فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

ارزیابی کارایی روش‌های آماری در تعیین پتانسیل خطر زمین لغزش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت معلم، تهران، ایران
2 پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، تهران، ایران
چکیده
در این تحقیق ارزیابی کارآیی روشهای آماری در پیش بینی پتانسیل زمین لغزش با استفاده از اطلاعات ذخیره شده در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) صورت گرفته است. برای این منظور منطقه رودبار که می‌تواند بعنوان الگویی مناسب برای بخشی از منطقه شمالی کشور باشد در نظر قرار گرفته است. بررسی ها نشان می‌دهد که لیتولوژی، فاصله از گسل، پوشش گیاهی و کاربری اراضی، بارندگی و حداکثر شتاب زلزله عوامل اصلی موثر در وقوع ناپایداری در منطقه می باشند که جهت ارزیابی هر یک از این عوامل بعنوان یک لایه اطلاعاتی در تحلیل‌ها برای تهیه نقشه پهنه بندی خطر زمین لغزش مورد استفاده قرارگرفته اند.
از تحلیل های آماری یک متغیره و چند متغیره جهت ارزیابی پتانسیل خطر زمین لغزش استفاده گردید. در تحلیل های رگرسیونی مشخص شد که طبقه‌بندی داده‌ها بصورت رده‌های شیب بارندگی و ... باعث کاهش دقت پیش بینی‌ها می‌گردد. همچنین وزن‌دار نمودن واحدهای نمونه بر حسب بزرگی هر واحد با میزان لغزش یافته هر کدام از آنها باعث افزایش دقت ارزیابی می‌گردد.
بطور کلی از بین تحلیل‌های یک متغیره، روش تراکم سطح نتایج بهتری را ارائه می‌نماید. تحلیل‌های رگرسیونی چند متغیره نشانگر آن است که داده‌های پیوسته نتایج مناسبتری را در مقایسه با داده‌های گسسته ارائه می‌دهند. از طرف دیگر وزن‌دار نمودن نمونه‌ها بر حسب مقادیری نظیر بزرگی سطح واحدهای زمینی و یا درصد لغزش یافته هر واحد می‌تواند نتایج را بهبود بخشد.
 
کلیدواژه‌ها

موضوعات


توکلی، ب. و غفوری آشتیانی، م.، ۱۳۷۸- نقشه خطر لرزه‌ای ایران، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، چاپ سازمان نقشه برداری کشور.
جاماب، ۱۳۷۰- طرح جامع آب کشور، منابع آبهای زیرزمینی حوزه های آبریز تالش - مرداب انزلی - سفید رود - شماره ٤٠١ ، شرکت مهندسین مشاور جامــاب وابسته به وزارت نیرو.
حائری، س. م. و ستاری، م.ج.، ۱۳۷۵- زمین‌لغزه‌های ناشی از زلزله با نگرش بر لغزشهای بزرگ ناشی از زلزله ۱۳۶۹ منجیل، طرح بسیج توان فنی کشور در بازسازی مناطق زلزله زده، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی (مرکز مطالعات مقابله با سوانح طبیعی ایران).
قریشی، م. و بربریان، م.، ۱۳۷۰ -گزارش ابتدایی بازدید بررسی زمین لرزه ویرانگر ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ رودبار - طارم، فصلنامه علوم زمین، سال اول شماره ۱، سازمان زمین شناسی کشور.
نظری، ح. و سلامتی، ر.، ۱۳۷۷ - گزارش زمین شناسی نقشه رودبار (مقیاس 1:100،000)، سازمان زمین شناسی کشور.
نوگل سادات، ع.، فاطمی عقدا، م. و نوری زاده، م.، ۱۳۷۷- نقشه رانش استان گیلان (1:250،000) کمیته تخصصی زلزله و لغزش لایه‌های زمین، کمیته ملی کاهش اثرات بلایای طبیعی، وزارت کشور.
Binaghi, E., et al., 1998, Slope instability zonation: A comparison between certainty factor and fuzzy dempster - shafer approaches, Natural hazard, 17, pp. 77-97.
Carrara, A., et al., l 995, GIS Technology in Mapping landslide hazard, Geographical information systems in assessing natural hazards, Kluwer Academic Publishers, Netherlands, pp. 135-175.
Chung, C.F. et al., 1995, Multivariate regression analysis for landslide hazard zonation, Geographical information system in assessing Natural hazards, Kluwer Academic Publishers, Netherlands, pp. 107-133.
Fatemi Aghda, S.M., et al. ( 1992), Evaluation of effective factors causing ground failures during 1990 Manjil Iran earthquake. proc. Of the Symp. On prediction versus performance in Geotechnical Engineering, Banngkok, Thailand, A.A Balkeme. 1994, pp.327-339.
Jade, S., et al., 1993, Statistical models for slope instability classification, Engineering Geology, 36, pp. 91-98.
Van Westen, C.J., et al., 1993, GISSIZ: Training a package for Geographic information system in slope instability zonation, part ... : Excercises, ITC, publication number 15.
Yin, K.L., & Yan, T.Z., 1988, Statistical prediction model for slope instability of metamorphoses rocks, Proc. STh Int. Symp. on Landslide, lausnne. Switzerland, 2, pp. 1269-1272, in Binaghi.
دوره 12، شماره 47-48
بهار و تابستان 1382، سال دوازدهم، شماره 47-48
پاییز 1382
صفحه 28-47