فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

زیست‎چینه نگاری و سنگ‎چینه نگاری توالی کرتاسه پسین در برش چینه شناسی مراکان واقع در شمال خوی، شمال باختری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهین محمدی 1
رحیم شعبانیان 2
حمیده محمد علیزاده‎ فرد 3
1 دانشگاه پیام نور، سازمان مرکزی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه زمین‎شناسی دانشگاه پیام نور مرکز، ایران
3 کارشناسی ارشد، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران
10.22071/gsj.2020.104131
چکیده
در این تحقیق زیست‎چینه­نگاری و سنگ‎چینه­نگاری نهشته­های کرتاسه پسین در برش جنوب روستای مراکان به ضخامت 320 متر مطالعه شده است. مرز برخورد زیرین آهک­های پلاژیک با رسوباتی به سن کرتاسه پیشین بوده و سطح تماس بالایی آن با رسوبات کواترنر و توده­های آذرین است. بر اساس مشاهدات  صحرایی  و گوناگونی سنگ­شناسی در این توالی، 8 واحد سنگی  تشخیص داده شده است. از این توالی 102 نمونه سیستماتیک برداشت و مقاطع نازک آنها مطالعه شده است. در این مطالعه 41 گونه متعلق به 15 جنس از روزن­بران  پلانکتونیک شناسایی و محدوده حضور آنها در برش مورد مطالعه تعیین شد. برای شناسایی جنس و گونه­های روزن­بران ازPostuma (1971)  و Caron (1985) و همچنین از Leoblich and Tappan (1987 and 1988) و Permoli Silva and Verga (2004) استفاده شده و مدل زیست­زون این نهشته­ها بر اساس  الگوی پیشنهادی Robazynsky and Caron (1995) و Permoli Silva and Verga (2004) ارائه شده است. بر اساس پراکندگی چینه­شناسی روزن­بران پلانکتون نهشته­های کرتاسه در برش چینه­شناسی مورد مطالعه، این نهشته­ها به 9 زیست­زون تقسیم و با زیست­زون­های استاندارد جهانی مطابقت داده شده که به شرح زیر است:
Dicarinella concavata  Interval  Zone (Robazynsky and Caron 1995)                                                                            
Dicarinella asymetrica Total  range  Zone(Robazynsky and Caron 1995)                                                                            
Globotruncanita elevata IntervalrangeZone(Robazynsky and Caron 1995)                                                                            
Globotruncana ventricosa IntervalZone  (Robazynsky and Caron 1995)                                                                            
Rodotruncana  calcarata Total  range  Zone(Robazynsky and Caron 1995)  
Globotruncanella  havanensis  Partial Range Zone (Robaszynski  and Caron, 1985)
Globotruncana aegyptiaca Interval  Zone (Robazynsky and Caron 1995)                                                                            
Gansserina gansseri   IntervalZone (Robazynsky and Caron 1995)                                                                                                 
Abathamphalus mayaroensis  Total  range  Zone(Robazynsky and Caron 1995)                                                                            
سن آهک­های پلاژیک در این برش بر مبنای روز­­ن­بران پلانکتونیک، از کنیاسین پسین تا ماستریشتین پسین تعیین شده است. با توجه به مطالعه رخساره­های میکروسکوپی شناخته شده، آهک‎های پلاژیک این برش در حاشیه شلف عمیق تشکیل شده و با توجه به فسیل­های شناسایی شده به ویژه اشکال پلانکتونیک و کیل­دار، لایه­های آهکی مزبور در ناحیه عمیق نهشته شده است.
کلیدواژه‌ها
زیست‎چینه نگاری
سنگ‎چینه نگاری
کرتاسه پسین
مراکان
روزن بران پلانکتونیک
زیست زون

موضوعات

کتابنگاری
فیضی، ص.، 1380- بایواستراتیگرافی آهک­های شمال شرق خوی و مقایسه آن با آهک­های پلاژیک مجموعه کالرد ملانژ جنوب باختری خوی با نگرشی بر تحول تکتوسدیمنتری حوضه، رساله کارشناسی­ارشد، دانشگاه مشهد، 67 ص.
محمدعلیزاده‎فرد، ح.، 1391- چینه­نگاری زیستی توالی کرتاسه پسین در برش چینه­شناسی مراکان واقع در شمال خوی شمال غربی خوی، رساله کارشناسی­ارشد، دانشگاه پیام نور، مرکز تهران شرق. 132 ص.
 
References
Bolli, H. M., Saunders, B. J. and Perch-Nielsen, K., 1989- Plankton Stratigraphy. Cambridge University Press, 1032.
Caron, M., 1985- Cretaceous planktonic  foraminifera. In Bolli, H. M., Saunders, J.B. and Perch-Nielsen, K., Planktonstratigraphy, Cambrige university press, Cambridge Earth Science Series, 1, Cambridge University Press, 17, 86 P.
Chacon, B., Martin-Chivelet, J. and Grafe, K. U., 2004- Latest Santonian to latest Maastrichtian planktic foraminifera and biostratigraphy of the hemipelagic successions of the Prebetic Zone (Murrcia and Alicante provinces, south-east Spain). Cretac. Res. 25, 585 P.
Fleury, J. J., 1980- Les zones du Gavrovo-Tripolitza et duPinde-Olonos (Gérce continentale et Péloponnèse duNord). Evolution d’une plate-forme et d’un bassin dans le cadre alpin. Société Géologique du Nord, 4: 648 pp.
Li, L. and Keller, G., 1998- Diversification and extinction in Campanian-Maasttichtian planktic foraminiferal of the North-west Tunisia Eclogae. Geol. Helv. 91, pp 75- 102.
Loeblich Jr., A. R. and Tappan, H., 1987- Foraminiferal Genera and Their Classification; Van Nostrand Reinhold Company.  New York, 2, 970- 847 pl.
Loeblich Jr., A. R. and Tappan, H., 1988- Foraminiferal General and Their Classification Van Nostrand Reinhold Company, New Yourk, 2 Volumes, 970 p..
Nishia, H., 2003- Planktonic foraminiferal zonation in the Cretaceous Yezo Group, Central Hokkaido, Japan. Journal of Asian Earth Sciences 21, pp 867- 886.
Postuma, J. A.., 1971- Manual of Planktonic foraminifera, Elsevier publishing  company Amesterdam, London, NewyYork, 419 P.
Premoli Silva, I. and Sliter, W. V., 1981- Cretaceous planktonic foraminifers from the Nauru Basin, Leg 61, Site 462 Western equatorial Pacific. Initial Rep. Deep Sea Drill Proj. 61, pp 423- 437.
Premoli Silva, I. and Sliter, W. V., 1995- Cretaceous planktonic foraminiferal biostratigraphy and Evolutionary trends from the Bottaccione Section, Gubbio, Italy. Palaeontographica Italiana 82, pp 2- 90.
Premoli Silva, I. and Verga, D., 2004- Practical Manual of Cretaceous Planktonic Foraminifera. In: VergaD., RettoriR. (Eds.), International School on  Planktonic Foraminifera, 3rd Course: Cretaceous. Universities of  Perugia and Milan, Tiporafia Pontefelcino, Perugia (Italy), 283 P.
Robaszynski, F. and Caron, M., 1995-  Foraminiferes planctoniques du Cretace: Commentaire de la zonation Europe-Mediterrane. Bulletin de la Societe Geologique de France 166, pp 681- 692.
Sliter, W. V., 1989- Biostratigraphic  zonation for Cretaceous planktonic foraminifers examined in thin section. Journal of Foraminiferal Research, 19, 1, pp 1- 19.
Wan, X., Lamolda, M. A., Si, J. and Li, G., 2005- foraminiferal stratigraphy of Cretaceous red bed in Tibet: Cretaceous research V. 26, pp 43- 48.