فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

نقش تفریق ماگمایی و ذوب بخشی پوسته در تکوین سنگهای آتشفشانی اسیدی، جنوب دانسفهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران
چکیده
        ویژگیهای زمین شیمیایی و سنگ نگاری سنگهای آتشفشانی اسیدی جنوب‌ دانسفهان گویای آن است که این سنگها محصول فرایندهای سنگ زادی متفاوتی هستند. فرایند اصلی که در تکوین بیشتر این سنگهای اسیدی ایفای نقش کرده، تفریق ماگمایی از راه تبلور بخشی است. این دسته از سنگها، ریولیتهایی با ویژگیهای زیر را شامل می‌شوند: 1) بافت آنها پرفیری است، 2) دارای بی‌هنجاری منفی Eu هستند و 3) همراه با افزایش SiO2، محتوی LILE در این سنگها کاهش و REE آنها افزایش می‌یابد. اندکی از سنگهای اسیدی این ناحیه ویژگیهایی را داراست که گویای پدید آمدن از راه ذوب بخشی سنگهای پوسته بالایی است. این دسته از سنگها، ریولیتهایی را در برمی‌گیرد که دارای این مشخصات است: 1) بافت آنها شیشه‌ای یا پرلیتی است ، 2) فاقد بی‌هنجاری منفی Eu هستند، 3) دارای بالاترین نسبتهای LILE/REE  و LREE/HREE  در میان سنگهای اسیدی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


اقلیمی، ب.، مصوری، ف. و مهرپرتو، م.،1378-  نقشه زمین‌شناسی دانسفهان، مقیاس: 000،100 :1 (نقشه شماره 5961). سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. تهران.
خان ناظر، ن. ح.، 1359- مطالعه زمین شناسی و پترولوژی ناحیه رزک (چهار گوش ساوه). پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
 عمیدی، س. م. (گردآوری و تکمیل)،1363- نقشه چهارگوش زمین‌شناسی ساوه، مقیاس: 000،250 :1 (نقشه شماره E5). سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. تهران.
قربانی، م. ر.،1380-  سنگهای آتشفشانی اسیدی در چهارگوش ساوه. بیستمین گردهمایی علوم زمین. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. تهران.
مسعودی، ف. ،1369-  چینه شناسی، پتروگرافی، ژئوشیمی و پترولوژی سنگهای آتشفشانی جنوب بوئین زهرا. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت معلم.
Alavi, M., 1994- Tectonics of the Zagros orogenic belt of Iran: new data and interpretations. Tectonophysics, 229, 211-238.
Alavi, M., 1996- Tectonostratigraphic synthesis and structural style of the Alborz Mountain system in northen Iran. Vol. 21, No. 1, pp.1-33. J. Geodynamics. 21, 1, 1-33.
Bacon, C.R., Druitt, T.H., 1988- Compositional evolution of the zoned calcalkaline magma chamber of Mount Mazama, Crater Lake, Oregon. Contrib. Mineral. Petrol. 98, 224-256.
Berberian, F., Muir, I.D., Pankhurst, R.J., Berberian, M., 1982- Late Cretaceous and Early Miocene Andean type plutonic activity in northern Makran and Central Iran. J. Geol. Soc. Lond. 139, 605-614.
Borg, L.E., Clynne, M.A., 1998- The Petrogenesis of Felsic Calc-alkaline Magmas from the Southernmost Cascades, California: Origin by Partial Melting of Basaltic Lower Crust. J. Petrol., 39, 6, 1197-1222.
Bullen, T.D., Clynne, M.A., 1990- Trace element and isotopic constraints on magmatic evolution at Lassen Volcanic Center. J. Geophy. Res. 95, 19671-19691.
Eggins, J., Hensen, B.J., 1987- Evolution of mantle-derived, augite-hypersthene granodiorites by crystal-liquid fractionation: Barrington Tops batholith, eastern Australia. Lithos 20, 295-310
Le Bas, M.J., Le Maitre, R.W., Streckeisen, A., Zanettin, B., 1986- A chemical classification of volcanic rocks based on the total alkali-silica (TAS) diagram. J. petrol. Vol. 27, p.745-750.
Middlemost, E.A.K., 1989- Iron oxidation ratios, norms and the classification of volcanic rocks. Chem. Geol. 77, 19-26.
Nono, A., Deruelle, B., Demaiffe, D., Kambou, R., 1994- Tchabal Nganha volcano in Adamawa (Cameroon): petrology of a continental alkaline lava series. J. Volcanol. Geotherm. Res. 60, 147-178.
Smith, I.E.M., Johnson, R.W., 1981- Contrasting rhyolite suites in the Late Cenozoic of Papua New Guinea. J. Geophy. Res. 86, 10257-10272.
Sun, S.S., McDonough, W.F., 1989- Chemical and isotopic systematics of oceanic basalts: implications for mantle composition and processes. In: Saunders, A.D.and Norry, M.J.(Eds.)Magmatism in the ocean basins, Geol. Spec. Publ. No.42, 313-345.
Tuttle, O.F., & Bowen, N.L., 1958- Origin of granite in the light of experimental studies in the system NaAlSi3O8-KalSi3O8-SiO2-H2O. Memoir of the Geological Society of America, 74, 153pp.
دوره 14، شماره 55
بهار 1384، سال چهاردهم، شماره 55
بهار 1384
صفحه 114-119