فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

اثرات برخورد شهاب‌سنگ‌ها با کره زمین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه مهندسین مشاور هراز راه و مهندسین مشاور کاوشگران
چکیده
پیشرفت روزافزون مطالعات نجومی و علم سنجش از راه دور نشان داده‌اند که همانند سایر سیارات منظومه شمسی کره زمین نیز از آغاز پیدایش تا کنون در معرض تأثیر و سقوط شهاب‌سنگ‌ها بوده و در اثر برخورد این پیکرهای آسمانی تغییرات شدید و وسیعی در سیر تکوینی زمینشناسی کره زمین (نظیر انقراض دایناسورها) روی داده است.
مطالعات زمین‌شناسی که طی سالیان اخیر در نقاط مختلف کره زمین انجام گردیده نشان داده‌اند که در بسیاری از کشورها نظیر روسیه، آمریکا، آلمان، استرالیا و احتمالاً ایران آثار برخورد شهاب‌سنگ‌ها وجود دارند و در اثر این برخوردها فنجانه‌های کوچک و بزرگی ایجاد شده‌اند. سقوط این پیکرهای آسمانی در دوران‌های متفاوت زمینشناسی روی داده و هم اکنون شواهدی در دست است که نشان می‌دهند احتمالاً مرز دوران‌های زمینشناسی و بخصوص مزوزوئیک و سنوزوئیک با سقوط شهاب‌سنگ‌ها و تغییرات شدید آب و هوایی ایجاد شده در اثر این پدیده، انطباق دارد.
ویژگی‌هایی که فنجانه‌های برخوردی را از کالدراهای آتشفشانی متمایز می‌سازند بغیر از ساختار حلقوی شکل آن‌ها، وجود شواهدی نظیر یافت شدن کانی‌های غیر معمول، شکستگی‌های مخروطی سنگ‌ها و کانی‌ها، لبه‌های بالا آمده فنجانه‌ها، پراکندگی سنگ‌های اسرار آمیزی نظیر تکتیت و برخورد سنگ در اطراف فنجانه‌ها، قرارگیری آن‌ها در محیطهای زمینشناسی گوناگون و غیره می‌باشد و با یافته شدن یکی یا چند مورد از این شواهد در اطراف چنین ساختارهایی می‌توان منشأ برخوردی آن‌ها را حدس زد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


کیاست پور، احمد، ١٣٦٣، جزوات درس زمین شناسی فیزیکی انتشارات دانشگاه اصفهان.
Bray. J. G., et.al., 1966. "Shatter Cones at sudbury", J. Geol. 74: 243-45.
Chapman. C. R., Mrc. 1984, "What is comet cratering", Sky & Telescope mag., No. 47., pp- 153-158.
Crossman, L., Feb. 1985., "The most primitive objects in the solar system", scientif American Mag. No.2. 30-38.
Dimitrijevic. M. D., 1973, "Geology of Kerman region", Geological survey of IRAN. Pub., Yu 52, pp. 334.
Freeberg. J. H., 1979. "Terrestrial impact structures" U. S., Geol. Surv., Bull. 1320, pp. 39.
French. B., 1986., "Impact craters of American continent", Nature mag., No. 145.pp 37-44.
Gault. D. M., 1979, "Meteorite craters from the space", Sky & Telescope mag., No. 89. pp. 115-127.
Hager. D., 1983. "Crater mound of Arizona", Amer. Assoc. Petrol. Geol. Bull. 97: 821-57.
Hartman W. K., Jan. 1987, "Cratering in the solar system" scientivic American mag. No. 1., pp. 84-89.
Menzel. D. H., Pasachof J. M., "A field guide to the stars & planets", 1983, Houghton Mifflin pub. Co., pp. 437.
Parker. S. P., 1983, "Mcgraw-Hill Encyclopedia of Astronomy", Mc graw-Hill Pub. Co, pp. 450.
Short. N., 1970, "Anatomy of a meteorite impact crater", Geol Soc. Amer. Bull., 81: 609-48.
 
دوره 4، شماره 15-16
بهار و تابستان 1374، سال چهارم، شماره 16-15
پاییز 1374
صفحه 60-69