فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

تعیین مناطق کانی‌سازی با استفاده از پردازش داده‌های قطبش‌القایی طیفی و مقاومت‌سنجی در منطقه تپه‌سرخ ایرانکوه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده مهندسی معدن و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 دانشکده مهندسی معدن دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
     دسترسی به موادمعدنی اولیه یکی از ملزومات گام نهادن در شاهراه توسعه است. این درحالی است که منابع‌سهل‌الوصول سطحی رو به اتمام ‌است. لذا بهره‌گیری از روشهای نوین اکتشافی به‌منظور دستیابی به ذخایر عمیق‌تر گریز ناپذیر است. باتوجه به دلایل فوق‌، در این مقاله سعی‌ برآن است تا با به‌کارگیری نتایج مطالعات زمین‌شناسی و زمین شیمیایی‌سطحی، ضمن‌تکمیل مطالعات‌مذکور، با استفاده از روشهای‌نوین زمین فیزیک‌ اکتشافی موقعیت‌ مکانی زون‌ کانی‌‌سازی سرب و روی غرب معدن تپه‌سرخ (از معادن مجتمع‌معدنی‌باما، ایرانکوه) تعیین شود.
متداول‌ترین روشهای زمین‌فیزیکی قابل‌استفاده در اکتشاف کانسارهای سولفیدی‌ سرب و روی روشهای قطبش‌القایی و مقاومت‌سنجی است. از مزایای به‌کارگیری روش قطبش القایی امکان انجام اندازه‌گیری‌های قطبش‌القایی طیفی می‌باشد. در این پژوهش، از این روش نسبتاً جدید، در حوزه ‌زمان استفاده شد. پارامترهای ثابت ‌زمانی ظاهری، وابسته ‌بسامد ظاهری و بارپذیری‌ حقیقی استخراج‌ گردید. با استفاده از نتایج پارامتر ثابت‌زمانی میانگین دانه‌بندی دانه‌های ‌فلزی در منبع تولیدکننده قطبش‌القایی استنباط‌گردید. همچنین از نتایج پارامتر وابسته ‌بسامد، میزان پراکندگی دانه‌های‌فلزی (بافت‌کانی‌‌سازی) تعیین‌شد. باتوجه به اینکه نتایج‌ خام اندازه‌گیریها اطلاعات کمی دقیق و مطمئنی درباره عمق و هندسه توده‌های کانی‌‌سازی‌شده زیرسطحی دراختیار قرارنمی‌دهند؛ با استفاده از مقاطع حاصل از پارامترهای قطبش‌القایی‌طیفی و مدل‌سازی‌های معکوس (هموار و پارامتری) برای تعیین محلهای احتمالی، گسترشهای جانبی و قائم کانی‌‌سازیهای زیرسطحی استفاده‌شد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


طالبی‌مزرعه‌شاهی، م.، 1377- تصحیحات اثر توپوگرافی برروی داده‌های ژئوالکتریک با استفاده از روش اجزاء محدود، دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد.
غضبان، ف. و حاجی‌کاظمی، ا.، 1373- شواهد زمین‌شناسی و ژئوشیمیایی موجود در سنگ میزبان نهشته‌های سرب، روی و باریم در ناحیه ایرانکوه غرب ایران‌مرکزی ، چهارمین سمپوزیم معدنکاری ایران، جلد اول ( اکتشاف )، ص ص 79 - 49، یزد.
Rastad, E., 1981- Geological mineralogical and ore facieses investigations on the lower cretaceous strata band Zn, Pb, (Ba , Cu) deposits on the irankuh mountain range, Isfahan west central Iran, Ph.D. Thesis,.
Burnol, L., 1968 - Contribution a L'etude des gisments de plumb et zinc L'Iran essais de classification paragenetique, Geological survey of Iran, Report No 11.
 Luo, Z.Z., Zang, G., 1998- Theory and application of Spectral Induced Polarization, Geophysical monograph series, No.8, SEG publication.
Ward, S.H., 1990- Investigations in geophysics Geotechnical and environmental geophysics, No.5, SEG publication.
Yungul, S. H., 1996-Electrical methods in geophysics exploration of deep sedimentary basins, 1st edition, Chapman Hall.
Telford, W. M., Geldart, L. P., Sheriff, R. E., , 1990- Applied geophysics, 2nd editions, Cambridge University Press.
Marquardt, D.W., 1963- "An algorithm for least-squares estimation of nonlinear parameters", J. Soc. Indust. Appi. Math., Vol.11, no.2.
Loke, M.H., Barker, R.D., 1996-"Rapid least-squares inversion of apparent resistivity pseudo sections by a quasi- Newton method", Geophysical prospecting, No.44, pp. 131 – 152.
Pelton, W.H., Ward, S.H., Hallof, P.G., Sill, W.R., Nelson, P.H., 1978- "Mineral discrimination and removal of Induced Polarization Coupling with multi frequency IP.", Geophysics, Vol.43, No.3, pp. 588-609.
Hohmann, G.W., , 1975- "3-D Induced Polarization EM modeling", Geophysics, Vol.40, pp. 309 - 324.
Johnson, I.M., . 1993 - 2003, 1984 -"Spectral Induced Polarization parameters as determined through Time-domain measurements", Geophysics, Vol.49, No.11, pp.
Tombs, J.M.C., 1981- "The feasibility of Spectral Induced Polarization measurements in the Time-domain", Geo exploration, Vol.19, pp. 91 - 102.
Horel, A.E., Kennard, R.W., 1970b -"Ridge regression: Application to non orthogonal problems", Tachnometrics, No.12, pp. 69 – 82.
Apparrao, A., 1997-Developments in geo electrical methods, National geophysical research institute, Hyderabad, A. A. Balkama. Pub. 
دوره 15، شماره 57
پاییز 84، سال پانزدهم، شماره 57
زمستان 1384
صفحه 154-163