فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

مطالعه پترولوژی و ژئوشیمی توده‌های آذرین نفوذی جنوب بستان آباد

نویسندگان
گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
در ناحیه‌ای از شمال باختری ایران (حوالی بستان آباد- آذربایجان شرقی) توده‌های نفوذی با قدمت ائوالیگوسن تشکیل شده‌اند که در مجموع روندی شمال باختری - جنوب خاوری دارند. سنگ‌های این توده‌ها که در طیفی از حد واسط تا اسیدی قرار گرفته‌اند به داخل واحدهاى ولکانیکی ائوسن تزریق شده و در آنها هاله دگرگونی مجاورتی ضعیفی را در حد رخساره آلبیت- اپیدوت- هورنفلس بوجود آورده‌اند. این سنگ‌ها از نظر ترکیبی کالک آلکالن بوده و بر اساس معیارهای محاسباتی در شرایط کوهزایی منطبق بر رژیم تکتونیکی VAG تشکیل یافته‌اند. توجه به تغییرات فراوانی کانی‌هایی چون پیروکسن، مگنتیت، آمفیبول، بیوتیت، پلاژیوکلاز و آلکالی فلدسپار در واحدهای نفوذی نشان می‌دهد که در طی فرآیند تفریق متوالی یک ماگمای حد واسط تنوع لیتولوژی حاصل گردیده است. بررسی‌ها نشان می‌دهند که فشار بخار آب لازم برای تشکیل توده‌های نفوذی بین ۲۰ تا ۲ کیلوبار بوده و باتوجه به شرایط رخساره مجاورتی حاصل و مشخصات بافتی، به نظر می‌رسد که ماگماها پس از تشکیل و صعود در تراز اپی‌زون پوسته، یا به عبارتی دیگر در شرایط ساب‌ولکانیک، جایگزین شده باشند. ماگماهای حاصل کم و بیش تا مرحله استقرار نهایی خود متحمل آلودگی‌های پوسته‌ای نیز شده‌اند که با توجه به الگوی پراکندگی عناصر کمیاب مشخصه کلی VAG توده‌های نفوذی منطقه در نهایت به صورت جایگاه CAG در آمده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


مستوفی زاده، ب.، ۱۳۷۵. ژئوشیمی و پترولوژی توده‌های آذرین جنوب بستان آباد (آذربایجان شرقی). رساله کارشناسی ارشد، دانشکده علوم دانشگاه تهران- ۳۰۳ صفحه.
ولی زاده، م. و.، ۱۳۷۱. پترولوژی تجربی و تکتونیک کلی، جلد اول، کلیات، انتشارات دانشگاه تهران، ۳۸۷ صفحه.
Agrawal, S., 1995. Discrimination between Late-Orogenic, and Anorogenic Granites by Major Element Compostions, Jour. Geology, V. 103, P. 529-537.
Best. M.G., 1986, Igneous and metamorphic petrology, CBS.
Chappell, B.W. and White, A.J.R, 1974. Two contrasting granite types. Pac. Geol., 8, PP. 173-174.
Condie, K.C., 1989. Plate tectonics and crustal. evolution, Pergamon, Press. 476 P.
Hess, P.C, 1989. Origins of igneous rocks. Harvard Unibersity Press, P 336.
Irvine, T.N., and Baragar. W.R.A, 1971. A guide to the chemical classification of the common volcanic rocks. Canadian Journal of Earth Sciences 8:523-528.
Larsen, E.S., 1938. Some new variation diagrams for groups of igneous rocks. J. Geol., 46, 5050-520.
Maniar, P.D., and Piccoli, P, 1989. Tectonic discrimination of granitoids. Geol. Soc. of Amer. Bull PP, 635-643.
Peacock, M.A., 1931, Classification of igneous rock series. Jour. Geology, 39, 54-67.
Pearce, J.A., Harris, N.B. W., and Tindle, A.G, k1984, Trace element discrimination diagrams for the tectonic interpretation of granitic rocks. Jour. Petrol., 25, PP. 950-983.
Philpotts, A.R., 1990. Principles of igneous and metamorphic petrology. Prentic Hall, 498P.
Shelly, D., 1993. Igneous and metamorphic rocks under the microscope. Chapman and Hall, London, 445, P.
دوره 7، شماره 25-26
پاییز و زمستان 1376، سال هفتم، شماره 25-26
زمستان 1376
صفحه 26-37