فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

برآورد قدرت انفجارهای هسته‌ای سمیپالاتینسک با استفاده ازموج P لرزه‎‌نگاشتهای SRO مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
      استفاده از موج P در برآورد قدرت انفجارهای هسته‌ای زیر‌زمینی، اجتناب ناپذیر است، چرا که  این موج، تنها موجی  است که در یک انفجار، به‌یقین تولید می‌شود.  در بعضی شرایط، ممکن است فازهای دیگر مانند Lg  ثبت نشوند. با توجه به اینکه مقدار کمی از کل انرژی یک انفجار هسته‌ای به موج کشسان تبدیل می‌شود،  بنابراین کالیبره کردن،  جزء جدایی ناپذیر  برآورد قدرت انفجارهای هسته‌ای زیر زمینی است. از سوی دیگر، مقدار موج کشسان تولید شده در یک انفجار، وابسته به محیط در برگیرنده انفجار می باشد که این موضوع نیز  بر لزوم کالیبره کردن هر محل انفجار تأکید می‌‌کند.
در این مقاله، از میان حدود 50 لرزه‎نگاشت، تعداد 25 لرزه نگاشت مؤلفه قائم کوتاه دوره مربوط به انفجارهای هسته ای زیرزمینی سمیپالاتینسک که در ایستگاه SRO (Seismic Research Observatory) مشهد ثبت گردیده است مورد پردازش قرار گرفت. در این نگاشتها،  قدرت انفجار  معلوم و نسبت سیگنال به نوفه، بالا بوده است. با توجه به اینکه تنها یک ایستگاه گیرنده در دسترس است و نمی‌توان اثر پدیده تمرکز/واتمرکز را از بین برد، بنابراین منطقی به‌نظر می‌رسد که از رابطه دامنه -  قدرت به جای بزرگی-  قدرت استفاده شود، هرچند رابطهء  بزرگی-  قدرت نیز محاسبه شده است. استفاده از دامنه فاز ”b“ به دلیل آلودگی کمتر با فاز pP ،پاسخ مناسب‌تری نسبت به ” بیشینه دامنه  برای چند ثانیه اول“ به‌دست داده و در نتیجه استفاده از فاز“b”  برای برآورد قدرت انفجارهای هسته‎‌ای توصیه می‌‎شود. در این مطالعه، برای به‌دست آوردن رابطه دامنه- قدرت از روش کمترین مربعات استفاده شده است. رابطه به‌دست آمده چنین است:  
log(A) = 0.807 log(Y) + 1.049, R2 = 0.8014                                                               
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. Bache,T. C.,1982- Estimating the yield of underground nuclear explosions, Bull. Seism. Soc. Am. 72, s131-s168.

    Bolt, B. A., 1976- Nuclear explosion and earthquakes the parted veil,  W. H. Freeman and Co., San Francisco.

    Gibbsons, J. H., 1998-  Seismic  verification  of  nuclear  testing  treaties , (workshop) OTA  project , May 1998, NTIS  order  #

     PB88-214853, Library of Congress Catalog Card Number 88-600523.

    Khalturin,V.I.,Rautian,T.G., & Richards, P. G., 1998-The seismic signal strength of chemical explosions, Bull. Seism. Soc. Am, 88, 1511-1524.

    Lay, T., & Wallace, T. C.,1995- Modern global seismology, Academic Press, Inc., San Diego.

    Marshall, P. D., Springer, D. L., & Rodean , H. C.,1979- Magnitude correction in the upper mantle  Geophys. J. R. Astr. Soc., 57, 609-638.

    Murphy, J. R., & Barker, B. W., 2001- Application of network-averaged teleseismic p-wave spectra to seismic yield estimation of underground nuclear explosions Pure .Appl. Geophys., 158, 2123-2171.

    Rodean, C.,1971-Nuclear explosion seismology, Lawrance Livermore Lab., National Technical Information Service U. S. Department of Commerce Springfield.

    Sikka, S. K., Nair, G. J., Roy, F., Kakodcar, A., & Chidambaram, R., 2000-The recent Indian nuclear tests – A seismic overview Curr Sci, 79, 1359-1366.

    Stevens, J. L., & Murphy, J. R., 2001- Yield estimation from surface-wave amplitudes Pure Appl. Geophys., 158, 2227-2251.

    Taylor, S. R., & Dowla, F. U.,1991- Spectral yield estimation of NTS explosions, Bull. Seism. Soc. Am, 81, 1292-1308.

    Veith, K. F., & Clawson, G. E.,1972- Magnitude from short-period p-wave data  Bull. Seism. Soc. Am, 62,  435- 452.

    Werth, G. C., & Herbst, R. F., 1963-  Comparison  of  amplitudes  of  seismic waves from nuclear explosions in four mediums,

    1. Geophys.Res., 68, 1463-1475.

    Yang, X.,North,R., & Romney,C.,2000- CMR Nuclear Explosion Database (Revision 3), CMR Technical Report CMR-00/16.

دوره 14، شماره 53
پاییز 1383، سال چهاردهم، شماره 53
زمستان 1383
صفحه 32-39