Helminthopsis abeli، Helminthopsis tenuis، Palaeophycus striatus، Planolites beverleyensis، Psammichnites gigas، Scolicia strozzii، Treptichnus pedum و Circulichnis montanus است. اثرفسیل ...  بیشتر

مقاله پژوهشی رسوب شناسی
ژئوشیمی و ژئودینامیک شیل‏‌های کرتاسه بالایی، شمال پهنه سنندج-سیرجان، باختر ایران

هادی امین رسولی؛ حاجی حسین عزیزی؛ شهلا محمودیان

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 13-28

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.250456.1850

چکیده
  توالی کرتاسه بالایی (UCS) در شمال پهنه سنندج-سیرجان، دربردارنده 5 واحد، به ستبرای2000 متر، شامل آهک، شیل، ماسه‏ سنگ، کنگلومرای درون سازندی، و گدازه‏ های بازالتی و آندزیتی است. این سنگ‏‏‌ها ‏با ناپیوستگی بر روی نهشته‏‌های کرتاسه پایینی و در زیر کنگلومرای پالئوسن جای دارند. الگوی عناصر نادر خاکی (REEs)، نسبت‏‌های (22-18) Al2O3/TiO2،(24/4-5/43) ...  بیشتر

مقاله پژوهشی سنگ شناسی
ژئوشیمی و جایگاه تکتونوماگمایی گدازه های آندزیتی میوسن قزل داش داغی (شمال غرب مرند) آذربایجان شرقی

اسماعیل خان چوبان؛ بهزاد حاج علی لو؛ محسن مؤید؛ محمدرضا حسین زاده؛ مروت فرید آزاد

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 29-42

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.236969.1810

چکیده
  در منطقه قزل‌داش داغی رخنمون قابل توجهی از فعالیت آتشفشانی میوسن با ترکیب آندزیتی به همراه نهشته‌های آذرآواری شامل توف، برش و آگلومرا وجود دارد. بافت این سنگ‌ها پورفیری تا میکرو پورفیری بوده و درشت بلور ‌ها شامل پلاژیوکلاز، هورنبلند و اندکی بیوتیت است. منطقه-بندی بافت غربالی در دشت‌بلورهای پلاژیوکلاز این گدازه‌ها نشانه شرایط ...  بیشتر

مقاله پژوهشی چینه شناسی و فسیل شناسی
سنگ چینه نگاری و زیست چینه نگاری سازند چلکن بر اساس نانوپلانکتون‌های آهکی در دشت گرگان (حوضه خزر جنوبی)

محمود شرفی؛ نسیم موسوی؛ مهران مرادپور؛ بیژن بیرانوند؛ ابراهیم عبدالهی؛ حسین مهاجر سلطانی

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 43-56

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.270862.1882

چکیده
  براساس مطالعات سنگ‌شناسی، سازند چلکن در ناحیه دشت گرگان در برش مورد مطالعه به دو واحد ماسه‌سنگ پایین و مادستون بالایی تقسیم شده است. مطالعات پتروگرافی بیانگر ترکیب لیت‌آرنایت (کالک‌آرنایت) و ساب‌لیت‌آرنایت با بلوغ بافتی و ترکیبی پایین برای ماسه‌سنگ‌ها است. نهشته‌های کنگلومرا نیز در این سازند در برش مورد مطالعه از نوع ارتوکنگلومرای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی دورسنجی
ترکیب روش‌های دورسنجی و فرکتالی جهت شناسایی دگرسانی‌ها در محدوده تیرکا، شمال شرقی ایران

مینا زمیاد؛ پیمان افضل؛ محسن پورکرمانی؛ رضا نوری؛ محمدرضا جعفری

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 57-68

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.242384.1827

چکیده
  محدوده تیرکا در استان سمنان واقع شده و بخشی از کمربند ماگمایی ترود- چاه‏شیرین که بیشتر از رسوبات پالئوژن و واحدهای سنگی آتشفشانی با ترکیب حدواسط تا بازیک ائوسن میانی- بالایی تشکیل شده است. هدف این تحقیق، بارزسازی دگرسانی‌های منطقه با استفاده از ترکیب روش‌های سنجش از دور و فرکتالی می‌باشد. بر این اساس ابتدا پردازش تصاویر ماهواره‌ای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی آب شناسی
معرفی طبقه‌بندی ژئومورفولوژیکی مقاومت توده سنگ به عنوان معیاری در برآورد آب ورودی به تونل‌ها

مسعود مرسلی

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 69-78

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.273133.1888

چکیده
  پیش‌بینی میزان هجوم آب‌های زیرزمینی به تونل‌های در حال حفر، یکی از مهمترین مشکلات پروژه‌های تونلی است. روش‌های تجربی و تحلیلی بسیاری وجود دارند که تخمینی از آب ورودی به تونل می دهند، اما دقت آنها همواره پایین است. نفوذپذیری و بار آبی از مهمترین فاکتورهای تعیین کننده آب ورودی به تونل هستند. بدلیل پیچیدگی‌های شرایط زمین‌شناسی و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زمین شناسی اقتصادی
کاربرد روش‌های شاخص سینگولاریتی (SI)، فازی-گاما وAHP برای پتانسیل‌یابی سرب و روی در ورقه خنداب، منطقه فلززائی ملایر- اصفهان، ایران

محمد امین جعفری؛ احد نظرپور؛ قدرت‌اله رستمی پایدار

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 79-96

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.250481.1848

چکیده
  در این پژوهش با استفاده از روش‌های فازی-گاما، تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و بر اساس وزن‌دهی به لایه‌های اکتشافی توسط نظر کارشناسان علوم زمین، مدل‌سازی پتانسیل معدنی عناصر سرب و روی در محدوده ورقة خٌنداب (بخشی از پهنه متالوژنی ملایر- اصفهان) صورت گرفت. لایة ژئوشیمی مربوط به عناصر سرب و روی با استفاده از روش‌ شاخص سینگولاریتی (SI) که در شناسایی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی سنگ شناسی
سنگ‌های خروجی الیگومیوسن محدوده رزن- آوج (نوار ارومیه- دختر): شاهدی از ماگماتیسم مشابه OIB در بالای زون فرورانش

مرتضی دلاوری؛ خدیجه قربانی؛ امیرعلی طباخ شعبانی

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 97-110

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.270639.1881

چکیده
  کمربند ماگمایی ارومیه - دختر به موازات زمین‌درز زاگرس و در نتیجه فرورانش لیتوسفر اقیانوسی نئوتتیس به زیر حاشیه جنوبی اورازیا تشکیل شده است. سنگ‌های آتشفشانی مورد تحقیق در محدوده رزن- آوج بخشی از ماگماتیسم نوار ارومیه – دختر هستند. این سنگ‌ها شامل الیوین‌بازالت، بازالت تا معدودی تراکی‌آندزیت با ماهیت آلکالن هستند. روابط چینه‌شناختی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زمین شناسی اقتصادی
تعیین شرایط کانی‌سازی بر اساس داده‌های میانبارهای سیال در کانسار اسکارن عشوند، غرب ایران

مهرداد موحدی؛ محمد یزدی؛ مهرداد بهزادی

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 111-122

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.263309.1871

چکیده
  کانسار اسکارنی عشوند در اثر تزریق توده نفوذی فلسیک در سنگ‌های کربناته به سن پرمین و تریاس و تبادل یونی بین آن‌ها تشکیل شده است. به‌منظور تعیین ویژگی‌های سیال کانه‌ساز، میانبارهای سیال در کانی‌های کوارتز و کلسیت زون کانی‌سازی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد که در این کانی‌ها دو دسته میانبار سیال نوع ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زمین ساخت
شواهد ساختاری و دما– زمان سنجی درجه حرارت پایین از الگوی تکوین پیوستگاه رشته-کوههای بزقوش- چهل‌نور(شمال‌باختر ایران)

ابراهیم غلامی؛ اصغر احمدی؛ محمدمهدی خطیب؛ سعید معدنی پور

دوره 31، شماره 4 ، دی 1400، صفحه 123-138

http://dx.doi.org/10.22071/gsj.2021.257804.1864

چکیده
  رشته‌کوه بزقوش با روند تقریبی خاوری- باختری و رشته‌کوه چهل‌نور با روند تقریبی شمالی- جنوبی در شمال باختر فلات ایران، با روندی متفاوت و به‌تقریب عمود نسبت به یکدیگر واقع شده‌اند. هیچ مطالعه دما - زمان‌سنجی به‌ منظور تعیین زمان شکل‌گیری اولیه، همچنین نرخ فرآیش و فرازش این دو کوهستان صورت نگرفته است. نتایج آنالیزهای دما- زمان‌سنجی ...  بیشتر