بررسی کیفیت مخزنی سازند سروک بر مبنای گسترش ریز رخساره ها، تاثیر فرایندهای دیاژنزی و واحدهای جریانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، گروه زمین‌شناسی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 استاد، گروه زمین‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

سازند سروک، واحدکربناته ضخیمی است که معرف سنگ نهشته‌های کرتاسه میانی در کمربند چین خورده- رانده زاگرس است. پتروگرافی مقاطع نازک این سازند در چاههای 4، 20 و 48، منجر به شناسایی 8 ریزرخساره شده که در 3 زیرمحیط تالاب محدود، تالاب-‌ دریای ‌باز و پشته زیر‌آبی، در بخش‌های داخلی یک پلاتفرم کربناته روقاره‌ای نهشته شده‌اند. با توجه به موقعیت چاه‌ها‌ی مورد مطالعه‌، از سمت شرق به غرب، حوضه عمیق‌تر شده است. توالی دیاژنزی این سازند مربوط به دو بخش بالا و پایین مرز سنومانین- تورونین می باشد. نفوذ آب‌های جوی در زیر این مرز و تاثیر فرآیند انحلال باعث گسترش تخلخل حفره‌ای و قالبی و در نتیجه بالا رفتن پتانسیل مخزنی این بخش شده است. در این مطالعه برای تعیین واحدهای جریان هیدرولیکی مخزن بنگستان میدان کوپال، از داده‌های تخلخل و تراوایی حاصل از آنالیز مغزه‌های حفاری و روش نشانگر زون جریانی و همچنین متد چینه ای تغییر یافته لورنز استفاده شده است. بر اساس نتایج این مطالعه شش واحد جریان هیدرولیکی تعیین شده که واحدهای جریانی 1 و 2 بهترین کیفیت مخزنی و به سمت واحد جریانی 6 پتانسیل مخزنی کاهش می یابد. همچنین برای تعیین توزیع واحدهای مختلف مخزنی و غیرمخزنی از متد چینه ای تغییر یافته لورنز استفاده شده است. با استفاده از این روش سه بخش مخزنی و غیرمخزنی شناسایی و تفکیک شده اند. فرآیندهای دیاژنزی (انحلال های گسترده جوی، شکستگی و دولومیتی شدن های مرتبط با استیلولیت) نقش مهمی در توزیع نهایی پارامترهای مخزنی در مخزن سروک میدان کوپال دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reservoirl study of Sarvak formation base on microfacies, diagenetic process and flow units distribation

نویسندگان [English]

  • Zeinab Aalishavandi 1
  • Hossain Rahimpour-Bonab 2
  • Ali Kadkhodaei 3
  • Mehran Arian 4
1 Ph.D., Department of Geology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor, School of Geology, College of Science, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Geology, University of Tabriz, Tabriz, Iran
4 Professor, Department of Geology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Sarvak Formation deposited in the North to Northeastern margin of the Arabian Platform during the Mid-Cretaceous, and is extensively encountered in the Folded Zagros of southwestern Iran. It is the most important reservoir unit after the Asmari Formation in Iran. Petrographic analysis of the drilled wells of the Kupal oil field led to recognition of in studied wells led to determination of eight microfacies that deposited in 3 sub-environments; restricted lagoon, lagoon-open marine and shoal in an interior part of Continental carbonate ramp. Petrographic studies revealed that since deposition, the Sarvak Formation experienced several diagenetic realms including marine, meteoric, burial and telogenetic diagenetic environments. Location of the studied wells shows that the relative depth of the Sarvak Formation ramp increases from the east to the west. These diagenetic successions are mainly restricted to the upper and lower parts of the Cenomanian-Turonian disconformity. Meteoric water infiltration below this Cenomanian-Turonian disconfirm boundary and related Dissolution led to development of moldic and vuggy porosity And as a result, the reservoir potential has been increase. In this study Hydraulic flow units were identified firstly using flow zone indicators and secondly using a stratigraphic modified Lorenz plot. The flow units resulting from these two methods are compared, and their close correspondence within the sequence stratigraphic framework is discussed. Base on this results six hydraulic flow units are defined as flow units 1 and 2 of the best reservoir quality and the reservoir potential reduced to the flow unit 6.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Sarvak Formation"
  • " Kupal oilfield"
  • "Diagenesis"
  • "Flow Unit"
کتابنگاری
آقایی، ع.، محبوبی، ا.، موسوی حرمی، ر. و نجفی، م.، 1392- سازوکار تشکیل سیلیس و دولومیت در سنگ­های کربناتی ژوراسیک فوقانی در غرب بجنورد و جاجرم. مجله بلور و کانی­شناسی ایران، 21 (4)،صص. 743 تا756 .http://fa.journals.sid.ir/ViewPaper.aspx?id=214551
ذاکری، م.، 1393- تعیین گونه­های سنگی مخزن بنگستان در میدان نفتی کوپال با استفاده از تکنیک آنالیز خوشه­ای، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
رحیم­پور بناب، ح.، 1389- سنگ­شناسی کربناته با نگرشی بر کیفیت مخزنی، موسسه انتشارات دانشگاه تهران، 570 ص.
عالیشوندی، ز.، 1395- مطالعه و تطابق رخساره­ها، سکانس­ها و واحدهای جریانی مخزن بنگستان میدان نفتی کوپال، پایان نامه مقطع دکتری تخصصی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، 180 ص.
غلامی‎زاده، پ. و آدابی، م. ح.، 1390- مطالعه فرایند­ها­ی دیاژنیتیکی و تغییرات ژئوشیمیایی عناصر فرعی سازند سروک در جنوب ایران، پژوهش­ها­ی چینه­نگاری و رسوب شناسی، شماره 42، صص 72-53.  http://www.magiran.com/magtoc.asp?mgID=6046&Number=42
قلاوند، ه.، 1381- مطالعه تکمیلی زمین­شناسی مخزن بنگستان میدان کوپال. گزارش شماره 5254، مناطق نفت خیز جنوب.  http://www.gs-journal.ir/fa/journal/ChapterView/0/138/154/5535/.html
مطیعی، ه.، 1372- زمین­شناسی نفت زاگرس، طرح تدوین­کتاب زمین­شناسی ایران، سازمان زمین­شناسی، 1009 ص.
هوشمند، ح.، طاهری، م.، صابری، ا. و امیری، ح.، 1395- میکرفاسیس و محیط رسوبی توالی بنگستان در میدان کوپال: تخلخل و توزیع رخساره­های ­رودیستی. گزارش شماره پ 8597.
 
References
Abbaszadeh, M., Fujii, H. and Fujimoto, F., 1996- Permeability prediction by hydraulic flow units theory and applications, Society of Petroleum Engineering (SPE), 11, 263-271. https//:doi.org/10.2118/30158-PA.
Ahr, W. M., 2008- Geology of carbonate reservoirs the identification, description, and characterization of hydrocarbon reservoirs in carbonate rocks: John Wiley and Sons, Inc., Hoboken, New Jersey, 277p. http://onlinelibrary.wiley.com/book/10.1002/9780470370650.
Amaefule, J. O., Altunbay, M., Tiab, D., Kersey, D. G. and Keeland, D. K., 1993- Enhanced reservoir description: using core and log data to identify hydraulic (flow) units and predict permeability in uncored intervals/wells, Society of Petroleum Engineering (SPE), Paper26436, 1–16.
Asadi Mehmandosti, E., Adabi, M. and Woods, A., 2013- Microfacies and geochemistry of the Middle Cretaceous Sarvak Formation in Zagros Basin, Izeh Zone, SW Iran. Sedimentary Geology V. 293, P. 9 – 20. http://dx.doi.org/10.1016/j.sedgeo.2013.04.005.
Assadi, A., Honarmand, J., Moallemi, S. A. and Abdollahie-Fard, I., 2016- Depositional environments and sequence stratigraphy of the Sarvak Formation in an oil-field on the Abadan Plain, SW Iran, Fcaies, v. 62. p. 1-22. http://doi.org/10.1007/S10347-016-0477-5.
Carman, P. C., 1937- Fluid Flow through granular beds, Trans. AIChE, 15: 150-166.
Dunham, R. J., 1962- Classification of carbonate rocks according to their depositional texture in w. E., Ham, ed., classification rocks –A symposium: AAPG. Bulletin, p.108-121.
Ehrenberg, S. N., 2006- Porosity destruction in carbonate platforms, Journal of Petroleum Geology, 29,41-52. http://dx.doi.org/10.1111/j.1747-5457.2006.00041.x.
Embery, A. F. and E. J., Klovan, 1971- A Late Devonian reef tract on Northern Banks Island, NWT: Canadian Petroleum Geology Bulletin, 19, pp. 370-781 (revision of dunham classification). http://archives.datapages.com/data/cspg/data/019/019004/0730.htm
Esrafili‑Dizaji, B., Rahimpour‑Bonab, H., Mehrabi, H., Afshin, S., KianiHarchegani, F. and Shahverdi, N., 2015- Characterization of rudist‑dominated units as potential reservoirs in the middle Cretaceous Sarvak Formation, SW Iran. Facies 61, 14, 1-25. http://dx.doi.org/10.1007/s10347-015-0442-8.
Flugel, E., 2010- Microfacies of Carbonate Rocks, Analysis, Interpretation and Application: Springer-Verlag, Berlin, 984 p.
Ghabeishavi, A., Vaziri-Moghaddam, H., Taheri, A. and Taati, F., 2010- Microfacies and depositional environment of the Cenomanian of the Bangestan Anticline, SW Iran, Journal of Asian Earth Sciences V. 37, P. 275–285.http://dx.doi.org/10.1016/j.jseaes.2009.08.014.
Gomes, J. S., Ribeiro, M. T., Strohmenger, C. J., Negahban, S. and Kalam, M. Z., 2008- Carbonate Reservoir Rock Typing – The Link between Geology and SCAL, SPE 118284, 1-14.
Hajikazemi, E., Al-Aasm, I. S. and Coniglio, M., 2010- Subaerial exposure and meteoric diagenesis of the Cenomanian-Turonian Upper Sarvak Formation, southwestern Iran, In: Leturmy, P., Robin, C. (Ed.), Tectonics and Stratigraphic Evolution of Zagros and Makran during the Mesozoic-Cenozoic. Geological Society, London, Special Publication, 330, 253-272.http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1747-5457.2012.00525.x/abstract.
Harris, P. M., Frost, S. H., Seiglie, G. A. and Schneidermann, N., 1984- Regional unconformities and depositional cycles, Cretaceous of the Arabian Peninsula. In, J. S. Schlee (Ed.), Interregional unconformities and hydrocarbon accumulation. American Association of Petroleum Geologists Memoir, v. 36, p. 67- 80.  http://archives.datapages.com/data/specpubs/seismic1/data/a166/a166/0001/0050/0067.htm.
Hood, S. D., Nelson, C. S. and Kamp, P. J. J., 2004- Burial dolomitization in a non-tropical carbonate petroleum reservoir: the Oligocene Tikorangi, Taranaki Basin, New Zealand, Sedimentary Geology, 172, 117- 138.  http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0037073804002672.
Kozeny, J., 1927- Uber Kapillare Leitung des Wassers im Boden, Stizurgsberichte, Royal Academy of Science, Vienna, Proc. Class 1, 136, 271-306.
Machel, H. G., 2004- Investigations of burial diagenesis in carbonate hydrocarbon reservoir rocks: Geosci. Can. 32: 103- 128. https://journals.lib.unb.ca/index.php/GC/article/viewArticle/2707.
Mahdi, T. A. and Aqrawi, A. A. M., 2014- Sequence stratigraphic analysis of the mid-Cretaceous Mishrif Formation, southern Mesopotamian Basin, Iraq. J Pet Geol 37, 287–312.
Mehrabi, H. and Rahimpour-Bonab, H., 2013- Paleoclimate and tectonic controls on the depositional and diagenetic history of the Cenomanian- early Turonian carbonate reservoirs, Dezful Embayment, SW Iran. Facies 60,147–167. http://link.springer.com/article/10.1007%2Fs10347-013-0374-0.
Moore, C. H., 2001- Carbonate Reservoirs Porosity Evolution and Diagenesis in a Sequence Stratigraphic Framework: Amsterdam, Elsevier, Developments in Sedimentology, v. 55, 444p.
Rahimpour–Bonab, H. Mehrabi, H., Navidtaleb, A. and Izadi-MAzidi, E., 2012- Flow unit Distribution and Reservoir Modelling in Cretaceous carbonates of the Sarvak Formation, Abteymour Oil Field, Dezful Embayment, SW Iran. Journal of Petroleum Geology, V. 35(3), p.1 – 24.http://dx.doi.org/10.1111/j.1747-5457.2012.00527.x.
Setudehnia, A., 1978- The Mesozoic sequence in south-west Iran and adjacent areas, Journal of Petroleum Geology, 1, 3–42. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1747-5457.1978.tb00599.x/abstract.
Sharland, P. R., Archer, R., Casey, D. M., Davies, R. B., Hall, S. H., Heward, A. P., Horbury, A. D. and Simmons, M. D., 2001- Arabian Plate Sequence Stratigraphy, GeoArabia Special Publication, 2, 371p. http://gulfpetrolink.com/geoarabia/index.php/ga/article/view/14.
Svirsky, D., Ryazanov, A., Pankov, M., Yukos, E. P. and Corbett, P. W. M., 2004- Hydraulic flow units resolve reservoir description challenges in a Siberian Oil Field, Society of Petroleum Engineering (SPE), Paper 87056, 12.
Taghavi, A. A., Mork, A. and Emad, M. A., 2006- Sequence stratigraphically controlled diagenesis governs reservoir quality in the carbonate Dehluran Field, southwest Iran, Geological Society, London, 12, 115-126. http://pg.lyellcollection.org/content/12/2/115.short.
Tucker, M. E., 2001- Sedimentary Petrology: An Introduction to the Origin Of Sedimentary Rocks, Blackwell Scientific Publications, Third edition, Oxford, p. 262.
Weidlich, O., 2010- Meteoric diagenesis in carbonates below karst unconformities: heterogeneity and control factors. IN geological society, London, special publications, 329, 291-315. http://sp.lyellcollection.org/content/329/1/291.short
Winland, H. D., 1972- Oil accumulation in response to pore size changes, Weyburn field, Saskatchewan, Amoco Production Research Report No. F72-G-25, 197.