فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

بررسی ارتباط و همبستگی بین رسوب دهی با گسیختگی شیبها و رانش زمین در حوضه طالقان مرکزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
پژوهشـکدة حفاظت خاک و آبخیزداری کشـور، تهران ، ایران
چکیده
حرکات توده‌ای زمین در حوضه‌های آبریز یک منبع جدی در تولید رسوب و بستری مستعد برای ایجاد و توسعه پدیده‌های فرسایشی مانند فرسایش شیاری، آبکندی و هزار دره‌ای است. در مدلهای ارائه شده در برآورد فرسایش پذیری و بار رسوب، به رغم توجه به برخی پدیده‌های فرسایشی مانند آبکندها و تأثیر مستقیم و مؤثر آنها در خروجی مدل به نقش و تأثیر جدی حرکات توده‌ای در تولید رسوب امتیاز واقعی داده نشده و برآوردهای انجام شده برای بار رسوبی حوضه‌ها  بویژه در حوضه‌های رسوبی- تبخیری که خاستگاه اصلی پدیده‌های لغزشی است، با واقعیت فاصله دارد. در این مقاله که حاصل تحقیقات انجام شده در حوضه رسوبی- تبخیری طالقان مرکزی است با فرض اینکه عوامل مؤثر در فرسایش پذیری و افزایش بار رسوبی حوضه‌ها تأثیر مشابه در ایجاد و تشدید حرکات توده‌ای زمین دارند، ویژگیها و توان تولید رسوب 90 مورد لغزش در 8 زیرحوضه بررسی و رابطه و همبستگی بار رسوبی حوضه‌ها و فراوانی سطوح گسیختگی لغزشی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. مدل رگرسیون دو متغیره ارائه شده، با مجذور ضریب تبیین 0/68 بیانگر وابستگی 68 درصد تغییرات بار رسوبی و رسوب دهی حوضه‌ها به عامل فراوانی گسیختگی لغزشی است که به مفهوم موفقیت مدل و اهمیت عامل مذکور از بین عوامل متعدد مؤثر در رسوب‌دهی حوضه‌ها است. قطعاً با ورود دیگر عوامل مؤثر به مدل، این رقم تا حدود 100 درصد قابل افزایش خواهد بود. از نتایج حاصل، بویژه در حوضه‌های غیر قابل دسترس و فاقد آمار رسوب، برای برآورد بار رسوب بر اساس شواهد زمین لغزشی می‌توان استفاده کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ران و دیگران، 1975- شرح نقشه زمین شناسی چهارگوشه های قزوین و رشت- سازمان زمین شناسی کشور.
رفاهی، ح.، 1375-  فرسایش آبی و کنترل آن، انتشارات دانشگاه تهران- صفحه 234-254.
شریعت جعفری، م.، 1375-  مبانی و اصول پایداری شیبهای طبیعی، انشارات سازه.
شریعت جعفری، م.،1377- گزارش طرح تحقیقاتی ارزیابی روشهای پهنه بندی خطر لغزش در شیبهای حوزه طالقان رود، مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری کشور.
شریعت جعفری،م.، 1377- تثبیت و کنترل سدهای زمین لغزه ای، دومین همایش ملّی رانش زمین و راههای مقابله با خطرات آن.
کریم‎نژاد.،ح.، غیومیان، ج.، شریعت جعفری، م.، پورکرمانی،م.، 1380-  تحلیل سیستماتیک زمین لغزش امام‎زاده علـی- جاده هـراز، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم زمین، شماره  22.
سازمان آب منطقه‌ای تهران ،1375- گزارش طرح جامع آبخیزداری طالقان.
Bell, F.G.,1983- Fundamentals of Engineering Geology, ch.7.p.288.
Ghayoumian,J., Shoaei,.Z., Shariatjafari,M., Karim nejad,H.,1999- Landslide in Central Alborz: Case Study of The Emamzadeh Ali Landslide, Malaysia, 2th Asian Engineering Geology Conference.
Meijerink, A.M.J., 1974- Photo inter Pretation of Erosion Intensity in a Mountainous Catchments, The Aglar Catchments, in: A. M.J. Meijerink (Editor), Photo Hydrological Reconnaissance Surveys, I.T.C., Eschewed, The Netherlands, Ser.144: 309-326.
Pachauvri, A.K. & Pant, M.,1992- Landslide Hazard Mapping Based on Geological Attributes. Eng. Geol., 32:81-100.
Shariatjafari, M., 2000- Geotecnical Aspects and Stability Analysis of La1 Earthquake Landslide, 8th international IAEG Congress, Balkema, Rotterdam
دوره 14، شماره 55
بهار 1384، سال چهاردهم، شماره 55
بهار 1384
صفحه 90-97