فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

تفکیک گروه‌های سنگی با استفاده از واحدهای جریانی و روش خوشه‌بندی: مطالعه موردی، مخزن بنگستان در میدان منصوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
یاسر نوریان 1
سیدرضا موسوی حرمی 2
اسداله محبوبی 2
علی کدخدایی 3
سید علی‌اکبر عبدالهی موسوی 4
1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 کارشناسی ارشد، شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، اهواز، ایران
10.22071/gsj.2015.42323
چکیده
تفکیک گونه‌های سنگی با روش‌های مختلف یکی از مفیدترین مطالعات به منظور تحلیل کیفیت مخزنی و گاهی زون‌بندی یک مخزن است. به دلیل ارتباط مؤثر بین ویژگی‌های زمین‌شناسی و پتروفیزیکی در هر واحد جریانی هیدرولیکی (Hydraulic Flow unit) شناخت چگونگی توزیع واحدهای جریانی در یک مخزن می‌تواند در تفکیک مخزن به واحدهای متنوع با شرایط مخزنی متفاوت مفید باشد. در این مطالعه با استفاده از روش نشانگر زون جریانی (Flow Zone Indicator) شش واحد جریانی بر اساس داده‌های تخلخل و تراوایی در دو چاه A و Bمخزن بنگستان در میدان منصوری تعیین شده است. مهم‌ترین پارامترهای آماری داده‌های تخلخل و تراوایی برای هر کدام از واحدهای جریانی (HFU) نشان می‌دهد، HFU3، HFU1 بهترین و HFU5، HFU6 بدترین کیفیت مخزنی را دارند. به منظور ارزیابی مطالعه واحدهای جریانی، با مقایسه روش‌های خوشه‌بندی سلسله مراتبی (Hierarchical Clustering) و روش k-means با استفاده از روش اعتبارسنجی silhouette روش خوشه‌بندی سلسله مراتبی به عنوان روش بهینه انتخاب شد و داده‌های تخلخل و تراوایی هر دو چاه در شش خوشه (Rock Type) قرار گرفتند. مقایسه گونه‌های سنگی تعیین شده به روش خوشه‌بندی سلسله مراتبی با واحدهای جریانی و نیز رخساره‌های میکروسکوپی مخزن نتایج قابل قبول هر دو روش را برای تعیین گونه‌های سنگی نشان می‌دهد. 
کلیدواژه‌ها
واحد جریانی هیدرولیکی (HFU)
نشانگر زون جریانی (FZI)
خوشه‌بندی سلسله مراتبی
گونه سنگی
مخزن بنگستان
روش اعتبار سنجی Silhouette
فصلنامه علمی علوم زمین
دوره 24، 95- چینه‌شناسی و رسوب‌شناسی - شماره پیاپی 95
سال بیست و چهارم، شماره 95
بهار 1394
صفحه 199-208