فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

بررسی ساختاری مجموعه دگرگونی سورسات (شاهین‌دژ)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران، ایران
2 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
چکیده
سنگ‌های دگرگونی با منشأ رسوبی و گرانیتوئیدهای مجموعه دگرگونی سورسات در حاشیه شمالی پهنه سنندج- سیرجان، در شمال باختر ایران برونزد دارد. مطالعات صحرایی و سنگ شناسی این سنگ‌های رسوبی دگرگون شده نشانگر سنگ مادری متشکل از شیل، سیلت استون، گری‌وک با درون لایه های کربناتی، ماسه سنگ آرکوزی و سنگ‌های آذرآواری می‌باشد. پرفیروبلست‌های آندالوزیت، سیلیمانیت (فیبرولیت)،  استارولیت و کردیریت در بخش‌هایی از سنگ‌های رسوبی دگرگون شده که غنی از کانی‌های رسی هستند، عمومیت دارند.
چهار رویداد دگرشکلی اصلی در این مجموعه دگرگونی ثبت شده است (D1-D4). رویدادهای D1 و D2 که به وسیله چین‌های F1 و F2 و سطوح برگوارگی S1 وS2 ثبت شده‌اند، نشانگر اعمال کوتاه شدگی با راستای شمال شمال خاوری ـ جنوب جنوب باختری به منطقه می‌باشند. بافت ایجاد شده در اثر D1 به طور وسیعی توسط رویداد دگرشکلی D2 متأثر شده و تنها بقایای آن به‌صورت آثار برگوارگی (S1) در نواحی میکرولیتون برگوارگی چیره منطقه (S2) و آثار درونباری مستقیم در پرفیروبلست‌های درون- زمین ساخت (inter-tectonic porphyroblasts) آندالوزیت و استارولیت حفظ شده است. برگوارگی ناحیه‌ای و چیره منطقه (S2) عموماً موازی با لایه بندی اولیه (S1) در سنگ‌های رسوبی دگرگونی است. S2 موازی سطح محوری چین یال مـــــوازی برگشته (isoclinal overturned fold) ایجاد شده در اثر اعمال رویداد دگرریختی D2 است. هیچگونه برگوارگی در ارتباط با رویداد دگرریختی D3 شناخته نشده است. چین‌های مورب ایجاد شده در اثر اعمال رویداد دگرریختی D3 ، چین برگشته D2 را مجدداً چین داده است. رویداد D3 در اثر اعمال کوتاه شدگی افقی با راستای شمال شمال باختر- جنوب جنوب خاور به منطقه مورد مطالعه ایجاد شده است. رویداد D4 به وسیله گسلش عادی لغز که به همراه فرسایش موجب برونزد مجموعه دگرگونی سورسات شده‌ است، مشخص می‌شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


خلقی، م.ح.،1373-  نقشه زمین شناسی 1:100000 شاهین دژ، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
درویش زاده، ع. ،1370- زمین شناسی ایران، دانش امروز.
Alavi, M., 1994- Tectonics of Zagros Orogenic Belt of Iran, new data and interpretation. Tectonophysics 229, 211-238.
Bushara, M. N., 1995-Subsurface structure of the eastern edge of the Zagros basin as inferred from gravity and satellite data. AAPG Bulletin 79, 1259-1274.
Davies, J.H., Blackenburg, F., 1995- Slab breakoff: A model of lithosphere detachment and its test in the magmatism and deformation of collisional orogens. Earth and Planetary Science Letters 129, 85-102.
Kholghi Khasraghi, M. H., 1999- Petrology and Geochemistry of intrusive rocks of the Takab-Shahindej area in Northwest Iran, Ph.D. thesis. Baku University.
دوره 14، شماره 55
بهار 1384، سال چهاردهم، شماره 55
بهار 1384
صفحه 138-145