فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

کانسار طلای مزوزونال کوهزایی (پیروتیت – پیریت – آرسنوپیریت) طرقبه در پهنه‌های زون برشی واقع در تونالیت-گرانودیوریتهای سری ایلمنیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زمین‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
چکیده
کانی سازی طلای طرقبه در زون برخورد قاره‌ای، که در اواخر پالئوزوییک و اوایل مزوزوییک بین صفحه‌های توران و ایران رخ داده است،  قرار دارد.  قدیمی‌ترین‌ واحدهای سنگی شامل سنگهای متا‌افیولیت (بقایای پوسته‌ اقیانوسی دیرینه تتیس‌)‌، اسلیت‌، فیلیت‌ و کوارتزیت‌ (سنگهای فلیش دگرگون‌ شده‌) هستند. کوهزایی هرسینین‌ (اواخر پالئوزوییک‌) موجب دگرگونی ناحیه‌ای درجه ‌پایین‌ شده است. تونالیت تا گرانودیوریت‌ مناطق‌ وکیل‌آباد، دهنو و طرقبه ‌در اوایل‌ تریاس‌ در مجموعة‌ فوق نفوذ و موجب‌ دگرگونی همبری و در مناطق‌ خاص باعث ایجاد ‌زونهای محدود اسکارن‌ تشکیل‌ شده‌اند.پذیرفتــــاری مغناطیسی تونالیت- گرانودیوریت در حدود [SI] 4.5 * 10-5   و لذا از نوع سری ایلمنیت یا گرانیتهای احیایی است. محلول کانه‌دار غنی از سیلیس در فضای زونهای برشی موجب کانی سازی طلا شده است.  زونهای برشی سنگهای تونالیت – گرانودیوریت و اسلیت را  قطع کرده است. سن کانی‌سازی جوان‌تر از واحدهای سنگی میزبان است.  پاراژنز کانیایی از عمق به سطح (1) پیروتیت + آرسنوپیریت ± طلا (2) پیریت + آرسنوپیریت ± طلا و (3) پیریت ± طلا + گالن است. طلا بیشتر با پیریت و آرسنوپریت همراه است. طلا و آرسنیک همبستگی خوبی دارند. میزان فراوانی عناصر Cu, Pb, Hg, Sb, Ag, Bi, W در این سیستم نسبتا کم است. عیار طلا بین ppm  0/5 تا  ppm5 تغییر می‌کند و میانگین آن کمتر از  ppm5 است. عرض زون کانی سازی بین 0/4 تا 2/5 متر است. کانســار طلای طرقبه از نوع  مزوزونال کوهزایی است. محلول کانه‌ساز در مجموع حالت احیایی داشته و میزان غلظت گوگرد نیز کم بوده است.  T = 420 ° C, pH= 7, Log fO2 < -40, Log fS2 < -14
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ترابیان، ا.،1383- مطالعات پتروگرافی، مینرالوگرافی، ژئوشیمی و‌‌‌ دماسنجی کانسار طلای طرقبه. پایان­نامه‌کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد. ص 103.
خالصی، م.،1380-  فرآوری کانسنگ طلای طرقبه. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران دانشکده فنی.
عابدی، م.، 1371- زمین‌شناسی و ژئوشیمی منطقه طلای طرقبه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه شهید بهشتی تهران.
کریم­پور، م.، و ولی زاده،م.،1374- منشأ و موقعیت تکتونیکی گرانیتهای جنوب مشهد، مجله علوم دانشگاه تهران، جلد 2، شماره 1، ص 71-82.
 کریم­پور، م.، عاشوری، ع .، ملک زاده، آ.، و سعادت، س.،1384 ‌-  طرح پژوهشـی ژئوشیمـی عناصـر کمیـاب و ایزوتـوپهای Sm-Nd-Rb-Sr در گرانیتوییدهای وکیل­آباد- خواجه مراد- و سنگ بست به منظور بررسی منشأ و جایگاه تکتونیکی آنها. (در مرحله اجرا).
Barker, F. ,1979- Trondjemite: definition, environment and hypotheses or origin. In Barker, F. (ed) Trondhjemites, dacites, and related rocks, 1-12 New York : Elsevier.
Barton, H. L and Skinner, B. J., 1979- Sulfide mineral stabilities: in Geochemistry of Hydrothermal Ore Deposits, Barnes, H. L. 2nd edition., New York: Holt, Rinehart, and Winston, p. 278-403.
Bierlein, F.P.  Maher, S.,2001- Orogenic disseminated gold in phanerozoic fold belts—examples from Victoria, Australia and elsewhere. Ore Geology Reviews 18 2001 113–148.
Goldfarb R.J., Groves, D.I.,  Gardoll, S., 2001- Orogenic gold and geologic time: a global synthesis. Ore Geology Reviews 18 2001 1–75
Groves, D.I., Goldfarb, R.J., Gebre-Mariam, H., Hagemann, S.G.,Robert, F., 1998- Orogenic gold deposits—a proposed classificationin the context of their crustal distribution and relationship to other gold deposit type. Ore Geol. Rev.13, 7–27.
Hodgson, C.J., 1993- Mesothermal lode-gold deposits. In: Kirkham, R.V., Sinclair, W.D., Thorpe, R.I., Duke, J.M. 1987- Mineral Deposit Modelling. Geol. Assoc. Can. Spec. Pap. 40, 635-678. Hoefs, J., 1987-  Stable Isotope
Ishihara, S., 1977- The magnetite- series and ilmenite- series granitic rocks: Mining geology, Japan, 27, p. 43- 300.
Sillitoe, R.H., 1993- Gold-rich porphyry copper deposits: Geological model and exploration implications. Geological Association of Canada Special Paper 40, 465-478.
 Sillitoe, R.H., 1995- Exploration of porphyry copper lithocaps. Proceedings of Pacific Rim Congress 1995. Carlton, Victoria: Australasian Institute of Mining and Metallurgy, pp. 527-532.
 Sillitoe, R.H., 1997- Characteristics and controls of the largest porphyry copper-gold and epithermal gold deposits in the circum-Pacific region. Australian Journal of Earth Sciences 44, 373-388.
 Sillitoe, R.H., 1999- Styles of high-sulphidation gold, silver and copper mineralization in the porphyry and epithermal environments, in Weber, G., ed., Pacrim ’99 Congress, Bali, Indonesia, 1999, Proceedings: Parkville, Australasian Institute of Mining and Metallurgy, p. 29-44.
 Sillitoe, R.H.,2002- Rifting, bimodal volcanism, and bonanza gold veins: Society of Economic Geologists Newsletter, no. 48, p. 24-26.
 Sillitoe, R.H., and Hedenquist, J.W., 2003- Linkages between volcano-tectonic settings, ore-fluid compositions, and epithermal precious-metal deposits, in Simmons, S.F, and Groham, I., eds., Volcanic, Geothermal, and ore-forming fluids: Rulers and witnesses of processes deep within the earth, Giggenbach memorial volume: Society of Economic Geologists and Geochemical Society, Special Publication, n. 10, p. 315-343.
Whalen, J.B., Currie, K.L. & Chappell, B.W.,1987- A-type granites. geochemical characteristics, discrimination and petrogenesis. Contributions to Mineralogy and Petrology 95, 407-419.
دوره 15، شماره 60
تابستان 85، سال پانزدهم، شماره 60
تابستان 1385
صفحه 130-141