فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

نقش آذر آواریها در گسترش ترجیحی دگرسانی گرمابی در منطقه آتشفشانی آبترش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم ، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
چکیده
منطقه آتشفشانی آبترش با دارا بودن رخنمونهایی از روانه‌های تراکی آندزیتی و نهشته‌های آذر آواری ریزشی (کریستال لیتیک توف، لاپیلی توف و آگلومرا) به سن پالئوژن (معادل سازند کرج) دچار دگرسانی به نسبت شدید گرمابی شده است. وجود شکستگیهای فراوان که گمان می‌رود ابتدا در ایجاد یک ساختمان فرونشسته کالدرایی نقش ایفا کرده باشد، زمینه خروج ماگما را به سطح زمین فراهم کرده است (فورانهای شکافی) و سپس چرخش محولهای گرمایی بعدی را آسان نموده است.
    با توجه به تشکیل گسترده آلونیت، به نظر می‌رسد از کنش و واکنش بین گازهای ماگمایی هیپوژن آبهای گرم، محلولهای اسیدی نظیر H2SO4, H2S تولید شده باشند که در اثر واکنش با سنگهای درونگیر و تجزیه و شستشوی شیمیایی آنها زونهای مختلف سیلیسی، آلونیتی، آرژیلیک و آرژیلیک پیشرفته گسترش یافته است.
    نظر به وجود افقی گسترده از نهشته‌های آذرآواری که در سراسر منطقه وجود دارد و نیز تراوایی و واکنش‌پذیری نسبتاً بالا در برابر محلولهای گرمابی، واکنشهای شیمیایی بهتر توانسته‌اند در آن انجام شوند و از این رو محصولات دگرسانی گسترش بیشتری یافته‌اند. با این حال به علت نقش مهم شکستگیها در دگرسانیهای گرمایی سایر واحدها (یعنی روانه‌های تراکی آندزیتی و داسیتی) نیز مورد هجوم و نفوذ سیالات قرار گرفته و دگرسان شده‌اند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


آسیابانها، ع.، 1371- مطالعه پترولوژی و ژئوشیمی سنگهای آتشفشانی منطقه ملاعلی (شمال غربی قزوین). رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، 152 صفحه.
حسینی، م.، 1377- آلونیت‌زایی در منطقه طارم. دومین همایش انجمن زمین شناسی ایران.
نوائی، ا.، 1362- موقعیت زون آلونیتیزه در زمین‌شناسی منطقه طارم. اولین سمپوزیوم معدنکاری.
Annells, R.N.; Arthurtun, R.S.; Bazley, RA and Davies, A.G., 1975- Explanatory text of the Qazvin and Rasht quadrangle map, 1 :250000 G.S.I.Rep. no E3, E4, 94
Carey, S. and Sparks, R.S.J., 1986- Quantitative models for the fall- out and dispersal of tephra from volcanic eruptions columns. Bull. Volcanoe, 48, pp.109-125
Dedual, E., 1967- Zur geologie des mittleren und unteren karaj-Tales, Zentral Elburz (Iran). Thesis Univ. Zurich 123p.
Dill, H.G.; Boss, R.; Henning, K.H.; Fricke, A. and Ahrendt, H., 1997- Mineralogical and chemical variations in hypogene and supergene kaolin deposits in a mobile fold belt, the central Andes of northwestern Peru. Mineralium Deposita, 32(1997) 149-163
Elston, W.E., 1994- Siliceous volcanic centers as a guide to mineral exploration: review and summary. Econ. Geel. 89(1994) 1662-1686.
Fisher, R.V. and Schmincke, H.U., 1984- Pyroclastic rocks, Springer Verlag, 472p.
Francis, P., 1992- Volcanoes, a planetary perspective, Clarendon Press 443p.
Goodman, R.E., 1989- Introduction to Rock Mechanics; John Wiley and Sons, 562p.
Hassanipak, A.A; Ghazi, A.M.; Vanke, D.A. and Wampler, J.M., 1994- Fluid inclusion study of the Ghoncheh- khoran and Zeh-Abad Pb-Zn deposit and KJAr ages of associated rocks, Qazvin, Iran
Heald, P; Foley, N.K. and Hayba, D.O., 1987- Comparative anatomy of volcanic - hosted epithermal deposits: acid-sulfate and adularia-sericite types. Econ.Geel. 82, 1-26.
Jebrak, M., 1997- Hydrothermal breccias in vein-type ore deposits. Ore Geel. Rev. 12(1997) 111-134
Kesler, S.E., 1997- Metallogenic evolution of convergent margins: selected ore deposit models. Ore Geel. Rev. 12(1997)153-171.
Stocklin, J. and Eftekhar Nezhad, J., 1969- Explanatory text of the Zanjan quadrangle map. G.S.I. Rep. no. D4.
Stoffregen, R., 1987- Genesis of acid-sulfate alteration and Au-Cu-Ag mineralization at Au-Cu-Ag mineralization at Summitvile, Colorado. Econ.Geol.82(1987)1575-1591.
دوره 10، شماره 37-38
پاییز و زمستان 1379، سال دهم، شماره 37-38
زمستان 1379
صفحه 48-59