فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

ویژگیهای آبرفتهای جنوب تهران از دیدگاه ژئوتکنیک لرزه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگاه بین المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران
2 گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
چکیده
شناخت ویژگیهایی ژئوتکنیک لرزه‌ای آبرفتها به منظور بررسی اثرات ساختگاهی و ریز پهنه‌بندی لرزه‌ای مناطق شهری از اهمیت زیادی برخوردار است. مطالعه خصوصیات ژئوتکنیکی و دینامیکی آبرفتهای محدوده جنوب تهران با وسعت ٤٨٠ کیلومتر مربع و در محدوده مختصات جغرافیایی ′٣٤ ٣٥⁰ الی  ′42 ٣٥⁰ شمالی و  ′16 51⁰  الی ′32 51⁰  خاوری، موضوع تحقیق حاضر بوده است. تأثیر فرآیندهای آب و هوایی از یک سو و فعالیتهای تکتونیکی جوان از سوی دیگر سبب برجای گذاشته شدن رسوبات آبرفتی متنوع در دشت تهران شده است. خصوصیات زمین شناسی عمومی آبرفتهای گستره تهران توسط محققین زیادی مورد مطالعه قرار گرفته است. با اینحال و علیرغم انجام فعالیتهای عمرانی و حفر گمانه‌های اکتشافی متعدد در این آبرفتها، ویژگیهای ژئوتکنیکی و ژئوفیزیکی آنها بویژه در مقیاس منطقه‌ای کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در مطالعه حاضر با تلفیق داده‌های ژئوتکنیکی حدود ۷۰۰ حلقه گمانه با اعماق ۵ الی ۱۰۰ متر و اطلاعات لرزه ای بدست آمده از کاوشهای ژئوفیزیکی در ۵۷ نقطه از نواحی جنوبی دشت تهران، ۱۵ مقطع ژئوتکنیک لرزه ای دو بعدی از آبرفتهای جنوب تهران تهیه گردیده است. در این مقاطع که بصورت خاوری - باختری و به فاصله یک کیلومتر از همدیگر تهیه شده‌اند، ویژگی‌های دینامیکی و ژئوتکنیکی لایه‌های خاک و روند تغییرات این پارامترها در اعماق مختلف نشان داده شده است. بررسی مقاطع مذکور نشان می‌دهد که عمق سنگ کف لرزه‌ای از شمال به جنوب منطقه افزایش یافته و خاکهای منطقه از نظر بافت و سرعت موج برشی از تنوع بیشتری برخوردار می‌شوند. همچنین تأثیر گسل شمال ری و ادامه گسل شمالی جنوبی پونک در تغییرات بوجود آمده در عمق سنگ بستر لرزه ای و سطح آب زیرزمینی در مقاطع تهیه شده قابل توجه می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


امور مطالعات منابع آب سازمان منطقه‌ای تهران، ۱۳۷۹- نقشه هم‌عمق آب زیرزمینی تهران در سال ۱۳۷۸، تهران ایران.
بربریان، م.، قریشی، م.، ارژنگ روش، ب. و مهاجر اشجعی، ۱۳۷۱- پژوهش و بررسی ژرف نوزمین ساخت خطر زمین لرزه، گسلش در گستره تهران و پیرامون سازمان زمین شناسی کشور، گزارش شماره ٥٦.
جعفری، محمد کاظم، کمالیان، محسن و چمنزاد، مجتبی، ١٣٧٤- ریزپهنه بندی ژئوتکنیک لرزه‌ای منطقه جنوب شرقی تهران از دیدگاه پدیده تشدید، مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله تهران .
جعفری، ، محمد کاظم، و اصغری، ابراهیم، ١٣٧٦- ریزپهنه بندی ژئوتکنیک لرزه‌ای جنوب غربی تهران از دیدگاه تأثیرات ساختگاهی، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله تهران.
جعفری، محمد کاظم، پور آذین، خشایار و کمالیان، محسن، ۱۳۷۷- ریزپهنه‌بندی ژئوتکنیک لرزه‌ای جنوب شرقی تهران از دیدگاه تأثیرات ساختگاهی، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران.
جعفری، محمد کاظم، و کشاورز بخشایش، محمد، ۱۳۸۰- بررسی ویژگیهای زمین شناسی مهندسی و ژئوتکنیکی آبرفتهای تهران، دومین کنفرانس زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، تهران، ایران.
جعفری، محمد کاظم، و همکاران، ۱۳۸۰ - مطالعات تکمیلی ریزپهنه بندی لرزه ای جنوب تهران برنامه ملی تحقیقات پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله تهران.
Abbassi, M. R. and Shabanian, B, E., 1977-Evaluation of the stress field in Tehran region during the Quaternary, Proceeding of SEE- 3 PP. 67-84.
Ishihara, K., Ansal, A. M. 1982-Dynamic behavior of soil, soil amplification and soil structure interaction, Final Report for Working Group D, UNDP/ UNESCO Project on Earthquake Risk Reduction in the Balkan Region.
Japan Working Group TC-4 Committee, 1992- Seismic Zoning on Geotechnical Hazards, Draft Report LNEC, Lisbon, Portugal.
دوره 12، شماره 45-46
پاییز و زمستان 1381، سال دوازدهم، شماره 45-46
زمستان 1381
صفحه 92-104