فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

زیست چینه‌شناسی نهشته‌های سازند قم در شمال خاور و جنوب خاور سمنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه تربیت معلم، دانشکده علوم، گروه زمین شناسی، تهران، ایران
چکیده
در این مطالعه، نهشته‌های سازند قم در شمال خاور سمنان (برش عطاری) و جنوب خاور این شهرستان (برش گرماب) بررسی شده است. مقطع چینه‌شناسی عطاری با ستبرای 280 متر شامل مارن، آهک، آهک ماسه‌ای، ماسه‌سنگ و شیل آهکی است که بر روی سنگهای آذرین نیمه عمقی و با ناپیوستگی هم‌شیب در زیر مارنهای سازند سرخ  بالایی قرار می‌گیرد. مقطع چینه‌شناسی گرماب با ستبرای 97/5 متر از آهک و آهک ماسه‌ای و شیل آهکی و مارن تشکیل شده و بر روی توفهای سبز رنگ رزاقی به سن ائوسن و در زیر ژیپسهای سازند سرخ بالایی قرار گرفته است. از مقطع چینه‌شناسی عطاری 136 نمونه و از مقطع چینه‌شناسی گرماب 31 نمونه برداشت شد. پس از مطالعه نمونه‌های مقاطــع عطاری و گرماب 31 جنس و 36 گونه روزن‌داران کف‌زی، 1 جنس و گونه روزن‌دار پلانکتون، 3 جنس و گونه جلبک سرخ و 2 جنس و گونه بریوزوا شناسایی شد. از میان میکروفسیلهای موجود،  روزن‌داران کف‌زی  با توجه به تنوع و فراوانی اهمیت بیشتری  داشته و مبنای مطالعه  زیست چینه‌شناسی قرار گرفتند. به علت شباهت مجموعه روزن‌داران کف‌زی  سازند قم و سازند آسماری و نبود یک زون‌بندی زیستی رسمی برای سازند قم، از  زون‌بندی‌‌ زیستی   Adams and Bourgeois که برای سازند آسماری ارائه شده در مطالعه زیست‌ چینه‌شناسی  و تعیین سـن نسـبی نهشته‌های سازند قم در برشهای چینه‌شـناسـی عطاری و گرماب استفاده شد. بر همین اساس و با توجه به گونــه‌های شاخص معرفی شده در زون‌بندی زیسـتی Adams and Bourgeois  مقطع چینه‌شناسی عطاری با  زیسـت زون‌ شماره 1 به نام Borelis melo group-Meandropsina iranica Assemblage Zone (1)  قابل تطبیق و مقایسه است. به این ترتیب، سن پیشنهادی برای این  مقطع  بوردیگالین است. سن نسبی مقطع چینه‌شناسی گرماب با تـوجــه به موقعیـت چینه‌شناسی و حضـور روزن‌دارانی مانند Triloculina trigonula و Triloculina tricarinata و  triloba Globigerinoides  احتمالا" اکیتانین است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دانشیان، ج. و پورصالحی.، 1383-  زیست چینه‌شناسی  نهشته‌های سازند قم در شمال باختر افتر، شمال باختر سمنان، مجموعه مقالات هشتمین همایش انجمن زمین‌شناسی ایران، دانشگاه شاهرود.
 دانشیان، ج. و رمضانی دانا، ل.، 1382-  گسترش چینه‌شناسی  روزن‌داران  کف‌زی  شاخص سازند قم در برش چینه‌شناسی ده نمک، شمال خاور گرمسار، بیست و دومین گردهمایی علوم زمین، سازمان زمین شناسی کشور.
 دانشیان، ج. و قاسمی، ح. ر.، 1383 مطالعه زیست چینه‌شناسی و روزن‌داران  کف‌زی نهشته‌های سازند قم در شمال خاور آبگرم، قزوین، مجموعه مقالات هشتمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، دانشگاه شاهرود.
فیض‌نیا، س. و مصفی، ح. ر.، 1377-  میکروفاسیسها و محیط رسوبی سازند قم در منطقه سمنان، مجله علوم زمین، سال هفتم، شماره 27-28، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
Adams,T. D. and Bourgeois, F., 1967- Asmari biostratigraphy. I.O.O.C., Geol. Explor. Div., Rep. No. 1074,  pp. 37, unpublished.                                              
Alavi Naini, M., 1972- Etude geologieque de la region de Djam, Geol. Sur. Iran, Rep. No. 23, pp.214- 227.
Loeblich, A. R. and Tappan, H., 1988- Foraminiferal genera and their classification, Von Nostrand Reinhold  Co., New york.
Seyrafian, A., Vaziri, H. and Torabi, H., 1996- Biostratigrphy of the Asmari Formation, Burujen area, Iran, Jour. Sci. I. R. Iran, vol.7, no.1.
 
دوره 16، شماره 62
زمستان 85، سال شانزدهم، شماره 62
زمستان 1385
صفحه 72-79