فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

سنگ‌های منشا نفت خاورمیانه و هم‌ارزهای آن در دیگر قاره‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
شرکت نفتی کونوکو، هوستون، تگزاس، آمریکا
چکیده
سنگهای منشأ نفت خاورمیانه در آبراه‌های دریایی نهشته گردیده که یک سیستم جهانی سنگ منشأ نفت را تشکیل داده‌اند. برای نمونه سنگ منشأ نفت حوضه رسوبی زاگرس که به نام احمدی- خطیه (سازند سروک) معروف است، در زمان تورونین- سنومانین در یکی از همین آبراه‌های ارتباطی نهشته شده که از خاورمیانه تا آتلانتیک جنوبی و حتی نواحی قطبی ادامه داشته است. این گونه سنگ‌های منشأ نفت سبب به وجود آمدن مقادیر معتنابهی از نفت و گاز در کشورهای آنگولا، گابن، ونزوئلا، کلمبیا، تونس، خلیج مکزیک، برزیل و حوضه رسویی سیبری باختری شده‌اند. سنگ‌های منشأ نفت مشابه با سن ژوراسیک بالایی و کرتاسه میانی بیش از ۵۰ درصد نفت و گاز کشف شده جهان را تشکیل داده‌اند.
امور اکتشاف پیشرو شرکت کونوکو سعی بر آن دارد نقاطی از جهان را که از نفت و گاز غنی هستند و تا کنون اکتشاف نشده‌اند، شناسایی نماید. به همین جهت و به دلیل اهمیت پژوهش‌های زمینشناسی منطقه‌ای در امر اکتشاف، امور اکتشاف شرکت کونوکو موفق به ابداع یک سیستم کامپیوتری شده که تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی این آبراه‌های ارتباطی نفت‌زای کلیه دوره‌های زمینشناسی را آسان نموده است.
بررسی نقاط شناخته شده نفت‌خیز دوره‌های مختلف زمینشناسی دنیا، این امکان را می‌دهد که به اهمیت نواحی غنی از نفت و بررسی گاز کشف نشده حوضه تتیس پی ببریم. این نوشتار چگونگی به کارگیری این روش را برای شناسایی گستره‌های جدید غنی از نفت و گاز در حوضه‌های رسوبی تتیس کشورهای ایران، افغانستان و جمهوری‌های آسیای مرکزی به طور مشروح بیان می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


Agah, S.A., 1984. Plarat Evaluation of the Middle East Conoco Internal Publication.
Alavi, M., 1980 Tectonostratigraphic Evolution of the Zagrosides of Iran. Geology, V. 8, 144-149.
Barron, I. R., Murphy, C., and Perkins, S. M., 1993. Mid-East Paleogeographic Maps Conoco Internal Report.
Demaison, G., and Moore, G., 1980. Anoxic Environments and Source Bed Genesis. AAPG Bull. 64. 1179-1209.
Jenkins, D., and Agah, S., 1986. Middle East, Iran Study Conoco Internal Special Report.
Moussavi- Harami, R. and Brenner, R. L., 1992. Geohistory Analysis and Petroleum Reservoir Characteristics of Lower Cretaceous (Neocomian) Sandstones, Eastern Kopet Dagh Basin, Northeastern Iran AAPG. 76 No. 8. 1200-1208.
Robertson Group, 1990. Sedimentary Basins in Iran. Robertson Research Special Publication.
Sengor, C. A. M., 1990. Plate Tectonics and Orogenic Research after 25 Years: A Tethyan Perspective. Earth Science Reviews, 27, 1-201.
دوره 4، شماره 15-16
بهار و تابستان 1374، سال چهارم، شماره 16-15
پاییز 1374
صفحه 96-103