فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

شیمی کانی، دما–فشارسنجی و پتروژنز سنگ‌های آذرین نگیسان در شرق رودبار، استان کرمان، ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
2 هیات علمی گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه هرمزگان، بندر عباس
3 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
4 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
10.22071/gsj.2026.561524.2236
چکیده
منطقه مورد مطالعه در بخش شمال‌غربی نوار ماگمایی دهج-ساردوئیه، بخشی از زون کمان ماگمایی ارومیه-دختر قراردادر. این منطقه شامل مجموعه سنگی بازالت و الیوین-بازالت با بافت‌های پورفیری و گلومروپورفیری است و فنوکریست‌های اصلی آن پلاژیوکلاز (بیتونیت-لابرادوریت)، کلینوپیروکسن (دیوپسید-اوژیت) و الیوین (کریزولیت) می‌باشند. مطالعات پتروگرافی، شیمی کانی‌ها و زمین‌دماسنجی و فشارسنجی برای درک فرآیندهای ماگمایی کنترل‌کننده این سنگهای آذرین به کار گرفته شد. داده‌های شیمی کانی کلینوپیروکسن ماهیت آلکالن و جایگاه تکتونوماگمایی درون‌صفحه‌ای را برای ماگمای والد نشان می‌دهد. نتایج نشانگر تحول ماگما در یک سیستم اتاقک ماگمایی پویا در پوسته میانی تا فوقانی است. زمین‌دماسنجی و فشارسنجی مبتنی بر کلینوپیروکسن، شرایط تبلور فنوکریست‌ها را در دمای 1160 تا 1200 درجه سانتی‌گراد و فشار 2 تا 5 کیلوبار (عمق 7 تا 18 کیلومتر)، تحت شرایط فوگاسیته اکسیژن بالا و غنی از آب، تخمین می‌زند. تفاوت‌های ترکیبی سیستماتیک بین الیوین-بازالت‌ها (کمتر تحول‌یافته) و بازالت‌ها (بیشتر تحول‌یافته) عمدتاً توسط فرآیند تبلور بخشی کنترل شده است. با این حال، حضور بافت‌های عدم تعادل مانند بافت غربالی در پلاژیوکلازها، نشان‌دهنده یک سیستم باز و پیچیده است که در آن فرآیندهایی نظیر اختلاط ماگما نیز نقش داشته‌اند. این ماگماتیسم معرف یک فعالیت آتشفشانی پس از برخورد در یک رژیم تکتونیکی کششی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 06 اردیبهشت 1405