فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

زمین شناسی ساختمانی گسله قلعه سرخ - نوزاد خاور بیرجند (سربیشه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
چکیده
کمربند ساختاری خاورایران یک کوهزاد درون قاره‌ای با روند تقریبی شمالی- جنوبی است. قدیمی‌ترین سنگ‌ها در این بلوک مربوط به قبل از سنومانین می‌باشند. شواهد چینه شناختی و سنگ شناختی نشانگر آغاز حرکات کششی بین قطعات قاره ای ایران و افغانستان در کرتاسه آغازین است. این نیروهای کششی موجب تشکیل حوضه‌های رسوبی خاور ایران و سبب ظهور افیولیتها در این ناحیه گردید.
حوضه‌های رسوبی یادشده در کرتاسه پایانی بسته شده و حوضه‌های پیش بوم (Foreland) در تمامی درازنای سنوزوئیک منطقه حاکم می‌شوند.  در مورد چگونگی تکامل ساختاری در این منطقه نظرهای گوناگونی ابراز شده است ولی با توجه به ساختار ناحیه مورد بررسی و ارتباط آن با دیگر بخشهای بلوک لوت شاید بتوان مدل ساختاری گسله قلعه سرخ - نوزاد را که خود یکی از شاخههای منشعب از گسله اصلی نه (Neh) است را به عنوان یکی از عوامل جهت چگونگی تشکیل و جایگیری سنگهای دگرگون ناحیه و ظهور افیولیتها دانست. قطعه گسله قلعه سرخ - نوزاد در خاور محدوده نقشه ۱:۱۰۰۰۰۰ سربیشه، گسله ای است راستالغز با جابجایی راستگرد در شاخه اصلی و در برخی جاها چپگرد در شاخه‌های فرعی خود تکوین ساختاری این Riedel و گل ساخت‌های مثبت و منفی در بخشهای تراکمی و کششی است. قالب سیستم قطعه گسله در تمرکز تنش در محل تلاقی قطعات مختلف و پایانه اینگونه گسله‌ها و رهایی این تنشها از عوامل بارز زمینلرزه‌های اخیر است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


Alavi, M., 1991- Tectonic Map of the Middle East, G.S.I.
Nazari, H., 1999- Geological Map of the Sarbisheh Area. Scale 1:100,000, G.S.I., (In press).
Price, N.J. and Cosgrove, J.W., 1994- Analysis of Geological Structure, Cambridge University press, pp. 141-146.
Vahdati Daneshmand, F., 1991- Geological Map of the Birjand Area, Scale 1:250,000, G.S.I.
دوره 8، شماره 29-30
پاییز و زمستان 1377، سال هشتم، شماره 29-30
زمستان 1377
صفحه 74-85