بررسی ویژگی پیش‌نشانگری ابعاد فرکتالی پیش از زمین‌لرزه بلده- کجور، البرز مرکزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گلستان، ایران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گلستان، ایران

چکیده

در این پژوهش برای بررسی الگوی لرزه‌خیزی و ویژگی پیش‌نشانگری ابعاد فرکتالی، توزیع مکانی و تغییرات زمانی بعد همبستگی مراکز سطحی (De) و زمانی زمین‌لرزه‌ها (Dt) پیش از زمین‎لرزه بلده-کجور مورد مطالعه قرار گرفت. این زمین‌لرزه که یکی از بزرگ‌ترین زمین‌لرزه‌های صد سال اخیر نزدیک به تهران به شمار می‌رود، با 2/6 = Mb (ISC) در خرداد ماه 1383 در دامنه شمالی البرز مرکزی روی داد. نقشه توزیع مکانی ابعاد فرکتالی در بخش خاوری مرکز سطحی کاهش De و Dt را نشان می‌دهد، که در نمودار تغییرات زمانی این کاهش در سال 2002 مشاهده می‌شود. با توجه به نمودار مکان- زمان زمین‌لرزه‌ها به‌نظر می‌رسد این کاهش به‌دلیل خوشه‌های زمین‌لرزه‌ای بزرگ‌تر از پس‌زمینه که در سال 2002 رخ داده‌اند، باشد. بررسی الگوی لرزه‌خیزی با توجه به تغییرات این متغیرها در مکان و زمان و همچنین نمودار مکان- زمان زمین‌لرزه‌ها نشان‎دهنده وجود الگوی دونات (خوشه‌های زمین‌لرزه‌ای بزرگ‎تر از پس‌زمینه و تعداد زیادی زمین‌لرزه‌های کوچک) و یک دوره آرامش‌لرزه‌ای است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که متغیرهای فرکتالی به خوشه‌بندی زمانی در زمان و مکان حساس هستند. در نتیجه تغییر در متغیرهای فرکتالی، پیش‌نشانگری برای زمین‌لرزه بلده- کجور است، که به‌وسیله فعالیت لرزه‌خیزی و آرامش لرزه‌ای مشخص می‌شود.
در این پژوهش برای بررسی الگوی لرزه‌خیزی و ویژگی پیش‌نشانگری ابعاد فرکتالی، توزیع مکانی و تغییرات زمانی بعد همبستگی مراکز سطحی (De) و زمانی زمین‌لرزه‌ها (Dt) پیش از زمینلرزه بلده-کجور مورد مطالعه قرار گرفت. این زمین‌لرزه که یکی از بزرگ‌ترین زمین‌لرزه‌های صد سال اخیر نزدیک به تهران به شمار می‌رود، با 2/6 = Mb (ISC) در خرداد ماه 1383 در دامنه شمالی البرز مرکزی روی داد. نقشه توزیع مکانی ابعاد فرکتالی در بخش خاوری مرکز سطحی کاهش De و Dt را نشان می‌دهد، که در نمودار تغییرات زمانی این کاهش در سال 2002 مشاهده می‌شود. با توجه به نمودار مکان- زمان زمین‌لرزه‌ها به‌نظر می‌رسد این کاهش به‌دلیل خوشه‌های زمین‌لرزه‌ای بزرگ‌تر از پس‌زمینه که در سال 2002 رخ داده‌اند، باشد. بررسی الگوی لرزه‌خیزی با توجه به تغییرات این متغیرها در مکان و زمان و همچنین نمودار مکان- زمان زمین‌لرزه‌ها نشاندهنده وجود الگوی دونات (خوشه‌های زمین‌لرزه‌ای بزرگتر از پس‌زمینه و تعداد زیادی زمین‌لرزه‌های کوچک) و یک دوره آرامش‌لرزه‌ای است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که متغیرهای فرکتالی به خوشه‌بندی زمانی در زمان و مکان حساس هستند. در نتیجه تغییر در متغیرهای فرکتالی، پیش‌نشانگری برای زمین‌لرزه بلده- کجور است، که به‌وسیله فعالیت لرزه‌خیزی و آرامش لرزه‌ای مشخص می‌شود.

کلیدواژه‌ها