مطالعه کانی‌سازی مولیبدن در نوار قره‌داغ(اردوباد)- شیورداغ با تأکید بر سنگ‌شناسی، ژئوشیمی و دگرسانی توده‌های نفوذی میزبان (شمال باختر ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 دانشیار، دانشگاه پیام نور، ایران

چکیده

محدوده مورد مطالعه در شمال استان آذربایجان شرقی (شمال باختر ایران) واقع شده است. مهم‌ترین توده‌های نفوذی موجود در منطقه شامل باتولیت‌های قره‌داغ و شیورداغ و استوک‌های پورفیری سونگون و هفت‌چشمه هستند. مطالعات پترولوژیکی و پتروگرافی نشان می‌دهد که ترکیب توده‌های نفوذی‌ از گابرو، دیوریت، مونزونیت، گرانودیوریت تا گرانیت در تغییر است. این توده‌ها بیشتر متاآلومینوس، کالک‌آلکالن با پتاسیم متوسط تا بالا و متعلق به کمان‌های آتشفشانی (VAG) و از نوع I هستند. مهم‌ترین دگرسانی‌ها در محدوده‌های کانه‌دار شامل سیلیسی، پتاسیک، پروپیلیتیک، فیلیک و آرژیلیک است. کانه‌زایی مولیبدن بیشتر در رگه‌ها و رگچه‌های کوارتزی واقع در زون پتاسیک (سیستم‌های پورفیری) و رگه‌ای و در زون اندواسکارن کانسارهای اسکارنی همراه با کانی گارنت رخ داده است. میزان Mo در توده‌های تفریق یافته و اسیدی بیوتیت‌دار با مقادیر بالایSi ،K ، Rb،   Baو عناصر LREE افزایش یافته است. غنی‌شدگی توده‌های نفوذی از عناصر K ، Rb و Ba  و تهی‌شدگی از عناصر Zr،Ta ، Y، Yb و Nb نشان‌دهنده متاسوماتیسم گوشته بالایی توسط پوسته اقیانوسی فرورونده، سپس تولید ماگما و بالا آمدن آن از پوسته نسبتاً ستبر است. توده‌هایی که دارای کانه‌زایی مولیبدن هستند، عمدتاً دارای ترکیب کوارتزمونزونیتی و گرانودیوریتی هستند.  

کلیدواژه‌ها