فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

تغییرات میزان جابجایی و عرض پهنه برشی بر روی سیستم گسله راستالغز نهبندان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، ایران
چکیده
گسله‌های راستالغز دارای متغیرهای فراوانی بوده که در طول گسل تغییرات آنها یکسان نمی‌باشد. از جمله مهمترین متغیرها، تغییرات میزان جابجایی و عرض پهنه برشی می‌باشند. مطالعه این متغیرها برروی سیستم گسله راستالغز نهبندان در خاور ایران و اندازه‌گیری آنها بر روی مدلهای تجربی در آزمایشگاه نشان می‌دهد که بیشترین میزان جابجایی و بیشترین عرض پهنه برشی در بخش میانی گسله‌های راستالغز روی می‌دهد. از بخش میانی به طرف پایانه‌های گسله از میزان جابجایی به صورت نمایی کاسته می‌شود. آهنگ کاهش میزان جابجایی و عرض پهنه برشی را می‌توان در رابطه Y=C.eγd بررسی کرد. ضریب کاهش پذیری γ از سرشاخه‌های فرعی بخش انتهایی گسله‌های راستالغز کوچکتر از بخش اصلی گسله می‌باشد. به طرف پایانه گسله‌های راستالغز هم مقدار جابجایی و هم عرض پهنه برشی به سمت صفر میل می‌کند. در مدل تجربی بر روی ماده فلکسی گلاس نیز مشاهده گردید که بیشترین میزان جابجایی و عرض پهنه برشی در بخش میانی گسله بوده و به طرف پایانه‌ها از مقدار آن به صورت نمایی کاسته شده و به صفر می‌رسد. مقایسه منحنی‌های جابجایی برحسب مسافت و با عرض پهنه برشی برحسب مسافت به دست آمده در طبیعت و آزمایشگاه نشان می‌دهد که منحنی‌های داده‌های آزمایشگاهی به نسبت متقارن، در حالیکه که منحنی‌های داده‌های طبیعی نامتقارن می‌باشند. این اختلاف بدلیل همگنی نمونه آزمایشگاهی و ناهمگنی پوسته قاره‌ای که در آن گسله راستالغز رخ داده می‌باشد. شکل منحنی‌های جابجایی برحسب مسافت با عرض پهنه برشی برحسب مسافت تقریباً سهمی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


خطیب، م.م.، 1368- تحلیل ساختاری کوه‌های جنوب بیرجند، دانشگاه تربیت مدرس، رساله کارشناسی ارشد.
خطیب، م.م.، 1377- هندسه پایانه گسل‌های امتدادلغز، رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی، ص 224.
نبوی، م.ح.، 1355- دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی ایران، سازمان زمین شناسی کشور.
Annette, G. & M.C. Grath, 1995 - Damage zone geometry around fault tips, Journal of structural geology, v.17, n.7, p1011-1024.
Gillespie et al., 1992- Limitations of dimension and displacement data analysis and interpretation, journal of structural geology, 14.1157-1172.
Gudmundsson, A.,1992- Formation and growth of normal faults at the divergent plate boundary in Iceland. Terra Res. 4.461.
Nancye et al, 1995-Displacement-iength scaling and fault linkage, Journal of structural geology, v.17, n.5.p607-614.
Peacock. D.c.p.1991-Displacement and segment linkage in strike-slip fault zones, Journal of Structural geology, v, 13, n .9, p.1025-1035.
Sylvester. A.G., 1988- Strike-slip faults G.S.A. Bulletin, v .100, p.1666-1703
Watterson, J. 1986- Fault dimensions, displacements & growth, Pure & Apple. Geophys. V.124, p. 365-373
Williams, G.& Chapman, T. 1983- Strains developed in the hanging walls of thrusts due to their slip/propagation rate: a dislocation model, Journal of structural geology, v, 5, p.536-571.
دوره 10، شماره 37-38
پاییز و زمستان 1379، سال دهم، شماره 37-38
زمستان 1379
صفحه 24-33