فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

پالینوزوناسیون نهشته‌های قاعده گروه شمشک (تریاس بالا) در دامنه البرز شمالی بر مبنای داینوفلاژله‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم ، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
چکیده
       از آنجـــــــــا که نهشته‌های قاعده گروه شمشک در البرز و بسیاری دیگر از نواحی ایران تحت تاثیر عملکرد رویداد سیمرین پیشین، با یک ناپیوستگی و نیز افق‌های بوکسیت و لاتریت که نشان‌دهنده یک دوره خروج از آب می‌باشد بر روی سازند کربناتی الیکا قرار گرفته اند و با توجه به حجم عظیم ذخایر زغالسنگ و گاز در قسمتهای تحتــانی گروه شمشک، مطالعه و بررسی قاعده این واحد سنگ‌ چینه‌ای از نظر تعیین محیط رسوب‌گذاری، پالینــــوزوناسیون و تعیین زمــان تشکیـــل این رسوبات و پالئـواکولوژی آن در مناطقی که سازند کربناتی الیکا با یک گذر تدریجی و بدون انقطاع در رسوب‌گذاری به نهشته های شیلی ـ سنگ ماسه‌ای گروه شمشک تبدیل می شود، بسیار حائز اهمیت است. 
بــــرش مطالعه شده، در روستای گلنــــدرود و در 16 کیلومتری جنوب رویان (علمده سابق) قرار دارد. در مطالعات انجام گرفته بر روی قاعده گروه شمشک در این منطقه، از مجموع ستبــرای 590 متر، 30 نمونه انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفت در نتیجه سوپــــــرزون  Rhaetogonyaulax  و نیز چهار بایوزون برمبنای داینوفلاژله‌ها شناسائی و تفکیک گردید که از پائین به بالا عبارتند از :
بایوزون I    ، Heibergella asymmetrica با سن  نورین پیشین
بایوزون  II   ، aculeata Heibergella با سن نورین میانی
بایوزون III   ، balmei  Hebecysta   با سن نورین میانی ـ بالایی
بایوزون   IV . Rhaetogonyaulax rhaetica با سن نورین بالایی ـ رتین
مطالعات آماری انجام شده برروی پالینومورفهای قاعده گروه شمشک در ناحیه گلندرود مشخص نمودکه رسوبات اواخر نورین زیرین و اوائل نورین میانی و نیز نهشتــــه‌های اواخر نــــورین میانی و اوائل نورین بالایی در محیط دریایی (دریای باز) نهشته شده‌اند. دریا به مرور، در زمان نورین پسین پسروی نموده و در زمان رتیــن رسوبات در محیط دلتایی ـ رودخــــانه ای و کولابی تشکیل شده اند. اثرات رویداد سیمـــــرین پیشین و نیز رویدادهای زمین ساختی پس از آن در منطقه گلنـــدرود کمترین تاثیر را بر فرایند رسوب‌گذاری در زمان تریاس‌پسین داشته و گروه شمشک در ادامه سازند کربناتی الیکـــا بدون هیچ انقطـــــاع و توقف در رسوب‌گذاری، نهشته شده است که نشان دهنده تداوم رسوب‌گذاری از تریاس میانی به تریاس بالا در این منطقه میباشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


آقانباتی ، ع .،1377 - چینه شناسی ژوراسیک ایران (دو جلد )، سازمان زمین شناسی واکتشافات معدنی کشور.کتاب شماره 65، ص  746.   
پرتو آذر، ح .،1374- سیستم پرمین در ایران. سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور.طرح تدوین کتاب. ص 340.   
دبیری ، ا.،1380- پالینــــواستراتیگرافی نهشته‌های تریاس پسین ( قاعده  گروه  شمشک ) در البـــــرز شمالی. پایان نامه کارشناسی ارشد،پژوهشکده  علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور .ص 161.                           .
علوی نائینی، م.،1371  -رخداد کیمرین در ایران.  فصلنامه علوم زمین،   سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.  شماره 5.   ص   47-38.    
وحدتی دانشمند، ف .،1361- یافته های جدید درباره مرز بالائی  سازند الیکا و معرفی نهشته های پالند. سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور. گـزارش داخلی  .ص 17  .
وحدتی دانشمند، ف .،1363  - گزارش زمین شناسی  نیمه غربی چهارگوش  ساری.  سازمان  زمین شناسی و اکتشافات  معدنی کشور.   گزارش داخلی.                                 
Anisworth,N.R., O’Neill & Rutherford, M. M., 1989-  Jurassic and Upper Triassic biostratigraphy of the North Celtic  Sea  and  Fastnet  Basins.  Northwest  European   Micropalaeontology  and  Palynology.Eddite:Batten,D.J & Keen,M.C.,1-44.
Batten,D.J.  &  Koppelhus ,E.B, 1994   - Biostratigraphic   significance   of   uppermost   Triassic   and   Jurassic  miospores  in Northwest Europe.       
Bujak,  J.P. & Fisher,  M.J.,  1976-   Dinoflagellat  cysts    from   the Upper Triassic  of  arctic   Canada. Micropaleontology, Vol.22, no.1, pp.44-70
Cartier, E.T, 1971-Die geologie des  untern Chalus  Tals,Zentral-Alborz/Iran.  Mitt.geol.Inst.ETH  univ.Zurich,N.R.164:1-133.    
Davoudzadeh, M. & Schmidt,K.,1984 - A review  of  the  Mesozoic  Palaeogeography  and  Palaeotectonic Evolution   of  Iran.  N.Jb. Geol. Palaont.Abh.168,2/3,182-207.
Haq,B.U.,Hardenbol,J.&Vail,P.R.,1986-Chronology of Fluctuating Sea Levels Since  the Triassic.Science Vol.235:1156-1167.
Helby,R.,Morgan,R.&Partridge,A.D. , 1987 -  A  Palynological  zonation  of   the  Australian  Mesozoic . Mem. Ass. Australas Palaentols 4,1-94.
Helby,R.,Wiggins,V.D., & Wilson,G.J.,1987 - The circum-Pacific occurrence of   the  Late  Triassic   dinoflagellate Sverdrupiella.Australian Journal of Earth Sciences 34,151-152.
Morbey ,S.J. & Dunay ,R.E.,1978 - Early  Jurassic to  Late  Triassic  dinoflagellate  cysts  and   miospores. In: Thusu ,B.  (ed.), Distribution  of  biostratigraphically   diagnostic   dinoflagellate   cysts    and    miospores    from   the   northwes     European  continental  shelf  and  adjacent  area .  Institute     for   Kontinentalsokkelundersokelser , Publication 100,47-59.
Morbey,S.J.,1978- Late   Triassic    and     Early    Jurassic     subsurface     palynostratigraphy     in    northwestern       Europe. Palynologia, Numero extraordinaario .1. 355-365.
Nicoll,R.S. & Foster,C.B.,1994   -Late   Triassic   conodont    and    palynomorph   biostratigraphy    and    conodont thermal maturation,  North  West  Shelf, Australi. Journal  of  Australian  Geology  &  Geophysics,15/1,101-118.
Woollam, R.&Riding, J.B. 1983 -Dinoflagellate cyst zonation of the English Jurassic. Institute of geological Sciences, Report, 83/2, 1-42.
دوره 13، شماره 51-52
بهار و تابستان 1383، سال سیزدهم، شماره 51-52
پاییز 1383
صفحه 36-45