فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

توربیدیت‌های غنی از خاکستر آتشفشانی و بادزنهای زیر دریایی در سازند کرج

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه تربیت معلم، تهران، ایران
2 سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، مرکز مشهد، مشهد، ایران
چکیده
         سازند کرج در منطقة نسبتاً گسترده‌ای از البرز مرکزی برونزد دارد. این سازند متعلق به ائوسن میانی بوده و به طور عمده از توفیت‌های سبز و شیل‌های دریایی تشکیل شده است. با توجه به مشاهدات صحرایی انجام شده، سازند کرج مجموعه‌ای ناهمگن از توف، توفیت، شیل، سنگ‌های رسوبی مختلف و انواع گدازه‌هادر نظر گرفته می‌شود.
داده‌های صحرایی گردآوری شده در زمینه محیط تشکیل توالی آتشفشانی- آواری سازند کرج نشان می‌دهد که بخش‌هایی از این توالی ستبر در گستره مورد مطالعه، عمدتاً در یک محیط نیمه ژرف و ژرف تشکیل شده است. تغییرات رخساره‌ها در جهت قائم و جانبی و ساختارهای رسوبی مختلف از جمله لایه بندی تدریجی، فروریزش، لایه بندی درهم، قالب شیاری و … نشان دهنده آن است که جریانهای آشفته و توده‌ای در تشکیل بخش‌هایی از سازند کرج نقش اساسی داشته و حمل محصولات آذرآواری از منطقه کم ژرفا (فلات قاره) توسط این جریانها صورت گرفته است. کانال‌های زیر دریایی که با رسوبات توده‌ای و اولیستولیت‌ پر شده‌اند (رخساره F) در بخش بالایی خود با توالی‌های نازک لایه و ریز دانه شونده به سمت بالا (Upward thinning and fining) همراهند. بخش عمده‌ای از شیل‌های سازند کرج به صورت شیل‌های پلاژیک و همی پلاژیک (رخساره G) در بخش‌های شمالی منطقه مورد مطالعه یافت می‌شوند. توالی‌هایی که به سمت بالا نازک لایه و یا ستبر لایه می‌شوند و همچنین توالی‌های بومای کامل (رخساره‌های A-E) و یا ناقص در سازند کرج فراوان است. داده‌های به دست آمده نشان می‌دهند که محیط رسوبگذاری سازند کرج یک بادزن زیر دریایی (Submarine fan) است. داده‌های جمع آوری شده در رابطه با تعیین جهت جریان‌های دیرینه (Paleocurrents) نشان می‌دهند که جهت این جریان‌ها از جنوب به شمال بوده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


امینی، ب.، 1372-  نقشه زمین شناسی چهارگوش تهران، مقیاس 1:100000 ، انتشارات سازمان زمین شناسی کشور.
بلوریان، غ.، 1371-  مطالعه پتروگرافی و پترولوژی سازند کرج در البرز مرکزی، دانشگاه تربیت معلم، 156 ص (رساله)
لاسمی، ی. ،1370- بادزنهای زیر دریایی و نهشته های توربیدیتی در سازند کرج، دهمین گردهمایی علوم زمین، سازمان زمین شناسی کشور
Dedual, E. ,1967- Zur geologie des mittleren und unteren Karaj – Tales, Zentral – Elburze (Iran), Univ. Zurich, 123p.,47 fige, 3pls, 2 maps
Emami, M.H.,1981- Geologie de la region de Qom – Aran (Iran). Contribution a letude dynamique et geochimique du volcanisme tertiaire de l Iran Central. Fra., 489P., Thesis doct.
Feiznia, S. ,1990- Different types of rockballs and their genesis from the Karaj formation (middle Eocene) in Central Alborz, of northern Iran, J.Sci, I.R. Iran, Vol.1,no.4.
Shanmugam,G.,Moiola, R.J.,1988- Submarine fans: Characteristics, Models, Classification and reservoir potential, Earth sci. Rev.,24,P. 383 – 428.
Stratigrafic lexicon of Iran ,1977- Rep.No.18, G.S.I
دوره 14، شماره 55
بهار 1384، سال چهاردهم، شماره 55
بهار 1384
صفحه 146-153