فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

روش جدید پهنه‌بندی مناطق شیبدار در برابر خطر لغزش زمین با تکیه بر بررسی‌های پهنه‌بندی استان مازندران

نویسندگان
1 گروه ژئوتکنیک، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران
2 مهندسین مشاور ساخت آزما، تهران، ایران
چکیده
پدیده جنبش دامنه‌ای یا لغزش زمین همانند پدیدههای زمینلرزه، سیل و آتشفشان از بلایای طبیعی مهم بشمار می‌رود که هر سال رویداد آن در مناطق کوهستانی و مرتفع کشورمان بویژه در دو ناحیه البرز و زاگرس زیانهای درخور ملاحظه‌ای را به بار می‌آورد.
عوامل گوناگونی از قبیل شرایط توپوگرافی، لیتولوژی،کلیماتولوژی، هیدرولوژی، زمینساختی، لرزه‌ای و فعالیتهای مختلف عمرانی انسان‌ها در ناپایداری دامنه‌های سنگی و خاکی مؤثر بوده و ممکن است به راه‌های مختلفی با تاثیر رویارو بر یکدیگر موجب تشدید ناپایداری گردند.
در این پژوهش ناپایداری دامنه‌های استان مازندران مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. با توجه به مقیاس کار بطور کلی هشت عامل زاویه شیب دامنه‌ها، لیتولوژی یا مصالح تشکیل دهنده دامنه‌ها، عوامل ساختاری، ایجاد ترانشه راه، عمل آبشستگی پنجه دامنه‌ها توسط آب‌های جاری، میزان بارندگی، شدت بارندگی و زمین لرزه به عنوان عوامل موثر در ناپایداری شیبها در این استان معرفی می‌شوند.
با توجه به مطالعات انجام شده هر یک از عوامل بالا رده‌بندی و سپس مناطقی به عنوان الگو برای پهنه‌بندی برگزیده شدند. عوامل یاد شده به شیوهای در این مناطق با یکدیگر ترکیب شدند که با شناخت آنها بتوان ناپایداری‌های زمین را تشخیص داده و رویدادها را پیش بینی نمود. این شیوه ترکیب به عنوان روش مناسب جدید در نظر گرفته شده و برای سایر مناطق استان مازندران مورد استفاده قرار گرفت. بر این اساس سطح کل استان مازندران از دید خطر لغزش زمین پهنه‌بندی شده است. با بهره‌گیری از نتایج بدست آمده روش تدوین شده برای پهنه‌بندی خطر رانش در استان مازندران بصورت الگویی نوین برای سایر نقاط ایران و جهان پیشنهاد گردیده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


حائری، سید محسن و ستاری، محمد حسین، ۱۳۷۲- لغزش‌های بزرگ رویداده براثر زلزله ۳۱ خرداد ماه ۱۳۶۹ منجیل - نشریه شماره ۱ مرکز مطالعات مقابله با سوانح طبیعی ایران.
حائری، سید محسن و همکاران، ۱۳۷۴ - طرح بررسی جامع رانش زمین در استان مازندران، جلد اول گزارش مرحله اول.
حائری، سید محسن و همکاران، ۱۳۷۴- طرح بررسی جامع رانش زمین در استان مازندران، جلد دوم گزارش مرحله دوم.
طرح کالبدی ملی کشور، ۱۳۷۴- مطالعات لرزه‌خیزی در مقیاس ۱:۱۰۰۰۰۰۰ گزارش چاپ نشده وزارت مسکن و شهرسازی .
حائری، سید محسن و همکاری، ۱۳۷۵- طرح بررسی جامع رانش زمین در استان مازندران جلد سوم گزارش مرحله نهائی.
 
Haeri, S.M. and Samiee, A.H., 1994, "Some Methods of Landslide Microzonation" 10 ECEE, Vienna.
Japan working Group for TC-4 Commitee, (1993), Seismic Zoning on Geotechnical Hazard", 13 th ICSMFE, New Delhi.
دوره 6، شماره 23-24
بهار و تابستان 1376، سال ششم، شماره 23-24
پاییز 1376
صفحه 2-15