فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

بررسی‌های سنگ‌چینه‌ای و سنگ‌شناسی سازند شوریجه در منطقه چشمه گیلاس - بی جیرک در شمال باختری مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
چکیده
حوضه رسوبی کپه داغ در شمال و شمال خاوری ایران جای دارد و رسوبگذاری از ژوراسیک تا میوسن بطور نسبتاً مداوم در آن صورت گرفته است. منطقه مورد مطالعه در ارتفاعات چشمه گیلاس در ۵۰ کیلومتری شمال باختری مشهد واقع شده است. هدف از انجام این مطالعه تشخیص رخساره‌های سنگی مختلف و در نهایت تفسیر تاریخچه رسوبگذاری سازند شوریجه در این ناحیه می‌باشد.
سازند شوریجه با سن نئوکومین (1969 Kalantari) در این منطقه دارای ۴۹۰ متر ضخامت بوده که به طور هم‌شیب بر روی سازند مزدوران (با سن ژوراسیک فوقانی) و نیز هم‌شیب در زیر سازند تیرگان (با سن آپسین) قرار دارد. این سازند بیشتر از رخساره‌های سیلیسی آواری قرمز رنگ به ویژه سنگ‌های دانه ریز تا متوسط (شیلها و ماسه سنگ‌ها) تشکیل شده که در محیطهای رودخانه‌ای برجای گذاشته شده‌اند. رخساره‌های سنگی کربناته (لجن‌های میکرایتی و دولومیت) و تبخیری (گچ) این سازند نیز مؤید شرایط رسوبگذاری در محیط بسته (به گمان دریاچه ای) در شرایط آب و هوای گرم و خشک تا نیمه خشک می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


آدابی، محمدحسین، ۱۳۶۶ - سنگهای رسوبی شیمیایی و بیوشیمیایی، تالیف فرانسیس جان پتی‌جان، انتشارات آستان قدس رضوی.
افشار حرب، عباس، ۱۳۷۳- زمین شناسی ایران، زمین شناسی کپه داغ، طرح تدوین کتاب سازمان زمین شناسی کشور.
موسوی‌حرمی، سیدرضا، محبوبی، اسدالله، ۱۳۷۳ سنگ‌شناسی رسوبی، تالیف موریس، ای ،تاکر، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد چاپ اول.
موسوی حرمی، سیدرضا، ۱۳۷۳- رسوب شناسی انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ سوم.
 
Afshar-Harb, A., 1979- The Stratigraphy, Tectonics and Petroleum Geology of the Kopet-Dagh Region, Northern Iran, Doctoral Imperial College of Science and Technology, University of London, London, England, 3165.
Brenner, R.L., and Moussavi-Harami, R., 1992-Relating sandstone petrographic characteristics to basin geohistory: An example from the Lower Cretaceous redbeds of the eastern Kopet-Dagh, Basin, Iran: presented at the North-Central Section Meeting of the Geological Society of America, April 1992 in lowa City, Lowa.
Folk, R.L., 1974- Petrology of Sedimentary Rocks: Hemphill Publishing Co., Austin, Texas, 182P.
Kalantari, A., 1969- Foraminifera from the middle-Jurassic- Cretaceous successions of Kopet-Dagh Region, (N.E.Iran). Tehran, NIOC Geol. Laboratories, Publication No.3., Ph.D. thesis, London University.
Miall, A.D., 1981-Analysis of fluvial depositional systems, American Association of Petroleum Geologists, Education Course Note Series 20, 75 pp.
Moussavi-Harami, R., and Brenner, R.L., 1990- Lower Cretaceous (Neocomian) fluvial deposits in eastern Kopet-Dagh Basin, northeastern Iran: Cretaceous Research V, 11, P.163-174.
Moussavi-Harami, R., 1987- Interpretation of depositional environment of Shurijeh Formation (Lower Cretaceous) in eastern Kopet-Dagh
Basin (abstract): Fifth Geological Symposium, Geological Survey of Iran P.5-6 (in Persian)
Moussavi-Harami, R., 1986- Neocomian (Lower Cretaceous) Continental sedimentation in eastern Kopet-Dagh Basin in N.E. Iran, (abstract), 12th International Sedimentological Congress, Conbera, Australia, P.220.
Rust, B.R. and Koster, E.M., 1984- Coarse alluvial deposits: in Facies models (2nd edition; ed. Walker, R.G), Geoscience Canada, Reprint series 1, 53-69.
دوره 8، شماره 29-30
پاییز و زمستان 1377، سال هشتم، شماره 29-30
زمستان 1377
صفحه 86-103