فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

کانسار مس - مولیبدن پورفیری سونگون و بررسی وضعیت غنی شدگی ثانوی (Supergen enrichment) در آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
2 دانشگاه تربیت معلم، تهران، ایران
چکیده
کانسار سونگون در شمال باختری ایران بر روی کمربند ماگمائی البرز - آذربایجان قرار دارد. این کانسار در واقع یک نهشته نوع اسکارن پورفیری مس - مولیبدن می‌باشد که بخش اسکارن آن از زمانهای دور مورد بهره‌برداری قرار گرفته است.
بخش پورفیری این کانسار در طول بیست سال گذشته مورد توجه بوده است. عامل اصلی کانی‌سازی توده نیمهژرف سونگون پورفیری با ترکیب سنگشناسی در حد گرانودیوریت می‌باشد و کانی سازی پراکنده و رگچه‌ای در داخل استوک و در حاشیه آن بصورت اسکارن تشکیل شده است.
مناطق دگرسانی پتاسیک، فیلیک، فیلیک -کربنات، پروپیلیتیک، آرژیلیک شاخص کانسارهای مس پورفیری نوع حاشیه قاره‌ای بخوبی تفکیک شده‌اند. دگرسانی پتاسیک به دو صورت در مجاورت اسکارن و در بخش‌های ژرف کانسار قابل شناسائی است. این زون در مجاورت اسکارن فاقد کانی‌سازی می‌باشد. دگرسانی فیلیک گسترش بسیار زیادی دارد و کانی‌سازی غالب در آن از نوع رگچه‌ای می‌باشد. زون آرژیلیک اولیه دارای گسترش بسیار محدود و نامنظم بوده و دگرسانی پروپیلیتیک در حاشیه شمالی و جنوبی کانسار قابل تشخیص است اما از سمت باختر زون پروپیلیتیک قابل تشخیص نیست. زون آرژیلیک و پروپیلیتیک فاقد کانی‌سازی قابل توجه می‌باشند.
فرآیند غنی‌سازی سوپرژن در سونگون گسترش چندان نیافته است و کانی‌های حاصل از این فرایند مثل کالکوسیت، کولین و بورنیت فقط بصورت قشری نازک روی کانیهای سولفیدی اولیه و در داخل شکستگی‌های آنها تشکیل شده‌اند. بررسی شیمیائی کانه‌نگاری زون‌های سوپرژن تفکیک شده در پرونده نمودارگیری (Logging) گمانه‌ها، نشان‌دهنده عدم پیشرفت کافی فرآیند غنی‌سازی سوپرژن در سونگون می‌باشد و تنها در بعضی از گمانه‌ها این زون با ضخامت‌های محدود (کمتر از پنج متر) قابل ملاحظه است. بنابراین مقدار ذخیره بخش سوپرژن در سونگون بسیار محدود می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


بهار فیروزی، خلیل، ۱۳۷۶ - مطالعه هاله‌های آلتراسیون و زوناسیون عمودی در کانسار تیپ اسکارن پورفیری مس - مولیبدن سونگون پایاننامه کارشناسی ارشد - دانشکده علوم - دانشگاه تربیت معلم
Alavi, M., 1991- Tectonic map of the Middle East - scale: 1:5,000,000 Geol. Surv. of Iran.
Bazin and Hubner, 1969- Copper deposits in IRAN-GSI- Report No-13
Bateman, A.M, Jensen, M.L., 1981 - Economic mineral deposits, Revised Printing - third edition - Johnwwiley and Sons publication, 593p.
Etminan, 1977- The discovery of porphyry Copper - Molybdenum mineralization adjacent to Songoon village in the north west of Ahar- Geol. Surv. of Iran. internal report.
Guilbert, M., and Park, Ch.F., 1986 - The geology of ore deposits, Freeman and Company, 985p.
Iran Itok Co, 1995-1996 - An Introduction to Sungun Copper mine, internal. report.
Mehrpartou, M., 1993- Contribution to the geology, geochemistry, ore genesis, and fluid inclusion investigation on Sungun Cu - Mo
porphyry deposit, north-west of Iran, Doctoral thesis, Hamburg University.
Mehrpartou, M., 1992- Geological map of Varzaghan - scale 1:100,000, Geol. Surv. of Iran.
Sillitoe. R.H and others 1996 - Age of supergene oxidation and enrichment in the Chilean porphyry copper province - Econ. Geol. Vol. 91 – p
دوره 8، شماره 31-32
بهار و تابستان 1378، سال هشتم، شماره 31-32
تابستان 1378
صفحه 16-27