فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

زمین شیمی و تشکیل کانسار آهن- منگنز ناریگان، بافق، استان یزد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه تربیت معلم، دانشکده علوم پایه، گروه زمین شناسی، تهران، ایران
2 دانشگاه شیراز، دانشکده علوم پایه، گروه زمین شناسی، شیراز، ایران
چکیده
          کانسار آهن- منگنز ناریگان در 30 کیلومتری شمال خاور بافق و 20 کیلومتری خاور معدن چغارت واقع است. منطقه مورد مطالعه در زون ایران مرکزی قراردارد. سنگهای دربرگیرنده کانسنگ، شامل سنگ آهک دولومیتی و توفهای ریولیتی است که کانسنگ را از بالا و پایین احاطه کرده‌اند.
مجموعه اطلاعات به دست آمده از مطالعات سنگ نگاری  و کانه نگاری، حاکی از تشکیل کانسار و سنگهای پیرامون آن، در نواحی کم ژرفا  و سکوی قاره‌ای می‌باشد. بر اساس مطالعات زمین شیمیایی، زایش گرمابی کانسار مشخص می‌شود. مطالعات صحرایی و سنگ نگاری کانسنگ و سنگهای در برگیرنده،  منجر  به تشخیص دو مرحله فعالیت گرمابی شده است:

کانه زایی اولیه به صورت خروج محلولهای بروندمی از بستر دریا و ته نشست ژلهای اکسیدی و هیدروکسیدی آهن و منگنز و تبلور بعدی آنها‌‌‍؛
حرکت محلولهای گرمابی ثانویه از مناطق اکسیدی و انتقال آهن و منگنز به این مناطق و نهشت آنها.

همچنین از مجموعه بررسیهای انجام شده، می‌توان به این نتیجه رسید که احتمالاً در زمان تشکیل کانسار، در منطقه کافتش رخ داده  و باعث تشکیل حجم وسیعی از ماگمای فلسیک گردیده است.  بدین ترتیب و بر اثر فعالیت محلولهای گرمابی، کانسار فرومنگنز در این منطقه تشکیل شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


بنیادی، ز.، 1378- ژئوشیمی و ژنز کانسار منگنز ناریگان، بافق، استان یزد؛ پایان نامه کارشناسی ارشد؛ دانشگاه شیراز.
بخش زمین شناسی طرح توسعه مجتمع معدنی چغارت، 1371- گزارش زمین شناسی و اکتشافی در منطقه معدنی ناریگان.
سامانی، م. ا.، 1374- کانسارهای منگنز، انتشارات سازمان زمین شناسی کشور.
شرکت ملی فولاد ایران،1982- گزارش راجع به پی جویی و ارزیابی سنگ آهن منگنز دار کانسار ناریگان.
Acharya, B.C., Rao, D.S., Sahoo, R.K., 1997- Mineralogy, chemistry and genesis of Nishikhal manganese ores of South Orissa, India. Mineralium Deposita, Vol. 32, PP. 79-93.
Bonatti, E., Kramer,T., Tydell,H., 1972b- Classification and genesis of submarine iron- manganese deposits, in: Horn,D.R.,(Ed.) Ferromanganese deposits on the ocean floor: Palisides,N.Y., Lamont-Doherty observatory,Columbia Uni., PP.149-165.
Cann, J.R., Winter, C.K. & Pritchard, 1977- A hydrothermal deposit from the floor of the Gulf of Aden. Mineralogical Magazine, Vol. 41, PP. 193-199.
Choi, J.H., Harya, Y., 1992-  Geochemistry and depositional environment of Mn oxide deposits in the Tokoro belt, Northeastern Hokaido, Japan. Econ. Geol., Vol. 87, PP. 1265-1274.
Crerar, D.A., Cormic, P.K., Barnes, H.L., 1980- Geochemistry of manganese: An overview, in: Varetsov, I.M. and Grassely, G.Y., ed.; Geology and geochemistry of manganese, Vol. I, Akademical, Budapest, PP. 293-334.
Crerar, D.A., Namson, J., Chyi, M.S., Williams, L., Feigenson, M.D., 1982- Manganiferous cherts of Franciscan Assemblage: I. General geology, ancient and modern analogies, and implication for hydrothermal convection at oceanic spreading centers. Econ. Geol., Vol. 77, PP. 519-540.
Hem, J.D., 1972- Chemical factors that influence the availability of iron and manganese in aqueous system. Geol. Soc. Am. Bull., Vol. 83, PP.443-450.
Krauskopf, K.B., 1967-Separation of manganese from iron in sedimentary processes .Geochim.et cosmochim.Acta, Vol.12 , PP. 61-84.
Lavelle, J.W., Cowen, J.P., Massoth, G.J., 1992 - A model for the deposition of hydrothermal manganese near ridge crests. Jour. of Geophysical Research, Vol. 97, PP. 36-47.
Laznicka, P., 1992- Manganese deposits in the global lithogenetic system: Quantitative approach. Ore Geology Review, Vol.7, PP.279-356.
Nicholson, K., 1992- Contrasting mineralogical-geochemical signature of  manganese oxides: Guides to metallogenesis.Econ. Geol., Vol. 87, PP. 1253-1264.
Roy, S., 1980- Genesis of sedimentary manganese formations: Processes and products in recent and older geological ages, in Varentsov, I.M. and Grasselly, G.Y., ed., Geology and geochemistry of manganese. Akademial Kiado, Budapest, Vol. 2, PP. 13-44.
Sugisaki, R., 1984- Relation between chemical composition and sedimentation rate of Pacific ocean-floor sediments deposited since the Middle Cretaceous: Basic evidence for chemical constraints of depositional environments of ancient sediments. Jour. of Geology, Vol. 92, PP. 235-259.
دوره 15، شماره 57
پاییز 84، سال پانزدهم، شماره 57
زمستان 1384
صفحه 54-63