یافته های جدید در خصوص فسیل های ادیاکارن از سری کوشک در مناطق بافق و بهاباد، ایران مرکزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال

2 پژوهشکده علوم زمین سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 گروه علوم فیزیک و شیمی، دانشگاه تورنتو، میسیساگا، کانادا

چکیده

سری پرکامبرین کوشک در مناطق بافق و بهاباد ایران مرکزی حاوی مجموعه‌ای متنوع از فسیل‌های اواخر ادیارکان است که بسیار متنوع‌تر از فسیل‌های شاخص شناخته شده از سیستم ادیاکارن پایانی هستند که تاکنون در سراسر جهان معرفی شده است. سری کوشک با بیش از 500 متر ضخامت در ناحیه کوشک از مجموعه‌ای از رخساره‌های کربناته (سنگ‎آهک دولومیتی ماسه‎ای و دولومیت) و سیلیسی آواری (شیل، سنگ‎ماسه و سنگ سیلتی) همراه با سنگ‎هایی از ریولیت‎های ولکانیکی، میکرودیوریت و توف تشکیل شده و شیل‎های آرژیلی آن حاوی مجموعه‎ای از فسیل‎های ادیاکارن فراوان شاملKuckaraukia multituberculata, Persimedusites chahgazensis, Corumbella werneri, Cloudinasp., Chuaria sp., Kimberella persii, Gibbavasis kushkii, Erniettomorpha, Rangeomorpha  و همچنین ارگانیسم‎های لوله‎ای‎شکل فراوان است. کشففسیل‎های شاخص Cloudina و Corumbella در این مجموعه سن اواخر ادیاکارن (مجموعه ناما- حدود 539 تا 545 میلیون سال قبل) را برای این نهشتهها تأیید میکند. این مجموعه فسیلی به بسط درک از اواخر دوره ادیاکارن قبل از انقراض این دوره و انفجار موجودات مختلط کامبرین کمک می‌کند.

کلیدواژه‌ها


کتابنگاری
حمدی، ب. و ژیانگ، ژ.، 1371- فسیل‌های پالئوزوییک از سری‌های مراد و ریزو در ایران مرکزی. فصلنامه علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، سال اول، شماره 4، صص. 26 تا 35.
حمدی، ب.، 1374- زمین‌شناسی ایران: سنگ های رسوبی پرکامبرین- کامبرین در ایران. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 353 ص.
لاسمی، ی.، 1379- رخساره‎ها، محیط‎های رسوبی و چینه‎نگاری سکانسی نهشته‎سنگ‎های پرکامبرین بالایی و پالئوزوئیک ایران. سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور، کتاب شماره 78، 180 ص.
 
References
Arrouy, M. J., Warren, L. V., Quaglio, D. G. P., Guimaraes Simoes, M., Boselli-Rosa, M. and Gomes Peral, L. E., 2016- Ediacaran discs from South America: probable soft-bodied macrofossils unlock the paleogeography of the Clymene Ocean. Scientific Reports6, 30590, doi: 10.1038/srep30590.
Babcock, L. E., Grunow, A. W., Sadowski, G. R. and Leslie, S. A., 2015- Corumbella, an Ediacaran-grade organism from the Late Neoproterozoic of Brazil. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 220: 7- 18.
Boag, T. H., Darroch, S. A. F. and Laflamme, M., 2016- Ediacaran distributions in space and time: testing assemblage concepts of earliest macroscopic body fossils. Paleobiology, 42 (4): 574- 594.
Clapham, M. C., Narbonne, G. M., Gehling, J. G., Greentree, C. and Anderson, M. M., 2004- Thectardis Avalonensis: A new Ediacaran fossil from the Mistaken point biota, Newfoundland. Journal of Paleontology, v. 76 (6), p. 1031- 1036.
Dalziel, I. W. D., 1997- Neoproterozoic-Paleozoic geography and tectonics: review, hypothesis, environmental speculation. Geol. Soc. Amer. Bull., 109: 16- 42.
Darroch, S. A. F., Boag, T. H., Racicot, R. A., Tweedt, S., Mason, S. J., Erwin, D. H. and Laflamme, M., 2016- A mixed Ediacaran-metazoan assemblage from the Zaris sub-basin, Namibia. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 459: 198- 208.
Darroch, S. A. F., Sperling, E. A., Boag, T. H., Racicot, R. A., Mason, S. J., Morgan, A. S., Tweedt, S., Myrow, P., Johnston, D. T., Erwin, D. H. and Laflamme, M., 2015- Biotic replacement and mass extinction of the Ediacara Biota. The Royal Society Publication, Proceeding B: 1- 10.
Erwin, D. H., Laflamme, M., Tweedt, S. M. and Sperling, E. A., 2011- The Cambrian Conundrum: Early Divergence and Later Ecological Success in the Early History of Animal. Science, 334: p. 1091- 1097.
Fedonkin, M. A. and Waggoner, B. M., 1997- The Late Precambrian fossil Kimberlla is a molluse-like bilaterian organism. Nature, 388: 868- 871.
Fedonkin, M. A., Gehling, J. G., Grey, K., Narbonne, G. M. and Vickers-Rich, P., 2008- The Rise of Animals: Evolution and Diversification of Kingdom Animalia. John Hopkins Press, Baltimore, p. 344.
Fedonkin, M. A., Simonetta, A. and Ivantsov, A. Y., 2007- New Data on Kimberella, the Vendian Mollusc-Like organism (White Sea Region, Russia): Palaeoecological and Evolutionary Implications, in The Rise and Fall of the Ediacaran Biota (Geol. Soc. London Spec. Publ. Vol. 286), Ed. by P. Vickers Rich and P. Komarower (Geol. Soc. Publ. House, London, 2007), 157- 179.
Glaessner, M. F., 1984- The Dawn of Animal Life. Cambridge University Press, 296 p.
Grant, S. W. F., 1990- Shell structure and distribution of Cloudina, a potential index fossil for the terminal Proterozoic. American Journal of Science 290A: 261- 294.
Grotzinger J. P., Bowring, S. A., Saylor, B. Z. and Kaufman, A. J., 1995- Biostratigraphic and geochronology constraints on early animal evolution. Science, 270: 598- 604.
Hagadorn, J. W. and Waggoner, B., 2000- Ediacaran fossils from the Southwestern Great Basin, United States. Journal of Paleontology, 74 (2): 349- 359.
Hahn, G. and Pflug, H. D., 1980- Ein neuer Medusen-Fund aus dem Jung-Präkambrium von Zentral-Iran. Senckenbergiana lethaea,  60(4/6): 449- 461.
Hamdi, B., Brasier, M. D. and Zhiwen, J., 1989- Earliest skeletal fossils from Precambrian-Cambrian boundary strata, Elburz Mountains, Iran. Geol. Mag., 126 (3): 283- 289.
Huchriede, R., Kursten, M. and Venzlaff, H., 1962- Zur Geologie de Gebietes Zwischen Kerman und Sagand (Iran). Geol. Jb., Beih., 51: 1-197, Abb. 1-50, Taf. 1- 10: Hannover.
Jafari, S. M., Shemirani, A. and Hamdi, B., 2007- Microbiostratigraphy of the Late Ediacaran to Ordovician in NW Iran (Takab area). Geological Society, London, Special Publications, 286: 433- 437.
Knoll, A. H., 1996- Daughter of time. Paleobiology, 22: 1-7.
Knoll, A. H., 2000- Learning to tell Neoproterozoic time. Precambrian Research, 100: 3- 20.
Laflamme, M., Darroch, S. A. F, Tweedt, S. M., Peterson, K. J. and Erwin, D. H., 2013- The end of the Ediacara biota: Extinction, biotic replacement, or Cheshire Cat? Gondwana Research, 23: 558- 573.
Linnemann, U., Ovtcharova, M., Schaltegger, U., Gärtner, A., Hautmann, M., Geyer, G., Vickers‐Rich, P., Rich, T., Plessen, B., Hofmann, M. and Zieger, J., 2019- New high‐resolution age data from the Ediacaran–Cambrian boundary indicate rapid, ecologically driven onset of the Cambrian explosion. Terra Nova, 31(1): 49- 58.
Narbonne, G. M., 1998- The Ediacara Biota: A Terminal Neoproterozoic Experiment in the Evolution of life. GSA Today, 8 (2): p. 1-6.
Narbonne, G. M., 2004- Modular Construction of Early Ediacaran Complex Life Forms. Science, 305: 1141- 1144.
Narbonne, G. M., 2005- The Ediacara biota: Neoproterozoic origin of animals and their ecosystems. Annual Reviews of Earth and Planetary Sciences, 33: 421- 442.
Narbonne, G. M., Laflamme, M., Greentree, C. and Trusler, P., 2009- Reconstructing a lost world: Ediacaran rangeomorphs from Spaniard`s Bay, Newfoundland, Journal of Paleontology, 83: 503- 523.
Narbonne, G. M., Xiao, S., Shields, G. A. and Gehling, J. G., 2012- The Ediacaran Period. In Felix M. Gradstein, James G. Ogg, Mark Schmitz and Gabi Ogg, The Geologic Time Scale 2012- Published by Elsevier BV. Chapter 18: 413- 435.
Rajabi, A., Canet, C., Rastad, E. and Alfonso, P., 2014- Basin evolution and stratigraphic correlation of sedimentary-exhalative Zn–Pb deposits of the Early Cambrian Zarigan–Chahmir Basin, Central Iran. Ore Geology Reviews,64: 328- 353.
Rajabi, A., Rastad, E., Alfonso, P. and Canet, C., 2012- Geology, ore facies and sulfur isotopes of the Koushk vent-proximal sedimentary-exhalative deposit, Posht-e-Badam block, Central Iran. Int. Geological Review, 54(14): 1635- 1648.
Shen, Y., Zhang, T. and Hoffman, P. F., 2008- On the coevolution of Ediacaran oceans and animals. PNAS, 105 (21): 7376- 7381.
Sperling, E. A., Peterson, K. J. and Laflamme, M., 2011- Rangeomorphs, Thectardis (Porifera?) and dissolved organic carbon in the Ediacaran oceans. Geobiology, doi: 10.1111/j.1472- 4669.2010.00259.x.
Stöcklin, J., 1961- Lagoonal Formations and Salt domes in East Iran. Iranian Petrol. Inst. Bull., 3: 29- 46.
Stöcklin, J., 1968- Structural history and tectonics of Iran. A review.-Bull Amer. Assoc. Petrol-Geol., 52: 1229- 1258, Tulsa.
Stöcklin, J., 1972- Iran central, septentrional et oriental (en collaboration avec les géologues du Service Geologique de 1̕ Iran). Lexique Stratigr. Intern., 3 (fasc. 9b), Iran:1- 283, Paris.
Stöcklin, J., 1986- The Vendian-Lower Cambrian Salt Basins of Iran, Oman, and Pakistan: Stratigraphy, Correlations, Paleogeography. Sciences de la Terre, Memorie,47: 329- 345 Nancy.
Stöcklin, J., Ruttner, A. and Navavi, M., 1964- New data on the Lower Paleozoic and Precambrian of North Iran. Geological Survey of Iran,Report 1, 13 p.
Unrug, R., 1977- Rodinia to Gondwana: The Geodynamic Map of Gondwana Supercontinent Assembly. GSA Today, 7 (1): 1- 6.
Vaziri, S. H. and Laflamme, M., 2018- Lithostratigraphy and sedimentary environment of the Precambrian Kushk Series of Central Iran. Canadian Journal of Earth Sciences, 55 (11), pp. 1284- 1296, https://doi.org/10.1139/cjes-2017-0234.
Vaziri, S. H., Majidifard, M. R. and Laflamme, M., 2018- Diverse Assemblage of Ediacaran fossils from Central Iran. Scientific Reports, 8: 5060, doi: 10.1038/s41598-018-23442-y.
Vickers-Rich, P., Solemani, S., Farjandi, F., Zand, M., Linnemann, U., Hofmann, M., Wilson, S. A., Cas, R. and Rich, T. H., 2017- A preliminary report on new Ediacaran fossils from Iran. Alcheringa: An Australasian Journal of Paleontology, doi: 10.1080/3115518.2017.1384061.
Warren, L. V., Fairchild, T. R., Gaucher, C., Boggiani, P. C., Poiré, D. G., Anelli, L. E. and Inchausti, J. C. G., 2011- Corumbella and in situ Cloudina in association with thrombolites in the Ediacaran Itapucumi Group, Paraguay. Terra Nova 23: 38- 389. 17.
Warren, L. V., Pacheco, M. L. A. F., Fairchild, T. R., Simões, M. G., Riccomini, C., Boggiani, P. C. and Caceres, A. A., 2012- The dawn of animal skeletogenesis: ultrastructural analysis of the Ediacaran metazoan Corumbella werneri. Geology 40(8): 691- 694, doi: 10.1130/G33005.1.
Xiao, S. and Laflamme, M., 2009- On the eve of animal radiation: Phylogeny ecology and evolution of the Ediacara biota. Trends in Ecology and Evolution, 24: 31- 40.