فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

رخساره‌های میکروسکوپی و محیط رسوبی نهشته‌های کربناتی سازند نسن در بخش شمالی البرز مرکزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
چکیده
برای بررسی نهشته‌های سازند نسن در حوضه البرز، دو مقطع چینه شناسی در ناحیه البرز مرکزی (نوشهر و آمل) مورد مطالعه قرار گرفته است. برای مطالعه سازند نسن230 مقطع نازک از برش منجیر و 150 مقطع نازک از برش آمل تهیه و بر این اساس محیطها و توالیهای رسوبی آن تعیین شده است. مطالعـات سنگ نگاری ما را به تشخیص رخساره‌های میکروسکوپی و گروههای آن هدایـت کرده است. بررسی سنگهای آهکی نازک لایه، مارن، سنگ آهک شیلی و شیلهای سازند نسن منجر به شناسایی دو گـروه رخساره‌های آواری و رخساره‌های کربناتی شده است. رخساره‌های آواری  مربوط به محیط دریایی، در حد رخساره حوضه‌ای (Basinal Facies) و در برخی مـوارد دارای خرده‌های اسکلتی دریای باز است که مطالعه آن خارج از حوصله این بحث می‌باشد.  بررسی سنگهـای آهکی سازند نسن به شناسایی هفت رخساره از سـه گروه محیط دریای باز، محیط سدی و محـیط لاگونی تا پهنه کشـندی منجر شـده است. رخساره‌های کربناتی سازند نسن در محـیط دریایی و بر روی رمپهای کربـناتی نهشـته شده‌اند و رخساره آواری در نواحی دور از رمپ (Distal Ramp) ته‌نشـین شده است. توالی کربنـات در سازند نسـن از  3 چرخه بزرگ کم ژرفا شونده به سمت بالا تشـکیل یافته‌اند. هر یک از این چرخه‌های بزرگ از چـندین چرخه کوچک پسرونده در مقیاس متری (Parasequence) تشکیل شده‌اند. چرخه‌های پسرونده در مقیاس میلـیون سال با فازهای کشـشی، فرو نشینی ناحیه‌ای، تغیـیرات سطح دریا عمدتاً نوسانـات سطح آب ناشـی از فعالیتهای زمین ساختی بستگی داشته و در اثر بالا آمدن آهسته و افت سریع سطح دریا ایجاد می شوند، در حالـی که چرخه‌های کوچک مقیاس (پاراسکانسها) احتمالاً از فرونشینی دوره‌ای ناشی از تغییرات سطح آب دریا در اثر تغییرات بزرگ آب و هوایی و یا سیستمهای آب و هوای میلانکویچ منشأ گرفته‌اند و با سقـوط  آهسته و بالا آمدن سریع سطح نسبـی دریا همراه می‌باشند (Sengor,1991).
کلیدواژه‌ها

موضوعات


 پرتو آذر، ح.،1374- سیستم پرمین در ایران ، کتاب شماره 22 سازمان زمین شناسی ایران
وحدتی دانشمند، ف. ،1356- نقشه 1:250000  چهارگوش آمل ، سازمان زمین شناسی کشور
                                                                               
Assereto, R. ,1963-The Paleozoic formations in central Elburz (Iran) preliminary note :Rive. ital, paleont.  stratgr. V. 69, No.4, P. 503-543.
Berberian, M. & King, G.C.P.,1981- Tower a Paleogeography and tectonic evolotion of Iran : in M., Berberian, ed. continental deformation in the Iranian plateau. Geol. Surv. Iran., Rep. NO. 52,P . 502-530.
Carozzi, A.V.,1989- Carbonate rocks depositional model, Prentice Hall Newjersey  604 P.
Crimes et a1.,1970- The significance of trace fossils in sedimentology; stratigraphy and paleoecology with examples from Paleozoic strata; geology; v.2; pp 101 - 116
Flugel, E. ,1982- Microfacies analysis of limestone, Springer, Berlin, 663 P.
Folk, R. L.,1959- Practical Pertrographic classification of limestone. Bull .Am. Assoc. Petrol. Geol., 43, P.  1-38.
Folk, R. L.,1959- Spectral Subdivision of limestone types, classification of carbonate   rocks. Am .Assoc. Petrol. Geol., Men. 1, P.62-48.
Husseini, M.L.,1992- Upper palaeozoic tectonosedimentary evolution of the Arabian and adjoining plates, journal of the Geological Society London, V. 149, P. 419-429.
Lasemi, Y. & Carozzi, A. v.  ,1981- Carbonate  microfacies and depositional  environments  of  the  kinkaid  formation  (Upper Mississipian) of the illinois basin, V. S. A, VIII Congreso Geologico Argentino. Sanluis, (20-26 setiember, 1981)  Actas II : 357-384.
Selley, R.C.,1996- Ancient sedimentary enveironments and their subsurface diagneosis . chapmant hall 295 pp
Sengor, A., M.,1991-Late Paleozoic and Mesozoic Tectonic Evolution of the Middle Eastern Tethysides : Implications for the Paleozoic Geodynamics of the Tethyan Realm, IGCP Project 276, Newsletter, No. 2, P. 111-149, Translated by M. R. Sheikholeslami.
Shinn, E. A. ,1986- Modern carbonate tidal falts; their diagonostic features qurt. Jou. Cob. Sch. Mines.81,7-35
Taraz, H.,1969- Permo – Triassic section in central Iran, am. Assoc. Petrol. Geol.,Bull, V. 53,1NO. 53, P. 688-693.
Tucker, M. & Wright, V. P.,1990- Carbonate sedimentary, Blackwell scientific publ. 482 P.
Wilson, J.L. ,1975- Carbonate facies in geology history. Springer – verlag new york , 471 p.
دوره 15، شماره 58
زمستان 84، سال پانزدهم، شماره 58
زمستان 1384
صفحه 100-107